Στο Μικροσκόπιο οι δηλώσεις Λατινοπούλου: Μαθήματα Ιστορίας με… επιλεκτική μνήμη

ΛΑΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ: ΑΠΟ ΤΙΣ ΓΚΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ, ΣΤΑ… ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Η κ. Αφροδίτη Λατινοπούλου, αφού κατάφερε τον περασμένο Ιούλιο να προκαλέσει αντιδράσεις στην Κύπρο με την ομιλία της στο Ευρωκοινοβούλιο για τη συμπλήρωση 52 χρόνων από την τουρκική εισβολή —χρησιμοποιώντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ποίημα και φωτογραφικό υλικό που δεν αντιστοιχούσαν στα γεγονότα στα οποία αναφερόταν— δεν θυμόμαστε έκτοτε να επανήλθε δημοσίως για να εξηγήσει, να διορθώσει ή έστω να αναγνωρίσει τις αστοχίες της.

Χθες, όμως, αποφάσισε να παραδώσει και μαθήματα Ιστορίας.

Με αφορμή την ευρωπαϊκή ημέρα μνήμης για τα θύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων, η πρόεδρος της «Φωνής Λογικής» επιχείρησε να εντάξει στην ίδια πολιτική και ιστορική αφήγηση τον ναζισμό και τον σταλινισμό, μιλώντας για καθεστώτα με «διαφορετικά χρώματα» αλλά «ίδια ψυχή».

Η κ. Λατινοπούλου δεν είναι, βέβαια, η πρώτη που επιστρατεύει αυτού του είδους την εξίσωση. Αντίστοιχη ρητορική έχει εμφανιστεί κατά καιρούς στον ελληνικό δημόσιο διάλογο από τον Άδωνι Γεωργιάδη, τον Θάνο Πλεύρη, την «Ομάδα Αλήθειας» και άλλους.

Η ίδια, μάλιστα, τον περασμένο Φεβρουάριο είχε φτάσει να δηλώσει ότι «περισσότερους Έλληνες εκτέλεσαν οι κομμουνιστές παρά οι Γερμανοί», προκαλώντας νέο γύρο αντιδράσεων.

Και κάπου εδώ χρειάζεται λίγη Ιστορία χωρίς φίλτρα για τα social media.

Η Σοβιετική Ένωση πλήρωσε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ένα ασύλληπτο ανθρώπινο τίμημα, με περισσότερους από 20 εκατομμύρια νεκρούς, στρατιωτικούς και αμάχους, κυρίως ως αποτέλεσμα της ναζιστικής εισβολής και κατοχής.

Ο Κόκκινος Στρατός έφτασε μέχρι το Βερολίνο. Στις 30 Απριλίου 1945, η σοβιετική σημαία υψώθηκε στο Ράιχσταγκ και λίγες ημέρες αργότερα η ναζιστική Γερμανία συνθηκολόγησε.

Αυτά δεν μπαίνουν σε καμία βολική ζυγαριά. Οι λαοί της Σοβιετικής Ένωσης, μαζί με τους υπόλοιπους λαούς της Ευρώπης και του κόσμου που πολέμησαν τον ναζισμό, πλήρωσαν με αίμα την απελευθέρωση από τη ναζιστική βαρβαρότητα.

Αυτό, φυσικά, δεν διαγράφει ούτε εξωραΐζει τα εγκλήματα και την καταστολή του σταλινικού καθεστώτος.

Αλλά η Ιστορία δεν είναι μπλέντερ, όπου ρίχνεις διαφορετικές ιδεολογίες, καθεστώτα, πολέμους και ιστορικές συνθήκες και στο τέλος πατάς το κουμπί «όλοι ίδιοι».

Ο σοσιαλισμός και ο κομμουνισμός αποτελούν πολιτικά και φιλοσοφικά ρεύματα με ρίζες στη νεωτερικότητα, στον Διαφωτισμό και στην κριτική της βιομηχανικής κοινωνίας. Ο Μαρξ εξακολουθεί να μελετάται στα πανεπιστήμια όλου του κόσμου, από την πολιτική φιλοσοφία μέχρι την οικονομία και την κοινωνιολογία.

