Ελεγκτικό Συνέδριο: Οριστικά υπεύθυνος ο Παπαγεωργόπουλος για το έλλειμμα 8.2 εκατ. ευρώ στον Δήμο Θεσσαλονίκης

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου επαναφέρει μια από τις σκοτεινότερες υποθέσεις στην ιστορία της Αυτοδιοίκησης – Ο πρώην δήμαρχος Θεσσαλονίκης, που εξελέγη με τη στήριξη της Νέας Δημοκρατίας και προερχόταν από τις τάξεις της, κρίθηκε δημοσιονομικά υπεύθυνος για έλλειμμα άνω των 8,2 εκατ. ευρώ

Υπάρχουν υποθέσεις που το πολιτικό σύστημα θα προτιμούσε να έχουν ξεχαστεί. Όμως οι δικαστικές αποφάσεις έχουν την ιδιότητα να επαναφέρουν τα πραγματικά περιστατικά στο προσκήνιο. Και στην περίπτωση του πρώην δημάρχου Θεσσαλονίκης Βασίλη Παπαγεωργόπουλου, η νέα εξέλιξη από το Ελεγκτικό Συνέδριο επαναφέρει αναπόφευκτα και την πολιτική διάσταση μιας υπόθεσης που σημάδεψε τη συμπρωτεύουσα.

Η Α’ Ελάσσων Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σα με το δημοσίευμα της Voria.gr, απέρριψε στο σύνολό της την αίτηση αναίρεσης του πρώην δημάρχου, επικυρώνοντας τη δημοσιονομική ευθύνη του για έλλειμμα που διαπιστώθηκε στα ταμεία του Δήμου Θεσσαλονίκης για το οικονομικό έτος 2006.

Το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 8.218.152,22 ευρώ, αποτελούμενο από κύριο έλλειμμα 4.394.733,81 ευρώ και προσαυξήσεις 3.823.418,41 ευρώ.

Ο δήμαρχος της ΝΔ και μια πολιτική ιστορία που δεν διαγράφεται

Ο Βασίλης Παπαγεωργόπουλος δεν υπήρξε ένας πολιτικά «ανέστιος» αυτοδιοικητικός παράγοντας. Υπήρξε βουλευτής και στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, ενώ εξελέγη δήμαρχος Θεσσαλονίκης με τη στήριξη της παράταξης, κυριαρχώντας επί τρεις συνεχόμενες θητείες στον κεντρικό Δήμο, από το 1999 έως το 2010.

Αυτή η πολιτική διαδρομή έχει σημασία σήμερα. Όχι για να μεταφερθεί συλλογική ευθύνη ενός δικαστικά κριθέντος προσώπου σε ένα ολόκληρο κόμμα – κάτι που θα ήταν αυθαίρετο. Αλλά επειδή η πολιτική λογοδοσία δεν εξαφανίζεται όταν κλείνουν οι κάλπες, ούτε οι κομματικές επιλογές μπορούν να παρουσιάζονται ως άσχετες με τα πρόσωπα που επί χρόνια στηρίζονται, προβάλλονται και αναδεικνύονται σε θέσεις εξουσίας.

Η Νέα Δημοκρατία έχει, επομένως, μπροστά της ένα πολιτικά δυσάρεστο κομμάτι της δικής της αυτοδιοικητικής ιστορίας. Και η σημερινή εξέλιξη δύσκολα επιτρέπει να αντιμετωπίζεται η περίοδος Παπαγεωργόπουλου ως μια μακρινή ιστορία χωρίς πολιτική ταυτότητα.

Τι καταγράφει η απόφαση

Σύμφωνα με το δημοσιευμένο σκεπτικό, ο πρώην δήμαρχος κρίθηκε συνυπεύθυνος για την αποκατάσταση της ζημίας, καθώς το 2006 είχε αναθέσει τη διαχείριση των επίμαχων ποσών επιτρέποντας πληρωμές με μετρητά και χωρίς προηγούμενη έκδοση χρηματικών ενταλμάτων.

Παράλληλα, ο έλεγχος των δικαιολογητικών απόδοσης των κρατήσεων είχε μετατεθεί για το τέλος του οικονομικού έτους αντί να πραγματοποιείται κάθε μήνα, με αποτέλεσμα, κατά την κρίση του δικαστηρίου, να δυσχερανθεί η έγκαιρη αποκάλυψη των μη γνήσιων παραστατικών και ο εντοπισμός του ελλείμματος.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο έλαβε υπόψη τα πραγματικά περιστατικά της αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης.

Κατά το δημοσίευμα, το ποινικό δικαστήριο είχε κρίνει ότι ο πρώην δήμαρχος παρέλειψε ηθελημένα να διατάξει έλεγχο στον τρόπο λειτουργίας της Ταμειακής Υπηρεσίας, παρέχοντας με τον τρόπο αυτό συνδρομή στον διαχειριστή που διέπραξε την υπεξαίρεση.

