Παύλος Σιδέρης: “Όταν η λαϊκή βούληση ενοχλεί” – Ανάρτηση υπέρ του Δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα

Η δημοκρατία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τεχνικό εμπόδιο προς διόρθωση, όταν το αποτέλεσμα δεν εξυπηρετεί συγκεκριμένους πολιτικούς σχεδιασμούς.

Οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου της ΚΕΔΕ σχετικά με την ανάγκη αλλαγής του εκλογικού συστήματος στην αυτοδιοίκηση, με σαφείς αιχμές για την εκλογή του Δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα γεννούν εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται ορισμένοι τη λαϊκή βούληση και τη λειτουργία της ίδιας της δημοκρατικής διαδικασίας.

Η μετάβαση ενός υποψηφίου από ένα χαμηλότερο ποσοστό στον πρώτο γύρο σε μια ευρεία πλειοψηφία στον δεύτερο δεν αποτελεί “στρέβλωση” του συστήματος. Αποτελεί την ίδια την ουσία της δημοκρατικής διαδικασίας: τη δυνατότητα σύνθεσης, συνεργασιών, πολιτικής σύγκλισης και τελικής έκφρασης της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Άλλωστε, η ίδια ακριβώς δυναμική λειτούργησε και στο παρελθόν υπέρ άλλων πολιτικών προσώπων, χωρίς τότε να θεωρείται προβληματική.

Οι πολίτες επιλέγουν, αξιολογούν, συγκρίνουν και τελικά αποφασίζουν. Αυτό δεν μπορεί να ερμηνεύεται επιλεκτικά ανάλογα με το ποιός κερδίζει.

Τι άλλαξε άραγε από το 2023 κι έπειτα, ώστε μια απολύτως θεσμικά προβλεπόμενη δημοκρατική διαδικασία να παρουσιάζεται σήμερα ως “παράδοξο” ή “αδυναμία” του συστήματος; Η δημοκρατία δεν αλλάζει κανόνες εκ των υστέρων για να δικαιολογήσει πολιτικά αποτελέσματα, ούτε προσαρμόζεται στις πολιτικές επιθυμίες εκείνων που ενοχλήθηκαν από την ετυμηγορία των πολιτών.

Παράλληλα, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης προωθείται από την Κυβέρνηση η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, με βασική κατεύθυνση την εκλογή Δημάρχων από την πρώτη Κυριακή. Αυτό είναι κάτι που κάθε Έλληνας πολίτης οφείλει να γνωρίζει.

Η επίκληση της “κυβερνησιμότητας”, της “σταθερότητας” ή της “αποφυγής ταλαιπωρίας” δεν αρκεί για να αποκρύψει την ουσία της συζήτησης.

Γιατί στην πράξη διαμορφώνεται ένα μοντέλο το οποίο ευνοεί την εκλογή Δημάρχων με σχετικά χαμηλά ποσοστά, περιορίζοντας τη δυνατότητα διαμόρφωσης κοινωνικών και πολιτικών πλειοψηφιών μέσα από τις δημοκρατικές διεργασίες του δεύτερου γύρου. Περιορίζεται δηλαδή η ίδια η δυνατότητα της κοινωνίας να συνθέτει, να συγκλίνει και τελικά να αποφασίζει συλλογικά για την επόμενη ημέρα της πόλης της.

Η λογική ότι απαιτούνται θεσμικές παρεμβάσεις για να αποτρέπονται εκλογικές ανατροπές μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου εγείρει σοβαρά ζητήματα δημοκρατικής τάξης. Οι εκλογές δεν είναι μηχανισμός επιβεβαίωσης προαποφασισμένων ισορροπιών ούτε εργαλείο διατήρησης πολιτικών συσχετισμών. Είναι η κορυφαία στιγμή έκφρασης της λαϊκής βούλησης.

Οι πολίτες δεν ψηφίζουν στατικά ούτε με προκαθορισμένες διαδρομές. Η πολιτική βούληση μεταβάλλεται, συντίθεται και τελικά εκφράζεται στο τελικό αποτέλεσμα, το οποίο αποτελεί και τη μοναδική αυθεντική αποτύπωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης.

Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε προσπάθεια αναδιαμόρφωσης των κανόνων με τρόπο που να περιορίζει εκ των προτέρων τη δυνατότητα πολιτικών ανατροπών, δεν ενισχύει τη δημοκρατία, αλλά την αποδυναμώνει.

Η Αθήνα του 2023 απέδειξε κάτι πολύ απλό αλλά πολιτικά ισχυρό: όταν μια κοινωνία επιθυμεί αλλαγή, μπορεί να υπερβεί κομματικά στεγανά, μηχανισμούς και δεδομένους συσχετισμούς, διαμορφώνοντας νέες πλειοψηφίες με καθαρή πολιτική και κοινωνική νομιμοποίηση.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι που προκαλεί σήμερα τόσο μεγάλη αμηχανία σε ορισμένους.

Οι δημοκρατικές πλειοψηφίες δεν είναι πρόβλημα προς διόρθωση. Είναι ο πυρήνας της ίδιας της δημοκρατίας.