“Καμία εμπλοκή της Ελλάδας σε έναν πόλεμο χωρίς νομιμοποίηση”

Άρθρο του Γαβρή Άγγελου- Δημοσιογράφου/ Πολιτικού Αναλυτή

Το παιχνίδι χοντραίνει επικίνδυνα στη Μέση Ανατολή. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ κατά του Ιράν κλιμακώνουν μια σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διεθνή ασφάλεια. Και το ερώτημα που τίθεται με δραματική σαφήνεια είναι αν η Ελλάδα θα παρασυρθεί, άμεσα ή έμμεσα, σε έναν πόλεμο που δεν διαθέτει ούτε διεθνή νομιμοποίηση ούτε διαφανή πολιτική εντολή.

Οι αμερικανικές επιχειρήσεις δεν συνοδεύτηκαν από ρητή απόφαση του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, ούτε από συλλογική έγκριση του ΝΑΤΟ. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για το εύρος της εξουσιοδότησης από το Κογκρέσο, καθώς το Σύνταγμα των ΗΠΑ προβλέπει συγκεκριμένες διαδικασίες για την κήρυξη πολέμου.

Η παράκαμψη θεσμικών εγγυήσεων δεν αποτελεί τεχνική λεπτομέρεια· συνιστά ζήτημα δημοκρατικής τάξης.

Η ρητορική περί «ασφάλειας» και «αποτροπής» δεν μπορεί να συγκαλύψει το γεγονός ότι η Μέση Ανατολή παραμένει διαχρονικά πεδίο γεωοικονομικών ανταγωνισμών. Η ιστορία των επεμβάσεων στην περιοχή είναι βαριά, με παραδείγματα που άφησαν πίσω τους αποσταθεροποίηση, εκατομμύρια εκτοπισμένους και βαθιές πληγές στο διεθνές δίκαιο. Η επίκληση αξιών χωρίς σεβασμό στους διεθνείς θεσμούς υπονομεύει τις ίδιες τις αξίες.

Η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, οφείλει να κινηθεί με νηφαλιότητα, αλλά και με σαφήνεια. Η χρήση ελληνικών υποδομών για επιχειρήσεις που δεν εδράζονται σε διεθνή νομιμοποίηση θα εξέθετε τη χώρα σε κινδύνους χωρίς να εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον. Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να είναι αυτόματος πιλότος συμμαχικής συμμόρφωσης. Οφείλει να στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο, στη διπλωματία και στη σταθερότητα της περιοχής.

Η κοινωνία έχει ζωντανή μνήμη από προηγούμενες κρίσεις, όπου η συμμετοχή ή η διευκόλυνση στρατιωτικών επιχειρήσεων δεν οδήγησε σε μεγαλύτερη ασφάλεια. Αντιθέτως, τροφοδότησε κύκλους βίας και ανασφάλειας.

Σε μια εποχή που η παγκόσμια τάξη μοιάζει εύθραυστη, η Ελλάδα δεν έχει λόγο να εμπλακεί σε σχέδια που ενδέχεται να επιτείνουν την αστάθεια.

Η θέση πρέπει να είναι καθαρή: καμία στρατιωτική εμπλοκή, καμία ενεργή ή έμμεση συμμετοχή σε επιχειρήσεις που δεν φέρουν τη σφραγίδα της διεθνούς νομιμότητας. Πρωτοβουλίες για κατάπαυση του πυρός, ενίσχυση των διπλωματικών διαύλων, προσήλωση στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Αυτή είναι η μόνη συνεπής γραμμή για μια χώρα που επικαλείται τον σεβασμό της δημοκρατίας και της ειρήνης.

Η αποτροπή της γενικευμένης σύρραξης δεν είναι υπόθεση στρατιωτικής επίδειξης ισχύος. Είναι υπόθεση πολιτικής βούλησης και διεθνούς συνεργασίας. Και σε αυτή τη συγκυρία, η Ελλάδα οφείλει να επιλέξει τη σταθερότητα και το δίκαιο, όχι την περιπέτεια.