“Αφαιρούν τις πολεοδομίες από τους Δήμους”- Η κυβέρνηση γυρίζει την Αυτοδιοίκηση δεκαετίες πίσω – Δούκας: “Όλο και πιο χαμηλά..”

Η απόφαση της κυβέρνησης να αφαιρέσει από τους δήμους τις Πολεοδομίες άνοιξε νέο μέτωπο στην ήδη τεταμένη σχέση κεντρικού κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η κίνηση αυτή, που παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο ως «μεταρρύθμιση», καταγγέλθηκε από τον Δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα ως ένα ακόμη βήμα προς την πλήρη αποδυνάμωση των δήμων. Και το μήνυμά του ήταν ξεκάθαρο: «Όλο και πιο χαμηλά… Όλο και πιο συγκεντρωτικά, όλο και πιο αναποτελεσματικά, όλο και πιο επιθετικά η κυβέρνηση απέναντι στους δήμους».

Η ανάρτηση Δούκα:

https://x.com/h_doukas/status/1993988530851262519

Η φράση λειτουργεί σαν καμπανάκι κινδύνου. Όχι μόνο για την Αθήνα, αλλά για κάθε πόλη που βλέπει τον σχεδιασμό της να μεταφέρεται από τους εκλεγμένους τοπικούς φορείς σε ένα απρόσωπο κεντρικό σύστημα. Με την αφαίρεση της Πολεοδομίας, η κυβέρνηση τραβά το χαλί κάτω από την Αυτοδιοίκηση, στερώντας της το βασικό εργαλείο για την οργάνωση του αστικού χώρου. Χωρίς αυτό, οι δήμοι χάνουν την ικανότητά τους να ελέγχουν την αστική ανάπτυξη, να παρεμβαίνουν στα ζητήματα που καθορίζουν την ποιότητα ζωής και να αντιμετωπίζουν τα σχέδια ανεξέλεγκτης δόμησης που συχνά έρχονται σε αντίθεση με τις ανάγκες των πολιτών.

Η Πολεοδομία δεν είναι μια τεχνική υπηρεσία από τις πολλές. Είναι ο πυρήνας της αστικής πολιτικής. Είναι ο μηχανισμός που επιβλέπει τη νομιμότητα, που βάζει όρια σε επενδυτικά σχέδια που μπορεί να επιβαρύνουν το περιβάλλον, που προστατεύει το δημόσιο συμφέρον από αυθαιρεσίες. Όταν αυτό το εργαλείο φεύγει από τα χέρια των δήμων και συγκεντρώνεται σε έναν υπερκεντρικό μηχανισμό, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για το ποιος τελικά θα ελέγχει την ανάπτυξη των πόλεων και με ποια κριτήρια.

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο θεσμικό. Είναι και βαθιά πολιτικό. Η κίνηση αυτή έρχεται ως συνέχεια μιας συνολικής στρατηγικής αποδυνάμωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία εδώ και καιρό αντιμετωπίζεται περισσότερο ως διοικητικός βραχίονας παρά ως θεσμός δημοκρατικής έκφρασης. Δήμοι που παλεύουν καθημερινά με περιορισμένους πόρους, με κενά προσωπικού, με ατελείωτες γραφειοκρατίες, τώρα καλούνται να λειτουργήσουν χωρίς το κρίσιμο εργαλείο που τους επιτρέπει να ελέγχουν τον ίδιο τον χώρο ευθύνης τους.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων, μέσα από την ανάρτησή του, καλεί τους βουλευτές «από όλα τα κόμματα» να αντιδράσουν και να επιστρέψουν τον «ανεπιθύμητο χριστουγεννιάτικο μποναμά» στην κυβέρνηση. Είναι μια προτροπή που αγγίζει την ουσία: η Αυτοδιοίκηση δεν είναι ούτε προαιρετικός θεσμός ούτε διοικητικό παρακολούθημα. Είναι ο πρώτος χώρος δημοκρατίας, ο θεσμός που έρχεται σε άμεση επαφή με τον πολίτη και διαμορφώνει την καθημερινότητά του.

Η αντίδραση του Χάρη Δούκα λειτουργεί, τελικά, ως έκκληση για μια ευρύτερη πολιτική και κοινωνική κινητοποίηση. Διότι η συζήτηση για τις Πολεοδομίες δεν αφορά μόνο τεχνικούς όρους και διοικητικές δομές. Αφορά τον τρόπο που θέλουμε να χτίζονται οι πόλεις μας, τον τρόπο που αποφασίζουμε γι’ αυτές και τον βαθμό ελευθερίας που έχουν οι τοπικές κοινωνίες να καθορίζουν το μέλλον τους.

Όσο η κυβέρνηση επιμένει στον δρόμο της συγκεντρωτικής διαχείρισης, τόσο μεγαλώνει το ρήγμα με τους δήμους που ζητούν ενίσχυση, πόρους και ουσιαστικές αρμοδιότητες. Και όσο οι φωνές των ανθρώπων της Αυτοδιοίκησης δυναμώνουν, τόσο αποκαλύπτεται η ανάγκη για μια πιο σύγχρονη, προοδευτική και δημοκρατική προσέγγιση στη σχέση κράτους και πόλης.