Χάρης Δούκας στο “Καρφί”: “Η Αλλαγή δεν ανήκει στο παρελθόν· ανήκει σε όσους παλεύουν για το μέλλον της.”

18 Οκτωβρίου 1981 – Η Ελλάδα της Αλλαγής και το διαχρονικό της αίτημα

Σαν σήμερα, στις 18 Οκτωβρίου 1981, η Ελλάδα άλλαξε πρόσωπο. Το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρέας Παπανδρέου οδηγούν τη δημοκρατική παράταξη σε μια ιστορική εκλογική νίκη, την πρώτη φορά που η Αλλαγή γίνεται πράξη, όχι ως σύνθημα, αλλά ως πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα. Ήταν η μέρα που η μεταπολιτευτική Ελλάδα πέρασε από την ελπίδα στη χειροπιαστή μεταρρύθμιση, από τη στασιμότητα στη συμμετοχή, από τη μονοκρατορία των λίγων στη φωνή των πολλών.

Η κυβέρνηση της Αλλαγής καθιέρωσε θεμελιώδεις τομές: η υγεία, η παιδεία, η πρόνοια έγιναν δημόσια και καθολικά αγαθά· η τοπική αυτοδιοίκηση απέκτησε ρόλο και λόγο· οι γυναίκες αναδείχθηκαν σε ισότιμους πυλώνες του κοινωνικού ιστού· η Ελλάδα στάθηκε όρθια και περήφανη στη διεθνή σκηνή, διεκδικώντας ισότιμη φωνή ανάμεσα στους ισχυρούς. Ήταν η εποχή που ο λαός αισθάνθηκε πως η χώρα του τού ανήκει.

Όπως σημειώνει στο σημερινό του άρθρο στην εφημερίδα «Στο Καρφί του Σαββατοκύριακου» ο Δήμαρχος Αθηναίων και Καθηγητής ΕΜΠ Χάρης Δούκας, «η 18η Οκτώβρη δεν ήταν απλώς μια πολιτική αλλαγή. Ήταν μια αλλαγή συνείδησης». Το ριζοσπαστικό περιεχόμενο εκείνης της νίκης βρίσκεται στην ανατροπή της ιδέας ότι τίποτα δεν αλλάζει. Η Αλλαγή, τονίζει ο Δούκας, δεν είναι μια νοσταλγία· είναι μια αδιάκοπη διαδικασία αναγέννησης, μια συνεχής πράξη αντίστασης απέναντι στην παραίτηση και τον συμβιβασμό.

Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, το αίτημα της Αλλαγής παραμένει ζωντανό και αναγκαίο. Σε μια εποχή που οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται, η Δημοκρατία ασφυκτιά και η τεχνολογία κινδυνεύει να αποξενώσει αντί να ενώνει, ο Δούκας υπενθυμίζει ότι η πρόοδος πρέπει να ξανασυνδεθεί με τη δικαιοσύνη, η καινοτομία με την ανθρωπιά, το κράτος με την κοινωνία.

Η 18η Οκτωβρίου 1981 δεν είναι απλώς ημερομηνία. Είναι μνήμη, ευθύνη και κάλεσμα. Ένα κάλεσμα για να ξαναβρεθούν οι δυνάμεις της δημοκρατικής και προοδευτικής παράταξης γύρω από ένα κοινό όραμα απέναντι στον αυταρχισμό και τον πελατειασμό της συντήρησης. Για να θυμίσει, όπως γράφει ο Ελύτης και επικαλείται ο Δούκας, πως «τα όνειρα θα λάβουνε εκδίκηση».