Η αλήθεια για την ελληνική οικονομία: “Στα τάρταρα” η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων – Τελευταία θέση στην Ε.Ε

Η φτωχοποίηση ως κανονικότητα

Την ώρα που το κυβερνητικό αφήγημα επιμένει να πανηγυρίζει για ρυθμούς ανάπτυξης και «επιστροφή στην κανονικότητα», τα πραγματικά δεδομένα της οικονομίας αποτυπώνουν μια εικόνα κοινωνικής υποβάθμισης που δύσκολα μπορεί να συγκαλυφθεί. Πίσω από τους δείκτες του ΑΕΠ, η καθημερινότητα της πλειονότητας των πολιτών διαμορφώνεται από μια αδυσώπητη πραγματικότητα: χαμηλοί μισθοί, υψηλό κόστος ζωής και μια αγοραστική δύναμη που καταρρέει.

Η Ελλάδα καταγράφεται πλέον ως ουραγός στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την πραγματική ευημερία των εργαζομένων. Ο μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης κινείται στα 18.000 ευρώ, τοποθετώντας τη χώρα στη δεύτερη χειρότερη θέση. Όμως η στατιστική αυτή εικόνα αποδεικνύεται παραπλανητική. Ο διάμεσος μισθός, που αποτυπώνει την πραγματικότητα της πλειοψηφίας, υποχωρεί στα 15.179 ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η ανισότητα λειτουργεί ως μηχανισμός συστηματικής συμπίεσης των εισοδημάτων.

Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες καταρρίπτει οριστικά το κυβερνητικό αφήγημα περί «σύγκλισης». Χώρες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν οικονομικά υποδεέστερες, όπως η Ουγγαρία, εμφανίζουν πλέον υψηλότερους διάμεσους μισθούς. Το χάσμα δεν είναι απλώς αριθμητικό. Είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό, αποτυπώνοντας τις επιλογές μιας οικονομικής πολιτικής που ευνοεί τη συσσώρευση στην κορυφή και μετακυλίει το βάρος προς τα κάτω.

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο, ωστόσο, βρίσκεται στην αγοραστική δύναμη. Όταν οι μισθοί προσαρμόζονται στο πραγματικό κόστος ζωής, η Ελλάδα καταλήγει στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με δείκτη τιμών στο 86, σημαντικά υψηλότερο από χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ουγγαρία, ο Έλληνας εργαζόμενος καλείται να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον όπου τα βασικά αγαθά και υπηρεσίες απορροφούν δυσανάλογο ποσοστό του εισοδήματός του.

Σε όρους αγοραστικής δύναμης, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σκληρή. Η Ελλάδα πέφτει κάτω και από τη Βουλγαρία, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι χαμηλοί μισθοί, αλλά η συνολική αποτυχία ελέγχου του κόστους ζωής. Πρόκειται για μια διπλή συμπίεση που εξανεμίζει κάθε έννοια οικονομικής προόδου για τα νοικοκυριά.

Οι επισημάνσεις θεσμικών φορέων ενισχύουν αυτή την εικόνα. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει ότι οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν χαμηλότεροι από τα επίπεδα του 2009, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις. Το Eurofound επισημαίνει την εκτίναξη των «εργαζόμενων φτωχών», ενώ το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ τεκμηριώνει ότι βασικές ανάγκες, όπως η στέγαση και η ενέργεια, απορροφούν έως και το ένα τρίτο του εισοδήματος.

Το αποτέλεσμα είναι μια οικονομία δύο ταχυτήτων. Από τη μία, οι μακροοικονομικοί δείκτες που χρησιμοποιούνται ως πολιτικό επιχείρημα. Από την άλλη, μια κοινωνία που φτωχοποιείται σιωπηλά, χωρίς ουσιαστικά αντίβαρα προστασίας. Η «ανάπτυξη» αποδεικνύεται άνιση και βαθιά επιλεκτική.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν αφήνει περιθώρια για ωραιοποιήσεις. Η Ελλάδα δεν συγκλίνει με την Ευρώπη στο επίπεδο διαβίωσης· αποκλίνει. Και αυτή η απόκλιση δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι το άμεσο αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών που μετατρέπουν την εργασία σε παράγοντα επιβίωσης αντί για μέσο αξιοπρεπούς ζωής.