Συνέντευξη: Παναγιώτης Βλάχος – “Μεγάλο προοδευτικό μέτωπο απέναντι στη Δεξιά”

Με αιχμηρό πολιτικό λόγο και καθαρές προοδευτικές αναφορές, ο Γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης του ΠΑΣΟΚ και μέλος της ΚΠΕ, Παναγιώτης Βλάχος, ανοίγει τη συζήτηση για το μέλλον του χώρου απέναντι σε μια Δεξιά που, όπως τονίζει, λειτουργεί πλέον ως σύστημα θεσμικής αποσύνθεσης και συγκέντρωσης εξουσίας. Στη συνέντευξή του στον Άγγελο Γαβρή και το THE SOCIALIST, θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη ενός μεγάλου προοδευτικού μετώπου με πυρήνα το ΠΑΣΟΚ, μακριά από πολιτικές ασάφειες, ίσες αποστάσεις και σενάρια συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία που έχουν ήδη κριθεί από την κοινωνία.

Ο Παναγιώτης Βλάχος μιλά χωρίς υπεκφυγές για τα σκάνδαλα, τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση και τη μετατροπή της δημόσιας διοίκησης σε προέκταση του Μαξίμου, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις ευθύνες της αντιπολίτευσης όταν η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται σε πολιτική ανατροπή. Παρεμβαίνει ουσιαστικά στη συζήτηση για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, τις δημοσκοπικές πιέσεις, τη στρατηγική αυτονομία του κόμματος και τα όρια των συνεργασιών στον προοδευτικό χώρο, ενώ τοποθετείται με καθαρό τρόπο τόσο για τις ευρωπαϊκές προκλήσεις σε έναν κόσμο αυταρχισμού και τραμπισμού όσο και για τα σενάρια νέων κομματικών σχηματισμών. Μια συνέντευξη που δεν χαϊδεύει αυτιά, αλλά επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο το πολιτικό ζητούμενο της Αλλαγής, με όρους συλλογικούς, θεσμικούς και βαθιά πολιτικούς.

Διαβάστε αναλυτικά την συνέντευξη:

Παναγιώτης Βλάχος, 

Γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης, μέλος ΚΠΕ ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ

“Μεγάλο προοδευτικό μέτωπο απέναντι στη Δεξιά”

-Μιλάτε συχνά για πολιτική αλλαγή με πυρήνα το ΠΑΣΟΚ. Πώς μεταφράζεται, στην πράξη, η σύνθεση δυνάμεων στον προοδευτικό χώρο και ποια είναι τα όρια ανάμεσα στη στρατηγική διεύρυνση και τον κίνδυνο πολιτικής ασάφειας;

Οι πολιτικές και ιδεολογικές ρίζες του ΠΑΣΟΚ βρίσκονται στη σύνθεση των προοδευτικών κινημάτων και δυνάμεων, ήδη από τη δεκαετία του ‘70. Ξεχνάμε πως γεννήθηκε και πως έγινε μεγάλο; Το ΠΑΣΟΚ μετασχηματίστηκε ως κυβερνητική εναλλακτική, όταν ήταν ανοιχτό, προωθητικό και ριζοσπαστικό, χτίζοντας συμμαχίες με όσους ζητούσαν δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια, δημοκρατία. Με τις σημερινές συνθήκες, ο πολιτικός διάλογος με όμορες πολιτικές δυνάμεις είναι αναγκαίος για τη δημιουργία μετώπου απέναντι στην επικίνδυνη Συντήρηση, που καμώνεται την κεντρώα, αλλά λειτουργεί ως ένα οργανωμένο κλεπτοκρατικό σύστημα, αδιαφορώντας για τα δημόσια αγαθά και τον εθνικό πλούτο. Αλλά και απέναντι στην ακροδεξιά ατζέντα που βρίσκει ευήκοα ώτα, μέσα σε συνθήκες κοινωνικής αδικίας και θεσμικής αποσύνθεσης. Το Συνέδριό μας είναι μια σημαντική ευκαιρία για αυτό το προσκλητήριο. Δεν πρέπει να μένουμε γαντζωμένοι στην ιστορία μας, αλλά να τη μετασχηματίσουμε σε σύγχρονο πολιτικό αίτημα αλλαγής ικανοποιώντας το αίτημα για δικαιοσύνη, ευημερία και ασφάλεια που ζητά η κοινωνία.  