Απορρίφθηκαν οι ισχυρισμοί περί έλλειψης υπαιτιότητας

Ο Βασίλης Παπαγεωργόπουλος υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι δεν μπορούσε να γνωρίζει τη μη απόδοση των χρημάτων εξαιτίας των τεχνασμάτων που χρησιμοποιούσε ο διαχειριστής.

Η Ολομέλεια, σύμφωνα πάντα με το δημοσιευμένο σκεπτικό, απέρριψε τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς, κρίνοντας ότι οι παραλείψεις και η ανοχή που διαπιστώθηκαν συνδέονται αιτιωδώς με τη δημιουργία του ελλείμματος.

Απορρίφθηκε επίσης το αίτημα για μείωση του καταλογισμού βάσει της αρχής της αναλογικότητας, καθώς κρίθηκε ότι το καταλογισθέν ποσό αντιστοιχεί σε πραγματική και ισόποση ζημία της δημοτικής διαχείρισης.

Το ποσό βεβαιώνεται ως δημόσιο έσοδο και μπορεί να εισπραχθεί σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, με όσα μέσα προβλέπει η σχετική νομοθεσία.

Από τα ισόβια στην τελεσίδικη δημοσιονομική ευθύνη

Η υπόθεση έχει μια βαριά δικαστική προϊστορία. Ο πρώην δήμαρχος είχε καταδικαστεί πρωτοδίκως σε ισόβια κάθειρξη για την υπόθεση της υπεξαίρεσης από τα ταμεία του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Στη συνέχεια, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων τον έκρινε ένοχο, κατά πλειοψηφία και μετά τη μετατροπή του κατηγορητηρίου, για απλή συνέργεια στην υπεξαίρεση στην υπηρεσία, επιβάλλοντάς του κάθειρξη 12 ετών. Αποφυλακίστηκε έχοντας εκτίσει δύο χρόνια και πέντε μήνες, με τις προβλεπόμενες τότε διαδικασίες και για λόγους υγείας.

Η σημερινή εξέλιξη αφορά διαφορετικό επίπεδο ευθύνης, τη δημοσιονομική ευθύνη και τον καταλογισμό της ζημίας, και γι’ αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με την ποινική διαδικασία. Πολιτικά, όμως, συμπληρώνει μια εικόνα που δύσκολα μπορεί να παρακαμφθεί.

Όταν η ΝΔ μιλά για «νοικοκυρεμένη διοίκηση»

Η απόφαση αποκτά αναπόφευκτα ιδιαίτερο πολιτικό βάρος σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προβάλλει συστηματικά το αφήγημα της «χρηστής διοίκησης», της αποτελεσματικότητας και της θεσμικής κανονικότητας.

Η υπόθεση Παπαγεωργόπουλου υπενθυμίζει ότι η λογοδοσία δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά και ότι τα κόμματα εξουσίας δεν κρίνονται μόνο από τις διακηρύξεις τους, αλλά και από το πολιτικό προσωπικό που επέλεξαν να στηρίξουν και να αναδείξουν.

Δεν μπορεί ασφαλώς να αποδοθεί στη σημερινή κυβέρνηση νομική ευθύνη για πράξεις και παραλείψεις μιας δημοτικής διοίκησης πριν από δύο δεκαετίες. Μπορεί, όμως, να τεθεί ένα απολύτως θεμιτό πολιτικό ζήτημα: πόσο εύκολα μπορεί ένα κόμμα να αποσυνδέεται εκ των υστέρων από τα πρόσωπα που αποτέλεσαν για χρόνια εμβληματικές επιλογές του στην Αυτοδιοίκηση;

Τα 8,2 εκατομμύρια δεν είναι πολιτική λεπτομέρεια

Γιατί πίσω από τους κομματικούς συμβολισμούς υπάρχει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: δημόσιο και δημοτικό χρήμα.

Τα 8,2 εκατ. ευρώ που βρίσκονται στο επίκεντρο της απόφασης δεν αποτελούν έναν αφηρημένο λογιστικό αριθμό. Αφορούν μια πραγματική ζημία που, σύμφωνα με την κρίση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνδέεται με τον τρόπο άσκησης διοίκησης και ελέγχου στον μεγαλύτερο Δήμο της Βόρειας Ελλάδας.

Και αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη πολιτική υπενθύμιση της υπόθεσης: στην Αυτοδιοίκηση η διαφάνεια, ο καθημερινός έλεγχος και η λογοδοσία δεν αποτελούν επικοινωνιακές πολυτέλειες. Είναι όροι προστασίας του δημόσιου χρήματος.

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου κλείνει ένα ακόμη δικαστικό κεφάλαιο. Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγει ξανά ένα πολιτικό αρχείο που η Νέα Δημοκρατία δύσκολα μπορεί να θεωρήσει ξένο προς τη δική της ιστορία.