ΟΠΕΚΕΠΕ: Στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας πολιτικά πρόσωπα –Θα παρακαμφθεί το “άρθρο 86”;

Νέες, δυνητικά καταιγιστικές εξελίξεις δρομολογούνται στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να εξετάζει πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο άσκησης ποινικών διώξεων απευθείας σε πολιτικά πρόσωπα, παρακάμπτοντας τη μέχρι σήμερα προβλεπόμενη εθνική διαδικασία και το διαβόητο άρθρο 86 του Συντάγματος περί ευθύνης υπουργών.

Η υπόθεση των αγροτικών επιδοτήσεων, που εδώ και καιρό ταλανίζει το πολιτικό σύστημα και έχει προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στην κυβερνητική αξιοπιστία, φαίνεται πως εισέρχεται σε νέα φάση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, υπό τη Λάουρα Κοβέσι, εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να προχωρήσει αυτόνομα, αξιοποιώντας την αρχή της υπεροχής του ενωσιακού δικαίου έναντι του εθνικού, χωρίς να διαβιβάσει νέο φάκελο στη Βουλή.

Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν έχει σταλεί δεύτερη δικογραφία στο Κοινοβούλιο για πολιτικά πρόσωπα που φέρονται να εμπλέκονται στην υπόθεση, δεν θεωρείται πλέον τυχαίο. Αντιθέτως, πολιτικοί και νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η καθυστέρηση σχετίζεται άμεσα με τη στρατηγική επιλογή των Ευρωπαίων Εισαγγελέων να επανεξετάσουν το θεσμικό πλαίσιο που, επανειλημμένα, έχει λειτουργήσει ως ανάχωμα στη δικαστική διερεύνηση σοβαρών υποθέσεων διαφθοράς.

Υπενθυμίζεται ότι στο πρώτο στάδιο της έρευνας, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ακολουθήσει την προβλεπόμενη εθνική οδό, διαβιβάζοντας δικογραφία στη Βουλή για τους πρώην υπουργούς Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη. Ωστόσο, το ενδεχόμενο η συνέχεια να γραφτεί με διαφορετικούς όρους είναι πλέον ορατό.

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζουν οι δημόσιες τοποθετήσεις της ίδιας της Λάουρα Κοβέσι. Κατά την επίσκεψή της στην Ελλάδα τον περασμένο Οκτώβριο, στη συνέντευξη Τύπου στον Πειραιά, η Γενική Ευρωπαία Εισαγγελέας είχε αναφερθεί ευθέως στο άρθρο 86, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη εμποδίσει την πρόοδο ερευνών τόσο στην τραγωδία των Τεμπών όσο και στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η δήλωσή της ότι το άρθρο 86 είναι αντίθετο με το ευρωπαϊκό δίκαιο και ότι η λύση δεν μπορεί παρά να είναι η αλλαγή του, είχε τότε προκαλέσει αμηχανία στην κυβέρνηση και έντονες συζητήσεις στον νομικό κόσμο.

Πηγές της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας επαναλαμβάνουν με νόημα ότι ο θεσμός λειτουργεί με πλήρη ανεξαρτησία και δεν ζητά ούτε λαμβάνει οδηγίες από εθνικές αρχές. Όπως σημειώνουν, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει τη δυνατότητα είτε να ανακαλεί υποθέσεις που εκκρεμούν σε εθνικό επίπεδο είτε να κινεί η ίδια τις ποινικές διαδικασίες, όταν πρόκειται για εγκλήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μήνυμα είναι σαφές: η ασυλία δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο καταφύγιο.

Σημαντικό νομικό έρεισμα σε αυτή τη συζήτηση προσφέρει και πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (1918/2025). Σύμφωνα με αυτή, η υποχρέωση εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου καταλαμβάνει ακόμη και διατάξεις συνταγματικού επιπέδου. Το ΣτΕ αναγνωρίζει ότι οι εθνικές αρχές οφείλουν να διασφαλίζουν την πλήρη αποτελεσματικότητα του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται αναθεώρηση πάγιας νομολογίας ή διαφορετική ερμηνεία συνταγματικών διατάξεων.

Η απόφαση υπογραμμίζει επίσης ότι το εσωτερικό δίκαιο πρέπει να ερμηνεύεται σε αρμονία με το ευρωπαϊκό, ακόμη και όταν αφορά ζητήματα που άπτονται της εθνικής συνταγματικής παράδοσης. Με απλά λόγια, το νομικό οπλοστάσιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ενισχύεται αισθητά.

Αν οι εξελίξεις επιβεβαιωθούν, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν θα αφορά πλέον μόνο ένα σκάνδαλο κακοδιαχείρισης αγροτικών επιδοτήσεων. Θα αποτελέσει σημείο καμπής για τη σχέση εθνικού και ευρωπαϊκού δικαίου και, κυρίως, για το καθεστώς πολιτικής ασυλίας στην Ελλάδα. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν θεσμικά εργαλεία. Το ερώτημα είναι αν το πολιτικό σύστημα είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει τις συνέπειες.

Πηγή: ieidiseis.gr