Η “Αυτοδιοίκηση Τώρα” σηκώνει τη σημαία της αντίστασης στην κυβέρνηση Μητσοτάκη– Ο Χάρης Δούκας καλεί σε πανελλαδική κινητοποίηση για την υπεράσπιση των δήμων

Ρεπορτάζ: Γαβρής Άγγελος

Σε μια μαζική διαδικτυακή συζήτηση, που οργανώθηκε το απόγευμα της Δευτέρας με πρωτοβουλία του Δημάρχου Αθηναίων και επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» Χάρη Δούκα, περισσότεροι από εκατό αυτοδιοικητικοί – ανάμεσά τους πάνω από είκοσι δήμαρχοι απ’ όλη τη χώρα – ένωσαν τη φωνή τους απέναντι στην κυβερνητική πολιτική που, όπως τόνισε ο κ. Δούκας, «απογυμνώνει χρόνο με τον χρόνο τους δήμους από πόρους και αρμοδιότητες».

Η συμμετοχή υπήρξε εντυπωσιακή, με δημάρχους από κάθε γωνιά της Ελλάδας — από τον Πλατανιά και το Ρέθυμνο έως την Καλαμαριά, τη Νεάπολη–Συκιές, τη Θέρμη, τα Γιάννενα, την Καλλιθέα, την Ηγουμενίτσα, τη Μυτιλήνη, την Επίδαυρο και τη Βόρεια Κέρκυρα. Η αυτοδιοικητική κοινότητα, διαχρονικά θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους, εμφανίστηκε ενωμένη, αποφασισμένη και με διάθεση σύγκρουσης απέναντι σε ό,τι θεωρείται «μεθοδευμένη αποδυνάμωση» του θεσμού.

«Η κυβέρνηση κορυφώνει την επίθεση κατά των Δήμων»

Ο Δήμαρχος Αθηναίων δεν μάσησε τα λόγια του. Με λόγο αιχμηρό, ρεαλιστικό και τεκμηριωμένο, περιέγραψε ένα τοπίο διαρκούς απαξίωσης των δήμων:
«Νομίζω ότι είναι εκ του περισσού να συζητήσουμε τι κάνει η κυβέρνηση με τους δήμους», τόνισε στην εισαγωγική του τοποθέτηση. «Κάνει ό,τι και τα προηγούμενα χρόνια — κορυφώνει την επίθεσή της χρόνο με τον χρόνο, συνεχίζει να τους απογυμνώνει από πόρους και αρμοδιότητες».

Ο Χάρης Δούκας παρέθεσε συγκεκριμένα παραδείγματα. Ο κρατικός προϋπολογισμός, είπε, αποτελεί «προτελευταίο δείγμα γραφής» μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει τους δήμους ως επαίτες, όχι ως θεσμικούς εταίρους. Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ασαφές ποιο θα είναι το τελικό ύψος των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), ενώ τα ποσά που προβλέπονται υπολείπονται κατά 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ από όσα θεσμοθετεί ο νόμος 3852.

«Μας λένε προφορικά ότι θα δώσουν επιπλέον 100 εκατομμύρια ευρώ. Μα ακόμη δεν μας έχουν καταβάλει ούτε τα περσινά. Οι τρεις δόσεις των ΚΑΠ, ύψους 468 εκατομμυρίων, που ζητήσαμε ομόφωνα στο περσινό συνέδριο της Ρόδου, δεν δόθηκαν ποτέ», σημείωσε με εμφανή αγανάκτηση.

«Νομοσχέδιο-ντροπή» πίσω από κλειστές πόρτες

Αναφερόμενος στις πρόσφατες κυβερνητικές πρωτοβουλίες, ο Δήμαρχος Αθηναίων κατήγγειλε ότι «εν κρυπτώ και αιφνιδιαστικά προωθείται νομοσχέδιο» το οποίο αφαιρεί από τους δήμους περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ που προέρχονται από τα πρόστιμα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. «Τα χρήματα αυτά», είπε, «αντί να επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες, θα κατευθύνονται πλέον στα ταμεία πρόνοιας αστυνομικών και στρατιωτικών. Πρόκειται για μια πράξη που συνιστά ευθεία αρπαγή δημοτικών εσόδων και καταστρατηγεί κάθε έννοια ισονομίας».

Ο Χάρης Δούκας υπενθύμισε σειρά προηγούμενων ενεργειών που επιβεβαιώνουν τη συστηματική αποδυνάμωση της αυτοδιοίκησης: ο αποκλεισμός των δήμων από το υπερπλεόνασμα, από τα έσοδα του «τέλους ανθεκτικότητας», από τη διαχείριση των απορριμμάτων και του νερού, αλλά και η μεταφορά των πολεοδομιών από τους δήμους στο κεντρικό κράτος.

«Οι προθέσεις της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρες», υπογράμμισε. «Η αυτοδιοίκηση δεν έχει δεχθεί ποτέ τέτοια ολομέτωπη επίθεση. Ποτέ δεν υπήρξε τόσο οργανωμένη επιχείρηση χειραγώγησης των αιρετών».

