Χάρης Δούκας στο Delphi Economic Forum: “Η Αυτοδιοίκηση μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής της πράσινης μετάβασης”

Στο Delphi Economic Forum, ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας επέλεξε να αναδείξει μια πραγματικότητα που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το κυβερνητικό αφήγημα περί «κεντρικού σχεδιασμού»: οι πόλεις τρέχουν, τα κράτη σέρνονται.

Με αιχμηρό τρόπο, ο ίδιος υποστήριξε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση, όταν διαθέτει τα εργαλεία, μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής της πράσινης μετάβασης, σε αντίθεση με τη βραδυκίνητη –και συχνά προσχηματική– πολιτική βούληση των εθνικών κυβερνήσεων.

Η παρέμβασή του δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες διαπιστώσεις. Αντίθετα, τεκμηριώθηκε με συγκεκριμένα παραδείγματα διεθνούς συνεργασίας, όπως η συμμετοχή της Αθήνας στο δίκτυο C40 Cities Climate Leadership Group, όπου –όπως σημείωσε– ο ρυθμός προόδου είναι πενταπλάσιος σε σχέση με τα κράτη. Πρόκειται για μια σαφή υπενθύμιση ότι η κλιματική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται σε εξαγγελίες κορυφής, όταν στην πράξη οι πόλεις καλούνται να διαχειριστούν τις επιπτώσεις, από την ενεργειακή κατανάλωση των data centers έως τις πιέσεις στις υποδομές.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο ζήτημα της χρηματοδότησης, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται οι πόροι.

Η ανάγκη απευθείας ενίσχυσης των δήμων, χωρίς τη διαμεσολάβηση ενός συγκεντρωτικού κράτους που λειτουργεί ως «στενωπός», αναδείχθηκε ως κρίσιμη προϋπόθεση για έργα ανθεκτικότητας και προσαρμογής. Σε μια περίοδο όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης γίνονται ορατές ακόμη και σε βασικές υποδομές, η απουσία τέτοιων εργαλείων μεταφράζεται σε πολιτική ευθύνη.

Η συζήτηση εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, με εκπροσώπους οργανισμών όπως το Global Covenant of Mayors for Climate and Energy να επισημαίνουν την ανάγκη για επιτάχυνση των δράσεων προς μηδενικές εκπομπές, σε ευθυγράμμιση με τη Συμφωνία των Παρισίων. Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, διαφάνηκε ένα σαφές μήνυμα: χωρίς ενδυνάμωση της τοπικής διακυβέρνησης, οι διεθνείς στόχοι κινδυνεύουν να μείνουν γράμμα κενό.

Σε αυτό το περιβάλλον, η τοποθέτηση Δούκα αποκτά πολιτική διάσταση που υπερβαίνει τα όρια της αυτοδιοίκησης. Η ανάδειξη των πόλεων ως αυτόνομων πυλώνων πολιτικής δράσης λειτουργεί, εμμέσως πλην σαφώς, ως κριτική σε μια κυβέρνηση που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την πράσινη μετάβαση περισσότερο ως επικοινωνιακό εργαλείο παρά ως πεδίο ουσιαστικής μεταρρύθμισης.