“Πρώτα βόμβες, ύστερα Δημοκρατία” : Η ένοχη (και δειλή) σιωπή της Ε.Ε

Γράφει ο Γαβρής Αγγελος

Οι πρόσφατες αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο. Η ευρωπαϊκή στάση, με την προφανή ανοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δημιουργεί την εντύπωση ότι η στρατιωτική βία προηγείται της προάσπισης των δημοκρατικών θεσμών.

Η λογική «bomb first, democracy later» παραβιάζει ευθέως τις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι καμία χώρα δεν μπορεί να εξαναγκαστεί σε δημοκρατία μέσω στρατιωτικών ενεργειών. Η ελευθερία και η αυτοδιάθεση των λαών, όπως οι Ιρανοί, δεν μπορούν να υποκατασταθούν από εξωτερικές δυνάμεις που επιβάλλουν βία στο όνομα της «απελευθέρωσης».

Η ανοχή της ΕΕ σε αυτές τις πρακτικές κινδυνεύει να νομιμοποιήσει ένα παγκόσμιο πλαίσιο όπου οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις καθορίζουν αποτελέσματα και η βία καθίσταται εργαλείο πολιτικής. Η Ευρώπη οφείλει να υπερασπιστεί το διεθνές δίκαιο και να αναδείξει ότι η ειρήνη, η διπλωματία και η λαϊκή αυτοδιάθεση είναι οι μοναδικοί δρόμοι προς βιώσιμη δημοκρατία στην περιοχή.

Ταυτόχρονα, η σιωπή και η επιφυλακτικότητα των Βρυξελλών υπογραμμίζουν μια σοβαρή υποβάθμιση των θεμελιωδών αξιών της Ε.Ε. Η έννοια της δημοκρατίας, της ειρήνης και της λογοδοσίας δείχνει να υποχωρεί μπροστά σε γεωπολιτικά παιχνίδια, αφήνοντας κενό ηγεσίας και στρατηγικής. Η Ευρώπη μοιάζει να εγκαταλείπει τις αρχές που ορίζουν το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, θυσιάζοντας τη διεθνή αξιοπιστία στον βωμό της συμβιβαστικής διπλωματίας.

Περαιτέρω, η δειλή και τρομαγμένη στάση απέναντι στον πρόεδρο Τραμπ, τον οποίο πολλοί χαρακτηρίζουν κλόουν ολιγάρχη, αποδεικνύει την έλλειψη αποφασιστικότητας της ΕΕ να υπερασπιστεί τα συμφέροντα και τις αξίες της. Αντί να επιβάλει κανόνες και να υπερασπιστεί το διεθνές δίκαιο, η Ευρώπη παρακολουθεί με δισταγμό, περιοριζόμενη σε αδύναμες δηλώσεις και συμβολική καταδίκη, αφήνοντας το πεδίο ανοικτό σε μονομερείς και επικίνδυνες ενέργειες.