Η “Αυτοδιοίκηση Τώρα” σχεδιάζει αντεπίθεση

Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Δήμαρχος Αθηναίων έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: πώς πρέπει να απαντήσει η παράταξη απέναντι σε αυτή την επίθεση; Η απάντησή του ήταν σαφής: «Η αντίδρασή μας πρέπει να είναι ισχυρή και αποφασιστική. Να μην εγκλωβιστούμε σε εικονικές ομοφωνίες-σούπες. Να μη μείνουμε σε δηλώσεις καταδίκης, όπως επιδιώκει μονίμως η πλειοψηφία της ΚΕΔΕ».

Ο Χάρης Δούκας παρουσίασε συγκεκριμένο σχέδιο δράσης, με πολιτική οργάνωση και κοινωνική κινητοποίηση.
Πρώτον, πρότεινε να δοθεί σκληρή μάχη στο επερχόμενο Συνέδριο της ΚΕΔΕ, ώστε να υπάρξουν «αποφάσεις προς τη σωστή κατεύθυνση».
Δεύτερον, να επιδιωχθούν οι μεγαλύτερες δυνατές συγκλίσεις μεταξύ αυτοδιοικητικών δυνάμεων, ανεξαρτήτως πολιτικής προέλευσης, σε μια κοινή πλατφόρμα υπεράσπισης του θεσμού.
Τρίτον, αμέσως μετά τη λήξη του Συνεδρίου, να ξεκινήσει δεκαήμερη εκστρατεία ενημέρωσης των πολιτών, ανά δήμο, ανά περιφέρεια, αλλά και κεντρικά στην Αθήνα.

Η κορύφωση του σχεδίου, όπως είπε, θα είναι μια μεγάλη πανελλαδική κινητοποίηση στην πρωτεύουσα, σε συντονισμό με μεγάλες τριτοβάθμιες οργανώσεις. «Οι δήμοι οφείλουν να σηκώσουν το ανάστημά τους. Δεν μπορούμε να παρακολουθούμε αμέτοχοι τη διάλυση του θεσμού που εκπροσωπούμε», τόνισε, καλώντας σε αγωνιστική ετοιμότητα.

Ένα ευρύ αυτοδιοικητικό μέτωπο

Η ανταπόκριση των συμμετεχόντων υπήρξε ενθουσιώδης. Δήμαρχοι από την Κρήτη, την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τα νησιά εξέφρασαν στήριξη στη γραμμή Δούκα και έκαναν λόγο για «ανάγκη συλλογικής αφύπνισης». Από τον Δήμο Καλαμαριάς μέχρι τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας, ο κοινός παρονομαστής ήταν ένας: η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί υπό το βάρος της οικονομικής ασφυξίας και της θεσμικής απαξίωσης.

Πολλοί αυτοδιοικητικοί υπογράμμισαν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά βαθιά πολιτικό. «Πρόκειται για συνειδητή μετατόπιση εξουσίας προς το κέντρο, με στόχο να ελέγχεται η αυτοδιοίκηση από κυβερνητικά γραφεία», σημείωσε ένας από τους συμμετέχοντες δημάρχους.

Η νέα γενιά Δημάρχων και το μήνυμα Δούκα

Η παρέμβαση Δούκα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε μια περίοδο όπου ο ίδιος έχει κατορθώσει να μετατραπεί σε σημείο αναφοράς για τη νέα γενιά δημάρχων, που επιδιώκουν μια πιο δυναμική, προοδευτική και κοινωνικά δίκαιη αυτοδιοίκηση. Ο Δήμαρχος Αθηναίων, με την πολιτική του συγκρότηση και την τεχνοκρατική του εμπειρία, δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι η επιβίωση του θεσμού περνά μέσα από τη ρήξη με τον συγκεντρωτισμό της κυβέρνησης.

«Η αυτοδιοίκηση είναι η καρδιά της δημοκρατίας. Όταν την αποδυναμώνεις, αποδυναμώνεις τη φωνή του πολίτη», σημείωσε χαρακτηριστικά, αποσπώντας θερμά σχόλια από τους συμμετέχοντες.

Προς ένα νέο αυτοδιοικητικό κοινωνικό συμβόλαιο

Η “Αυτοδιοίκηση Τώρα” επιχειρεί να μετατρέψει την αγανάκτηση σε σχέδιο δράσης και τη ρητορική αντίσταση σε οργανωμένη πρωτοβουλία. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η παράταξη του Χάρη Δούκα θα καταφέρει να διαμορφώσει το ευρύτερο μέτωπο που χρειάζεται για να ανατρέψει τη μονομερή κυβερνητική πολιτική.

Η διαδικτυακή συζήτηση έκλεισε με μια φράση που συμπύκνωσε το πνεύμα της βραδιάς:
«Δεν ζητάμε ελεημοσύνη, ζητάμε δικαιοσύνη. Οι δήμοι δεν είναι παράρτημα κανενός υπουργείου. Είναι οι πυλώνες της δημοκρατίας, και ήρθε η ώρα να το θυμηθούμε όλοι».

Το μήνυμα ήταν σαφές: η αυτοδιοίκηση δεν υποχωρεί — οργανώνεται, ενώνεται και ετοιμάζεται να διεκδικήσει ξανά τον ρόλο που της αξίζει στο πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι της χώρας.