Ο ναζισμός, αντιθέτως, οικοδομήθηκε πάνω στον φυλετικό ολοκληρωτισμό, τον αντισημιτισμό, τον επεκτατισμό και την εξόντωση ολόκληρων πληθυσμιακών ομάδων.

Οι διαφορές δεν είναι λεπτομέρειες.

Είναι η ίδια η Ιστορία.

Η ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ, σας λέει κάτι κ. ΛΑΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ;

Την Πρωτομαγιά του 1944, διακόσιοι κρατούμενοι —στη συντριπτική τους πλειονότητα κομμουνιστές, πολλοί από τους οποίους είχαν διωχθεί και φυλακιστεί ήδη από τη δικτατορία Μεταξά— οδηγήθηκαν από τους ναζί στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και εκτελέστηκαν.

Οι 200 της Καισαριανής ήταν οι εκτελεσμένοι.

Οι ναζί ήταν οι εκτελεστές.

Τόσο απλά.

Και όσο κι αν ενοχλεί ορισμένους αυτή η ιστορική πραγματικότητα:

Δεν ήταν το ίδιο.

Φέτος, 82 χρόνια μετά, νέα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση ήρθαν στο φως, δίνοντας ξανά πρόσωπα σε ανθρώπους που επί δεκαετίες παρέμεναν στη συλλογική μνήμη κυρίως ως ένας αριθμός.

Τι ακριβώς θέλει, λοιπόν, να μας πει η κ. Λατινοπούλου;

Ότι οι εκτελεσμένοι και οι εκτελεστές μπορούν να χωρέσουν στην ίδια ιστορική ζυγαριά;

Γιατί εκεί τελειώνει η πολιτική αντιπαράθεση και αρχίζει η ιστορική ισοπέδωση.

ΓΛΕΖΟΣ ΚΑΙ ΣΑΝΤΑΣ: ΚΑΠΟΙΟΙ ΚΑΤΕΒΑΖΑΝ ΤΗ ΣΒΑΣΤΙΚΑ

Τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, λίγες μόλις εβδομάδες μετά την κατάληψη της Αθήνας από τους ναζί, δύο νέοι, ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας, ανέβηκαν στην Ακρόπολη και κατέβασαν τη ναζιστική σημαία με τη σβάστικα.

Δεν έκαναν σεμινάριο περί «δύο άκρων».

Αντίσταση έκαναν.

Όπως Αντίσταση έκαναν οι αντάρτες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, μαζί με τη βρετανική αποστολή, όταν τη νύχτα της 25ης προς 26η Νοεμβρίου 1942 ανατίναξαν τη γέφυρα του Γοργοποτάμου, σε μία από τις σημαντικότερες αντιστασιακές επιχειρήσεις στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Ο Γοργοπόταμος θυμίζει κάτι πολύ απλό, που οφείλουμε να μην ξεχνάμε:

Υπήρξε μια Ελλάδα στην οποία άνθρωποι διαφορετικών πολιτικών καταβολών γνώριζαν ποιος ήταν ο κατακτητής και ποιος πολεμούσε για την απελευθέρωση της χώρας.

ΔΙΣΤΟΜΟ, ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ, ΚΑΝΔΑΝΟΣ… ΛΕΝΕ ΚΑΤΙ;

Υπάρχουν και τα μαρτυρικά χωριά και οι πόλεις της Ελλάδας.

Το Δίστομο.

Τα Καλάβρυτα.

Η Κάνδανος.

Το Κομμένο.

Οι Λιγκιάδες.

Ο Χορτιάτης.

Τα Κερδύλλια.

Και τόσοι ακόμη τόποι που γνώρισαν τη ναζιστική θηριωδία.

Χωριά πυρπολήθηκαν. Άμαχοι εκτελέστηκαν μαζικά. Οικογένειες ξεκληρίστηκαν.

Αυτή δεν είναι «αριστερή ανάγνωση» της Ιστορίας.

