“Η Ευρώπη “Μιλά” — Εμείς Ακούμε; – Το πολιτικό δίλημμα και ώρα αποφάσεων για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ

Γράφει ο Γαβρής Αγγελος – Δημοσιογράφος/Πολιτικός Αναλυτής – Εκλεγμένος Σύνεδρος στο 4ο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ

Τα παραδείγματα έρχονται διαδοχικά, από διαφορετικές γεωγραφίες και διαφορετικές πολιτικές συγκυρίες. Και δεν απαιτείται ιδιαίτερη αναλυτική οξυδέρκεια για να αποκωδικοποιηθεί το μήνυμά τους — αρκεί πολιτική ειλικρίνεια.

Στη Ρηνανία, το CDU επιστρέφει στην εξουσία. Όχι διότι ανανέωσε την πολιτική του ταυτότητα ή διεύρυνε την κοινωνική του απήχηση, αλλά διότι οι Σοσιαλδημοκράτες είχαν ήδη εξαντλήσει τη δική τους. Χρόνια «υπεύθυνης» συμμετοχής στην κυβέρνηση με τη Δεξιά λειτούργησαν, de facto, ως αργή διάλυση της προοδευτικής τους ταυτότητας. Όταν το εκλογικό σώμα αναζήτησε τον δεύτερο πόλο εξουσίας, δεν τον εντόπισε αριστερά του SPD — τον εντόπισε δεξιά του CDU. Η άνοδος του AfD δεν αποτελεί ιστορική ανωμαλία. Αποτελεί το πολιτικό κόστος της ασάφειας.

Το ισπανικό παράδειγμα προσφέρει το αντίστροφο, εξίσου διδακτικό, δίδαγμα. Ο Πέδρο Σάντσεθ αντιμετώπισε δυσμενείς δημοσκοπήσεις και ένα διαρκώς εχθρικό medιακό κλίμα. Η κάλπη, ωστόσο, τον επιβράβευσε με τρόπο που ανέτρεψε τις προγνώσεις. Το εκλογικό αποτέλεσμα υπήρξε απόρροια συγκεκριμένης πολιτικής επιλογής: της σαφήνειας. Ένα κόμμα που γνωρίζει πού εδράζεται ιδεολογικά, που δεν μετράει κάθε θέση με το σταθμό της αρεσκείας στον αντίπαλο, εμπνέει εμπιστοσύνη. Το εκλογικό σώμα δεν αναζητά τεχνοκράτες διαχείρισης — αναζητά πολιτική κατεύθυνση.

Στο Παρίσι και το Άμστερνταμ, τα αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών εκλογών συνθέτουν ένα ακόμη χαρακτηριστικό τοπίο: οι προοδευτικές δυνάμεις, σε σύμπραξη με τους Πράσινους, κατακτούν ισχυρές θέσεις εξουσίας.

Η οικολογική ευαισθησία δεν λειτουργεί ως βάρος για την κεντροαριστερά — λειτουργεί ως το νέο κοινωνικό της συμβόλαιο με τις αστικές, νεανικές και μορφωμένες κοινωνικές ομάδες που αποτελούν τον ζωτικό της κορμό.

Τι σημαίνουν αυτές οι ευρωπαϊκές πολιτικές εμπειρίες για το ΠΑΣΟΚ, εν όψει του 4ου Συνεδρίου του;

Σημαίνουν ότι δεν υφίσταται βιώσιμη στρατηγική μεταξύ σαφήνειας και εκλογικής αοριστίας. Η διπλωματική ασάφεια δεν αποτελεί πολιτική αρετή — αποτελεί στρατηγικό αδιέξοδο. Κάθε «ναι μεν, αλλά» που διατυπώνεται με αφορμή την κάλυψη ευρύτερου εκλογικού φάσματος, στην πράξη διαβρώνει τον πυρήνα. Σε εποχές βαθιάς κοινωνικής πόλωσης, ο πυρήνας είναι το μόνο θεμέλιο που αντέχει.

Το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ιστορικό αποτύπωμα, ιδεολογική ταυτότητα και — ακόμη — δυνητική κοινωνική εμπιστοσύνη από πολίτες που αναζητούν έναν αξιόπιστο προοδευτικό λόγο. Το κυρίαρχο ερώτημα του Συνεδρίου δεν είναι οργανωτικό, ούτε διαδικαστικό. Είναι πρωταρχικά πολιτικό: Ποιοι είμαστε και πού πορευόμαστε;

Η ευρωπαϊκή εμπειρία υποδεικνύει με συνέπεια την ίδια κατεύθυνση. Εκεί όπου η Σοσιαλδημοκρατία τόλμησε να παραμείνει αυτό που είναι, ενδυναμώθηκε. Εκεί όπου επέλεξε την ασφάλεια της διαχειριστικής συνδιοίκησης με τη Δεξιά, συρρικνώθηκε — και το κενό της κατέλαβε η ακροδεξιά λαϊκιστική έκφραση.
Αυτό δεν είναι απλώς ένα διδακτικό παράδειγμα. Είναι σαφής προειδοποίηση.