Η αξία του “καθαρού” πολιτικού μηνύματος: Το παράδειγμα της νίκης του Χάρη Δούκα στην Αθήνα

Του Γαβρή Άγγελου
Δημοσιογράφου – Πολιτικού Επικοινωνιολόγου – Αναλυτή

Περίπου τέτοιες ημέρες, πριν από τρία χρόνια, ελάχιστοι θα στοιχημάτιζαν ότι ο Χάρης Δούκας θα μπορούσε να ανατρέψει τα δεδομένα στον μεγαλύτερο δήμο της χώρας. Η υποψηφιότητά του ανακοινώθηκε με περιορισμένο χρονικό ορίζοντα, απέναντι στον Κώστα Μπακογιάννη,έναν εν ενεργεία δήμαρχο με ισχυρό κομματικό μηχανισμό, μεγάλη αναγνωρισιμότητα και την πολιτική στήριξη της κυβερνητικής παράταξης. Για αρκετούς, η μάχη έμοιαζε εκ των προτέρων χαμένη.

Η πολιτική, όμως, έχει αποδείξει πολλές φορές ότι δεν υπακούει μόνο στους συσχετισμούς ισχύος. Υπακούει και στη δυναμική που δημιουργεί ένα καθαρό πολιτικό αφήγημα όταν αυτό συναντά μια κοινωνική ανάγκη.

Η Αθήνα εκείνη την περίοδο κουβαλούσε την κόπωση μιας διοίκησης που, παρά τις υψηλές προσδοκίες, άφησε πίσω της περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Το εμβληματικό έργο του «Μεγάλου Περιπάτου», που παρουσιάστηκε ως τομή για την πόλη, κατέληξε να γίνει αντικείμενο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αμφισβήτησης. Οι παρεμβάσεις αναθεωρήθηκαν, σημαντικά τμήματά τους αποξηλώθηκαν και το έργο έμεινε στη συλλογική μνήμη ως σύμβολο κακού σχεδιασμού και ελλιπούς διαβούλευσης. Σε συνδυασμό με την ελλειπή διοίκηση και τα σημαντικά προβλήματα, κατέληξε να μείνει ως η θητεία του “Μεγάλου Περίγελου” της Αθήνας σε όλη την Ελλάδα…

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Χάρης Δούκας δεν επέλεξε την εύκολη αντιπολίτευση ούτε επένδυσε αποκλειστικά στην κριτική προς τη διοίκηση Μπακογιάννη. Επέλεξε να καταθέσει μια διαφορετική πρόταση για την Αθήνα. Μίλησε για μια πόλη που θα λειτουργεί με κοινωνική ευαισθησία, διαφάνεια, βιωσιμότητα και συμμετοχή των πολιτών. Κυρίως, όμως, μίλησε με πολιτική σαφήνεια. Το μήνυμα ήταν απλό, κατανοητό και συνεπές: η Αθήνα μπορούσε να αλλάξει πορεία.

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο πολιτικό συμπέρασμα αυτής της εκλογικής αναμέτρησης. Δεν ήταν ο χρόνος που καθόρισε το αποτέλεσμα. Ήταν η καθαρότητα του μηνύματος. Η πολιτική επικοινωνία δεν είναι άσκηση εντυπώσεων ούτε ζήτημα διάρκειας. Είναι η ικανότητα να συμπυκνώνεις σε λίγες λέξεις αυτό που μια κοινωνία αισθάνεται αλλά δεν έχει ακόμη εκφράσει συλλογικά.

Η πρόσκληση του Χάρη Δούκα προς τους πολίτες να «ενώσουν δυνάμεις» δεν λειτούργησε ως προεκλογικό σύνθημα. Λειτούργησε ως πολιτική πρόταση. Έδωσε στους Αθηναίους την αίσθηση ότι μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της πόλης τους και όχι απλώς να παρακολουθούν τις εξελίξεις ως θεατές.

Τρία χρόνια μετά, η διοίκηση του Δήμου Αθηναίων έχει ήδη αφήσει το δικό της αποτύπωμα μέσα από παρεμβάσεις στην καθαριότητα, στην ψηφιακή αναβάθμιση των υπηρεσιών, στην ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής, στην προστασία του δημόσιου χώρου, στη δενδροφύτευση, στις πρωτοβουλίες για την κλιματική ανθεκτικότητα και στη διεκδίκηση μεγαλύτερου ρόλου της αυτοδιοίκησης στον δημόσιο διάλογο.

Προφανώς, εξακολουθούν να υπάρχουν ανοιχτά μέτωπα και προβλήματα που απαιτούν λύσεις. Άλλωστε, καμία διοίκηση δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει πετύχει το απόλυτο. Εκείνο, όμως, που δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί είναι η προσπάθεια να εγκαθιδρυθεί μια διαφορετική φιλοσοφία διοίκησης, περισσότερο προσανατολισμένη στον δημότη και λιγότερο στην επικοινωνιακή εικόνα.

Η πολιτική αξιοπιστία δεν οικοδομείται μέσα από τις δημοσκοπήσεις ούτε από τις επικοινωνιακές καμπάνιες. Χτίζεται όταν υπάρχει συνέπεια ανάμεσα σε όσα λες και σε όσα κάνεις. Και αυτή η συνέπεια είναι που δημιουργεί σχέση εμπιστοσύνης με την κοινωνία.

Η περίπτωση του Χάρη Δούκα αποτελεί ένα ενδιαφέρον πολιτικό παράδειγμα για όσους εξακολουθούν να πιστεύουν ότι οι εκλογές κερδίζονται αποκλειστικά με μηχανισμούς, χρήματα ή χρόνο προετοιμασίας. Η πραγματικότητα απέδειξε ότι, όταν μια κοινωνία αναζητά αλλαγή, εκείνο που αναζητά πρωτίστως είναι έναν πειστικό λόγο για να την εμπιστευθεί.

Η μεγαλύτερη πολιτική παρακαταθήκη αυτής της διαδρομής δεν είναι μόνο η εκλογική νίκη του 2023. Είναι η υπενθύμιση ότι η πολιτική εξακολουθεί να έχει νόημα όταν υπηρετεί την κοινωνία και όχι την εξουσία.

Γιατί τελικά, η ιστορία δεν θυμάται πόσο χρόνο είχε ένας πολιτικός για να πείσει. Θυμάται αν κατάφερε να δώσει στους πολίτες έναν λόγο να πιστέψουν ότι η αλλαγή είναι εφικτή.