Σχέδιο για ενιαίο ψηφοδέλτιο και “μονοσταυρία” ανά εκλογική περιφέρεια ετοιμάζει η ΝΔ

Γράφει η Χριστίνα Κορασίδου

Ενιαίο ψηφοδέλτιο στις εθνικές εκλογές. Μεταρρύθμιση ή νέος εκλογικός σχεδιασμός στα μέτρα της πλειοψηφίας;

Μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ψηφίζουν οι πολίτες εξετάζει, σύμφωνα με δημοσίευμα του Το Βήμα, το υπουργείο Εσωτερικών. Στο τραπέζι βρίσκεται η καθιέρωση ενιαίου ψηφοδελτίου ανά εκλογική περιφέρεια, στο οποίο θα περιλαμβάνονται όλα τα κόμματα και όλοι οι υποψήφιοι, αντί των ξεχωριστών ψηφοδελτίων που ισχύουν σήμερα.

Η πρόταση δεν έχει ακόμη λάβει επίσημη έγκριση από το Μέγαρο Μαξίμου, ωστόσο κυβερνητικές πηγές εμφανίζουν τον πρωθυπουργό θετικό. Εφόσον προχωρήσει, εκτιμάται ότι θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή στις αρχές του καλοκαιριού. Παράλληλα, συζητείται το ενδεχόμενο η αλλαγή να συνοδευτεί από καθιέρωση μονοσταυρίας σε όλες τις περιφέρειες, στοιχείο που θα αναδιαμορφώσει ριζικά την εσωκομματική και διακομματική δυναμική της εκλογικής αναμέτρησης.

Το επιχείρημα υπέρ του ενιαίου ψηφοδελτίου εστιάζει στη ταχύτητα και στην απλούστευση της διαδικασίας. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζονται παραλλαγές αντίστοιχων συστημάτων, με στόχο την ενίσχυση της σαφήνειας και τη μείωση της πολυπλοκότητας για τον ψηφοφόρο. Ωστόσο, κάθε εκλογική μεταρρύθμιση δεν είναι ουδέτερη. Επηρεάζει τον τρόπο οργάνωσης των κομμάτων, τη στρατηγική των υποψηφίων και τελικά την ίδια την αντιπροσωπευτικότητα.

Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί μια τόσο κομβική αλλαγή δρομολογείται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής ρευστότητας και χωρίς να έχει προηγηθεί ευρεία διακομματική διαβούλευση. Οι εκλογικοί κανόνες αποτελούν θεμέλιο της δημοκρατικής διαδικασίας και, κατά παράδοση, επιδιώκεται η μέγιστη δυνατή συναίνεση πριν από την τροποποίησή τους.

Επιπλέον, η πιθανή καθιέρωση μονοσταυρίας σε όλες τις περιφέρειες θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ υποψηφίων του ίδιου κόμματος και θα περιορίσει τη δυνατότητα πολυσταυρίας που σήμερα δίνει ευρύτερη επιλογή στους πολίτες. Θα ενισχυθεί η ισχύς των κεντρικών κομματικών μηχανισμών στη διαμόρφωση των λιστών και στην επιλογή προσώπων; Θα περιοριστεί ή θα ενισχυθεί η τοπική εκπροσώπηση;

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά παρεμβάσεων στο εκλογικό πλαίσιο τα τελευταία χρόνια. Κάθε νέα αλλαγή προστίθεται σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο, γεγονός που δημιουργεί εύλογο προβληματισμό για τη σταθερότητα των κανόνων του πολιτικού παιχνιδιού.

Οι εκλογικοί νόμοι δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο μεταφράζεται η λαϊκή βούληση σε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Και γι’ αυτό η όποια μεταρρύθμιση απαιτεί διαφάνεια, δημόσια συζήτηση και σαφή τεκμηρίωση των στόχων της.