Χάρης Δούκας στο Ινστιτούτο “Πουλαντζάς” – Από κάτω προς τα πάνω: Η κοινωνία δείχνει τον δρόμο για τον προοδευτικό διάλογο

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γαβρής Άγγελος

Προοδευτικός διάλογος με αιχμές και κοινές αγωνίες – Τι είπαν και πού ταυτίστηκαν Δούκας – Φάμελλος

Σε μια συγκυρία όπου οι ακροδεξιοί αναθεωρητισμοί κερδίζουν έδαφος και ο δημόσιος διάλογος πολώνεται, η παρουσία του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα και του προέδρου της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., Σωκράτη Φάμελλου, στην ίδια εκδήλωση απέκτησε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Οι δυο πολιτικοί, αν και προερχόμενοι από διαφορετικές αφετηρίες, κατέθεσαν συγκλίνοντες προβληματισμούς για το μέλλον της δημοκρατίας, την άνοδο της ακροδεξιάς και την ανάγκη συγκρότησης ενός σύγχρονου προοδευτικού μετώπου.

Από διαφορετικούς δρόμους στην ίδια συνισταμένη

Ο Χάρης Δούκας δεν μάσησε τα λόγια του. Αναγνωρίζοντας ότι «η ακροδεξιά μπλέκει με τον τραμπισμό» και μετατρέπεται σταδιακά σε «κοινωνικό φαινόμενο», κάλεσε ανοιχτά σε «χτίσιμο προοδευτικών συμμαχιών» που μπορούν να ανακόψουν την κανονικοποίηση του μίσους και του ιστορικού αναθεωρητισμού. «Σε λίγο θα μπερδεύουμε ποιος κέρδισε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», ανέφερε με αγωνία, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις της ιδεολογικής σύγχυσης που καλλιεργείται μεθοδικά.

Από την πλευρά του, ο Σωκράτης Φάμελλος μίλησε για την ανάγκη «πολιτικής βούλησης» και «προγραμματικής βάσης» ως θεμέλια μιας ουσιαστικής σύγκλισης στον προοδευτικό χώρο. Ζήτησε «πολυμορφικό διάλογο» — κοινοβουλευτικό, κινηματικό, επιστημονικό — αλλά κυρίως «ανοιχτό και δημιουργικό», με σαφή στρατηγικό ορίζοντα.

Η Ισπανία ως παράδειγμα – Και η Αθήνα ως απόδειξη

Κοινή τους αναφορά αποτέλεσε το παράδειγμα της Ισπανίας. Η κυβερνητική συνεργασία του Πέδρο Σάντσεθ λειτούργησε ως μοντέλο που αναγνωρίζεται πλέον από πολλές ευρωπαϊκές κεντροαριστερές δυνάμεις. Ο Χάρης Δούκας στάθηκε στη σημασία της ανανέωσης του πολιτικού αφηγήματος, επιμένοντας πως απαιτείται σύνδεση «με τα κοινωνικά κινήματα, τη δημιουργία αξιών και τη συγκρότηση πλειοψηφικών ρευμάτων». Δεν παρέλειψε να θυμίσει πως στην Αθήνα, μια πλατιά προοδευτική συμμαχία κατέκτησε τη δημοτική αρχή, κόντρα στο κεντροδεξιό κατεστημένο, δημιουργώντας πραγματικό προηγούμενο πολιτικής αλλαγής από τη βάση.

Ο ίδιος μάλιστα κατήγγειλε την κυβέρνηση για προσπάθεια περιορισμού αυτών των δυνατοτήτων συνεργασίας μέσω του νέου εκλογικού νόμου, ο οποίος – όπως σημείωσε – επιχειρεί να φρενάρει την αντιπροσωπευτικότητα και να προδικάσει τις τοπικές πολιτικές εξελίξεις.

Από κάτω προς τα πάνω: Η κοινωνία δείχνει τον δρόμο

Κρίσιμη διαφορά, όπως σημείωσε ο δήμαρχος Αθηναίων, είναι ότι τέτοιου τύπου συνεργασίες δεν επιβάλλονται από τα πάνω, αλλά «πηγάζουν από κάτω». Δηλαδή, μέσα από την κοινωνική ζύμωση, τις τοπικές ανάγκες και τις θεσμικές δυνατότητες που δημιουργούνται στο πεδίο των δήμων και των περιφερειών. Και εκεί – όπως μαρτυρά και η εμπειρία της πρωτεύουσας – μπορεί να γίνει η αρχή.

Ο Σωκράτης Φάμελλος υποστήριξε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα συμβάλει σε κάθε αντίστοιχη προσπάθεια με όλες του τις δυνάμεις, ξεκαθαρίζοντας ότι ο προοδευτικός χώρος έχει ευθύνη να σταθεί ενωμένος απέναντι στη διολίσθηση του πολιτικού διαλόγου και στην κοινωνική απογοήτευση που τροφοδοτεί τα άκρα.

Το κάλεσμα του Δούκα για μια νέα ποιότητα στη δημοκρατία

Στην καταληκτική του τοποθέτηση, ο Χάρης Δούκας ήταν σαφής: «Να μην κάνουμε οικονομία στη δημοκρατία – να την ενισχύσουμε». Κάλεσε τους παριστάμενους, αλλά και τους ευρύτερους πολιτικούς και κοινωνικούς φορείς του προοδευτικού χώρου, να συντηρήσουν την ελπίδα με πράξεις, όχι με λόγια, «χτίζοντας από κοινού ένα σύγχρονο μέτωπο απέναντι στον συντηρητισμό και τον φόβο».

Το πολιτικό μήνυμα της συνάντησης ήταν ξεκάθαρο: Οι προοδευτικές δυνάμεις, εάν θέλουν να ανακτήσουν το έδαφος που χάνεται, πρέπει να μιλήσουν ξανά με μια κοινή γλώσσα – και να το κάνουν τώρα. Διότι η μάχη για τη δημοκρατία και την κοινωνική συνοχή έχει ήδη ξεκινήσει.