-Τα σκάνδαλα που βαραίνουν τη Νέα Δημοκρατία, με πιο πρόσφατο αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ, δεν φαίνεται να προκαλούν δημοσκοπικούς κραδασμούς. Θεωρείτε ότι αυτό οφείλεται αποκλειστικά στην αντοχή του κυβερνητικού αφηγήματος ή και στην αδυναμία της αντιπολίτευσης να πείσει ότι αποτελεί αξιόπιστο κυβερνητικό πόλο;

Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι μια κυβέρνηση θεσμικής αποσύνθεσης. Δείτε τον ΟΠΕΚΕΠΕ, την πρόσφατη ρύθμιση για τη συνεπιμέλεια της κ. Κεφαλογιάννη, τις υποκλοπές, τα Τέμπη, τις επιθέσεις σε ανεξάρτητες Αρχές, την ασυδοσία στην αγορά, τον πακτωλό χρημάτων που πάει σε γαλάζια “μαγαζιά”, τη μετατροπή της δημόσιας διοίκησης σε παράρτημα του Μαξίμου. “Πάτησαν” πάνω στην κοινωνική ανοχή για να γαντζωθούν στην εξουσία αγκαζέ με τα τζάκια που τους στηρίζουν. Οι πολίτες τα βλέπουν και αγανακτούν. Τα ποσοστά της ΝΔ έχουν καταρρεύσεις σε σχέση με το 41% του 2023. Δυστυχώς όμως, η εικόνα μιας κατακερματισμένης προοδευτικής αντιπολίτευσης, η ρευστότητα με τα εν αναμονή κόμματα, η οργανωμένη προπαγάνδα – χωρίς προηγούμενο στη Μεταπολίτευση – την ευνοεί. Εκτιμώ ότι βρισκόμαστε σε μεταβατική φάση. Μόλις ξεκαθαρίσουν τα πράγματα, το ΠΑΣΟΚ έχει το πλεονέκτημα στην πορεία προς τις εκλογές να αναδειχθεί σε κυρίαρχο πόλο ενάντια στο σύστημα Μητσοτάκη γιατί υπερτερεί σε στελέχη, θέσεις, αξίες. 

-Σε ποιο βαθμό πιστεύετε ότι η αντιπολίτευση –και το ΠΑΣΟΚ ειδικότερα– έχει ευθύνη όταν η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται σε πολιτική μετατόπιση, παρά τη σωρευτική φθορά της κυβέρνησης;

Είτε βρισκόμασταν στο 44%, στο 4% ή στο 14% το ΠΑΣΟΚ δεν κρύφτηκε ποτέ από τις ευθύνες του. Σήμερα, ως αξιωματική αντιπολίτευση και κυρίαρχη δύναμη στον κατακερματισμένο προοδευτικό χώρο έχουμε ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη να συνθέσουμε και να καλέσουμε κοντά μας όλους όσοι πιστεύουν στην πολιτική Αλλαγή. Είχαμε και έχουμε πρόταση διακυβέρνησης. ΟΚ, αλλά αυτή από μόνη της δεν αρκεί. Αν ταμπουρωθούμε όλοι στις βεβαιότητές μας, ευνοούμε το σύστημα Μητσοτάκη. Πρέπει να συνεκτιμήσουμε όλα τα θετικά που έχουν γίνει στο κόμμα τα τελευταία χρόνια και να τα ενισχύσουμε. Πώς; Να βαθύνουμε τον εσωτερικό διάλογο και να εκδημοκρατίσουμε τον τρόπο λήψης αποφάσεων. Να αξιοποιούμε όλα μας τα στελέχη. Να ενισχύσουμε τους δεσμούς μας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και να δώσουμε στις τοπικές μας οργανώσεις εργαλεία για κοινωνικό έλεγχο και παρέμβαση. Να δώσουμε έμφαση στα προβλήματα των πολιτών στα μεγάλα αστικά κέντρα. Να δώσουμε χώρο στη Νεολαία μας να βγει μπροστά. Είμαι αισιόδοξος ότι η ατζέντα της ανοιχτότητας και των συνεργασιών βρίσκει σιγά σιγά περισσότερους υποστηρικτές.

-Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Γροιλανδία επανέφερε με ωμό τρόπο τη συζήτηση για τις σχέσεις ισχύος ΗΠΑ–Ε.Ε. Πιστεύετε ότι η Ευρώπη διαθέτει σήμερα την πολιτική αυτονομία για να σταθεί απέναντι σε έναν νέο αμερικανικό απομονωτισμό ή παραμένει στρατηγικά εξαρτημένη;

Ο τραμπισμός δεν ήρθε από το πουθενά, αλλά υπάρχει μέσα σε κοινωνίες που διχάζονται από την ανισότητα, τον εθνικισμό, την παραπληροφόρηση, την ανεξέλεγκτη πλουτοκρατία. Η φιλελεύθερη δημοκρατία, όπως τη γνωρίζαμε, απειλείται από τον αυταρχισμό, που με τη σειρά του αναθεωρεί τη διεθνή συνεργασία και τη μετατρέπει σε δίκαιο της ωμής ισχύος. Το είπε ωραία ο Καναδός Πρωθυπουργός στο Νταβός. Αντί να νοσταλγούμε έναν κόσμο που φεύγει, ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε από εδώ και πέρα όλοι όσοι πιστεύουμε στο διεθνές δίκαιο, αν τελικά οι ΗΠΑ επιλέξουν να γκρεμίσουν τον μεταπολεμικό κόσμο που στηρίχθηκε στον ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ και τη διεθνή οικονομική συνεργασία. Η Ευρώπη μόνο ενωμένη έχει μέλλον. Παρά τις πολιτικές μας διαφορές, έχουμε τα οικονομικά, διπλωματικά, εμπορικά, ενεργειακά εργαλεία να ανταποκρινόμαστε στους τσαμπουκάδες και να καθόμαστε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις υπόλοιπες υπερδυνάμεις. Και ταυτόχρονα να εμβαθύνουμε την εσωτερική οικονομική και πολιτική μας συνεργασία, όχι μόνο την αμυντική. Μέ όσους φυσικά το επιθυμούν. Μια Ευρώπη με ορμπανιστές και φιλοτραμπικούς είναι καταδικασμένη στην έριδα και τη διαίρεση.

– Ενόψει του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, θεωρείτε ότι πρέπει να τεθεί σε ψήφισμα μια καθαρή δέσμευση μη συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία μετεκλογικά ή εκτιμάτε ότι μια τέτοια επιλογή περιορίζει πολιτικά το κόμμα;

Ας είμαστε ειλικρινείς. Το ΠΑΣΟΚ πλήρωσε τη συγκυβέρνησή του με τη Νέα Δημοκρατία. Δεν στέκομαι στο αν ήταν αναγκαία, αλλά αποδείχθηκε πολιτικά επιζήμια. Δυστυχώς η συνύπαρξη μπόλιασε και κάποιες νοοτροπίες “ΠΑΣΟΚ α λα καρτ”, τις οποίες είδαμε να εκδηλώνονται με αποστασίες, γενιτσαρισμούς, φλερτ, στήριξη στον Μητσοτάκη. Θέλω να πιστεύω ότι σήμερα όλοι ασπάζονται αυτό που λέει ο Πρόεδρος, ότι δεν υπάρχει περιθώριο συγκυβέρνησης με τη ΝΔ. Εξού και όλα τα πολιτικά μας κείμενα, ο πολιτικός μας λόγος, τα συμπεράσματα του συνεδρίου, ακόμη και ένα ψήφισμα, πρέπει να είναι σαφή και δεσμευτικά για να μην υπάρχει κανένα ίχνος αμφιβολίας στους ψηφοφόρους. 

-Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η «βελόνα» του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο δεν ανεβαίνει αλλά καταγράφει και πτωτικές τάσεις. Πρόκειται, κατά τη γνώμη σας, για συγκυριακό φαινόμενο ή για ένδειξη βαθύτερου πολιτικού προβλήματος στρατηγικής και μηνύματος;

Όλοι μας αναγνωρίζουμε – και πρώτη απ’ όλους η βάση μας – ότι θα μπορούσαμε να πάμε καλύτερα. Πιστεύω, όπως σας είπα και πιο πάνω, ότι υπάρχουν αρκετά θετικά, πάνω στα οποία πρέπει να χτίσουμε, αλλά πρέπει να ξαναδούμε την κεντρική μας στρατηγική, να συζητήσουμε περισσότερο, ο πολιτικός μας λόγος να απλοποιηθεί, να διευρύνουμε & να δυναμώσουμε το μέτωπο απέναντι στη Δεξιά και την Ακροδεξιά, να δώσουμε φωνή και ρόλο στις οργανώσεις μας. Γιατί, πχ οι Νομαρχιακές μας επιτροπές ή τα τοπικα μας μέλη να μην αποφασίζουν ή έστω να προτείνουν τους υποψηφίους μας και να βλεπουμε στελέχη μας να αυτοανακηρύσσονται υποψήφιοι βουλευτές; Γιατί πχ να μην υπάρχει πιο στενή συνεργασία του Τομέα Αυτοδιοίκησης με τις τοπικές οργανώσεις για την ανάδειξη τοπικων ζητημάτων; Όλοι είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε ώστε το ΠΑΣΟΚ να γίνει μεγάλο. Πάντα θα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για τη στρατηγική  και τις επιλογές μας. Αλίμονο αν αυτές έλειπαν από ένα δημοκρατικό κόμμα. 

-Αν στον πολιτικό χάρτη εμφανιστεί ένα νέο κόμμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα, θεωρείτε ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να ανοίξει διάλογο μαζί του ή να επιμείνει στην αυτόνομη πορεία του, ακόμη κι αν αυτό δυσκολεύει τη συγκρότηση ενός ευρύτερου προοδευτικού μετώπου;

Ας μην εθελοτυφλούμε. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση. Δείτε πόσα κόμματα σήμερα λειτουργούν θεσμικά και πόσα μονοπρόσωπα διεκδικούν με αξιώσεις τη λαϊκή ψήφο. Αυτό δεν είναι πηγή προβληματισμού; Δεν είναι κατάντια για τη δημοκρατία να πιστεύουμε ότι η προσωπολατρία και οι εντυπώσεις μπορούν να υποκαταστήσουν τη συλλογικότητα και την συνένωση διεκδικήσεων; Εξού και πιστεύω ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί και πρέπει να συνομιλεί με πολιτικές δυνάμεις που πιστεύουν στη δημοκρατία, τη συλλογικότητα, την προγραμματική ετοιμότητα, τη στελεχιακή ανανέωση. Θέλουμε μια σοσιαλδημοκρατία που προτείνει νέους θεσμούς, ανακτά τα δημόσια αγαθά, προστατεύει και διευρύνει τη δημοκρατία, όχι μια αμυντική πολιτική πρόταση που απλά αμφισβητεί το “μονόδρομο” της Δεξιάς.  Δεν γνωρίζω τι ακριβώς θέλει να κάνει ο κ. Τσίπρας, αλλά εφόσον προχωρήσει στην δημιουργία ενός πραγματικού κόμματος και υπάρχει συναντίληψη και αλληλοσεβασμός, γιατί όχι; Πάντως, από όσα έχουμε ακούσει μέχρι τώρα, δεν ειμαι βέβαιος ότι το επιθυμεί και ο ίδιος.