Άρειος Πάγος 2.0…

Η σημερινή παρέμβαση του Άρειου Πάγου για τη δίκη της τραγωδίας των Τεμπών δεν κινήθηκε στο πεδίο της θεσμικής νηφαλιότητας που θα ανέμενε κανείς από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας.

Αντί να αναδείξει την ανάγκη διασφάλισης των στοιχειωδών όρων ομαλής διεξαγωγής μιας δίκης με τόσο βαρύ κοινωνικό και ηθικό φορτίο, η ανακοίνωση επέλεξε μια ρητορική που μοιάζει περισσότερο με πολιτική τοποθέτηση παρά με δικαστική παρέμβαση.

Σε μια συγκυρία όπου η εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη δοκιμάζεται, η επιλογή να γίνεται λόγος για «αγανακτισμένους δήθεν πολίτες» και για απόπειρες «ανακοπής του έργου της Δικαιοσύνης» δημιουργεί εύλογες εντυπώσεις στοχοποίησης. Πολύ περισσότερο όταν η ίδια ανακοίνωση αφήνει αιχμές για «παράγοντες της δίκης» και επαναφέρει το ζήτημα της παραγραφής, ένα θέμα που υπό κανονικές συνθήκες θα όφειλε να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά εντός της δικαστικής διαδικασίας και όχι στο επίπεδο των δημόσιων παρεμβάσεων.

Η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στην ανάγκη διαλόγου με το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την αντιμετώπιση των πρακτικών και θεσμικών προβλημάτων που έχουν ήδη αναδειχθεί, ενισχύει την εικόνα μιας μονομερούς στάσης. Δεν υπήρξε ούτε μια στοιχειώδης υπενθύμιση ότι ο δημόσιος λόγος γύρω από τη δίκη οφείλει να διέπεται από σεβασμό προς τα θύματα και τους συγγενείς τους — μια παράλειψη που δεν περνά απαρατήρητη.

Η Δικαιοσύνη, ιδίως σε υποθέσεις που αγγίζουν τον πυρήνα της κοινωνικής συνοχής, δεν μπορεί να εμφανίζεται ως μέρος της αντιπαράθεσης. Οφείλει να λειτουργεί ως εγγυητής της θεσμικής ισορροπίας, όχι ως παράγοντας όξυνσης. Η σημερινή ανακοίνωση, ωστόσο, αφήνει να αιωρείται το αντίθετο: ότι το ανώτατο δικαστήριο επέλεξε να κατέβει από τη θέση της ουδετερότητας και να εμπλακεί, έστω και έμμεσα, σε ένα πεδίο όπου η αποστασιοποίηση αποτελεί προϋπόθεση αξιοπιστίας.

Σε τελική ανάλυση, το διακύβευμα δεν είναι επικοινωνιακό αλλά βαθιά θεσμικό. Και σε αυτό το πεδίο, κάθε λέξη —ιδίως όταν εκφέρεται από τον Άρειο Πάγο— αποκτά βαρύτητα που δεν επιτρέπει παρεκκλίσεις από την αρχή της αμεροληψίας.