Είναι ελληνική Ιστορία.

Και είναι γραμμένη με αίμα.

ΟΙ ΔΟΣΙΛΟΓΟΙ ΔΕΝ ΗΤΑΝ… ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΙ

Και επειδή τελευταία παρατηρείται μια περίεργη διάθεση να ξαναγραφτεί ακόμη και η περίοδος της Κατοχής, ας θυμηθούμε και κάτι ακόμη.

Η σύγκρουση με τους δοσίλογους και τους συνεργάτες των κατοχικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια της Κατοχής δεν μπορεί να παρουσιάζεται συλλήβδην ως ένας ακόμη «εμφύλιος» αποκομμένος από τη ναζιστική κατοχή.

Υπήρχαν άνθρωποι που αντιστάθηκαν στον κατακτητή.

Και υπήρχαν άνθρωποι που συνεργάστηκαν με τον κατακτητή.

Μετά την Απελευθέρωση, τμήματα του δωσιλογικού μηχανισμού επανεντάχθηκαν στο μεταπολεμικό κράτος, στο πλαίσιο του αντικομμουνιστικού κλίματος και των νέων γεωπολιτικών συσχετισμών.

Και αυτά δεν αποτελούν κάποιο αριστερό οικογενειακό μυστικό.

Υπάρχουν αρχεία, ιστορική έρευνα και ονοματεπώνυμα.

ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑΣ: Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕ. ΚΑΠΟΙΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΠΑΜΕ ΠΙΣΩ;

Μετά τη Μεταπολίτευση, η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή νομιμοποίησε το ΚΚΕ το 1974, κλείνοντας μια από τις πιο σκοτεινές θεσμικές εκκρεμότητες του μετεμφυλιακού κράτους.

Το 1982, η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου αναγνώρισε θεσμικά την Εθνική Αντίσταση.

Ήταν βήματα μιας χώρας που επιχειρούσε επιτέλους να αφήσει πίσω τις διώξεις, τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων, τις εξορίες και τον βαθύ μετεμφυλιακό διχασμό.

Η κ. Λατινοπούλου μπορεί, φυσικά, να έχει όποια άποψη επιθυμεί για τον κομμουνισμό.

Αυτό λέγεται Δημοκρατία.

Όταν όμως ο αντικομμουνισμός χρησιμοποιείται για να ισοπεδώσει την ιστορική μνήμη της Κατοχής και της Αντίστασης, τότε η συζήτηση αρχίζει να μυρίζει πολύ περισσότερο δεκαετία του ’50 απ’ όσο αντέχει μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα.

ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΡΕΑ…

Υπάρχει, τέλος, και μια λεπτομέρεια που κάνει τα μαθήματα περί πολιτικού εξτρεμισμού ακόμη πιο ενδιαφέροντα.

Η Αφροδίτη Λατινοπούλου, πρώην υποψήφια βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας το 2019 και σήμερα πρόεδρος της «Φωνής Λογικής», συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην πολιτική ομάδα Patriots for Europe, στην οποία συνυπάρχουν εθνικιστικά, δεξιά και ακροδεξιά κόμματα από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες.

Άρα, πριν ξεκινήσουν τα μεγάλα μαθήματα περί Ιστορίας, ολοκληρωτισμού και εξτρεμισμού, ίσως δεν θα έβλαπτε μια προσεκτική ματιά και στη δική μας πολιτική πολυκατοικία.

Γιατί η Ιστορία έχει ένα εξαιρετικά ενοχλητικό χαρακτηριστικό.

Θυμάται.

Θυμάται ποιοι αντιστάθηκαν.

Θυμάται ποιοι εκτελέστηκαν.

Θυμάται ποιοι απελευθέρωσαν.

Και θυμάται και ποιοι συνεργάστηκαν με τους ναζί.

Τα υπόλοιπα μπορεί να κάνουν καριέρα στα social media.

Στην Ιστορία, όμως, τα πράγματα είναι λίγο δυσκολότερα.