Πρέπει να παλέψουμε για την πολιτική αλλαγή από οποιαδήποτε θέση

Γράφει ο Γαβρής Άγγελος

Η συζήτηση που άνοιξε στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις του Δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα δεν αφορά πρόσωπα. Αφορά τη στρατηγική της παράταξης και το κατά πόσο είναι διατεθειμένη να διεκδικήσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο που απαιτούν οι πολιτικές συνθήκες.

Η χώρα διανύει τον έβδομο χρόνο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Ταυτόχρονα, οι περισσότερες μετρήσεις κοινής γνώμης καταγράφουν μια ευρεία κοινωνική επιθυμία για πολιτική αλλαγή. Πρόκειται για μια πραγματικότητα που κανένα κόμμα του προοδευτικού χώρου δεν μπορεί να αγνοήσει.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει κοινωνική ζήτηση για μια διαφορετική πορεία της χώρας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος μπορεί να τη μετουσιώσει σε κυβερνητική προοπτική.

Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα με όρους εξουσίας και όχι με όρους διαμαρτυρίας. Η ιστορική του διαδρομή, η κοινωνική του αναφορά και η θεσμική του παρουσία δεν του επιτρέπουν να περιοριστεί στον ρόλο μιας δύναμης σχολιασμού των εξελίξεων. Οι πολίτες δεν αναζητούν έναν αποτελεσματικότερο αντιπολιτευτικό λόγο. Αναζητούν μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.

Σε αυτή τη βάση, η συζήτηση για τον πολιτικό διάλογο και τις προγραμματικές συγκλίσεις δεν συνιστά παρέκκλιση από την αυτονομία του κόμματος. Αντιθέτως, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να αποκτήσει περιεχόμενο η προοπτική της πολιτικής αλλαγής.

Η αυτόνομη πορεία του ΠΑΣΟΚ είναι δεδομένη. Το ίδιο όμως δεδομένη πρέπει να είναι και η βούλησή του να συνομιλεί με τις κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που κινούνται στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Η πολιτική αυτονομία δεν ταυτίζεται με την πολιτική απομόνωση. Ούτε μπορεί να ερμηνεύεται ως άρνηση συζήτησης για την επόμενη ημέρα της χώρας.

Αυτό ακριβώς υπογράμμισε ο Χάρης Δούκας. Δεν εισηγήθηκε εκπτώσεις στις θέσεις του κόμματος. Δεν πρότεινε προεκλογικές συγκολλήσεις. Δεν αμφισβήτησε τις αποφάσεις του συνεδρίου. Ανέδειξε ένα ζήτημα που αργά ή γρήγορα θα τεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης: με ποιον τρόπο μπορεί να διαμορφωθεί μια πλειοψηφική προοδευτική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν μπορεί να δοθεί μετά τις εκλογές. Οφείλει να αποτελεί αντικείμενο πολιτικής επεξεργασίας από σήμερα. Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν όχι μόνο ποιος ασκεί κριτική στην κυβέρνηση, αλλά και ποιος διαθέτει σχέδιο για να την αντικαταστήσει.

Είναι χαρακτηριστικό ότι κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση για πιθανές συγκλίσεις σε προγραμματική βάση, αναπτύσσονται αντανακλαστικά εσωστρέφειας. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση δεν βρίσκεται εντός των τειχών της παράταξης. Βρίσκεται στην κοινωνία, η οποία αναμένει πειστικές απαντήσεις για την ακρίβεια, τη στέγαση, την υγεία, την παιδεία και τη λειτουργία των θεσμών.

Η Νέα Δημοκρατία γνωρίζει ότι η πολιτική της κυριαρχία αμφισβητείται ουσιαστικά μόνο όταν οι δυνάμεις της προοδευτικής αντιπολίτευσης αναζητούν κοινούς τόπους πάνω σε συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις. Αντιθέτως, η πολυδιάσπαση, οι αλληλοκατηγορίες και οι δημόσιες εσωτερικές αντιπαραθέσεις λειτουργούν πάντοτε υπέρ της διατήρησης του σημερινού πολιτικού συσχετισμού.

Γι’ αυτό και προκαλεί εύλογο προβληματισμό όταν στελέχη της ίδιας παράταξης επιλέγουν να στρέφουν τα πυρά τους εναντίον ενός εκλεγμένου δημάρχου που πέτυχε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές νίκες του χώρου τα τελευταία χρόνια. Η κοινωνία δεν παρακολουθεί αυτές τις αντιπαραθέσεις ως εσωκομματικό παιχνίδι ισορροπιών. Τις αξιολογεί με πολιτικούς όρους και αναζητά ενδείξεις σοβαρότητας, ενότητας και προοπτικής.

Το ζητούμενο για το ΠΑΣΟΚ δεν είναι να διαχειριστεί τις εσωτερικές του διαφορές. Είναι να πείσει ότι μπορεί να αποτελέσει τον νέο κυρίαρχο πόλο της προοδευτικής παράταξης και τον βασικό φορέα μιας εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.

Καμία ψήφος που επιθυμεί πολιτική αλλαγή δεν πρέπει να αισθάνεται χαμένη. Καμία κοινωνική δύναμη που αναζητά μια διαφορετική πορεία για τη χώρα δεν πρέπει να μένει χωρίς πολιτική εκπροσώπηση.

Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν θα κριθεί μόνο από την αποτίμηση του κυβερνητικού έργου. Θα κριθεί και από το κατά πόσο θα διαμορφωθεί μια πειστική, ρεαλιστική και πλειοψηφική εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα της περιόδου. Και γι’ αυτό η μάχη για την πολιτική αλλαγή οφείλει να δοθεί από οποιαδήποτε θέση, με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον της παράταξης, της κοινωνίας και της χώρας.