Όταν ο Προοδευτικός χώρος αυτοτραυματίζεται, η Δεξιά πανηγυρίζει

Η νέα δημόσια σύγκρουση ανάμεσα σε ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι μια ακόμη “κοκορομαχία” χαρακτήρων. Είναι ένα επικίνδυνο πολιτικό σύμπτωμα για τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο σε μια περίοδο όπου η κοινωνία αναζητά διέξοδο απέναντι στη φθορά, την αλαζονεία και την κοινωνική αποσύνθεση που έχει προκαλέσει η διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Την ώρα που η ακρίβεια γονατίζει νοικοκυριά, η στεγαστική κρίση διώχνει νέους από τις πόλεις, τα δημόσια αγαθά υποχωρούν και οι κοινωνικές ανισότητες βαθαίνουν, τα κόμματα που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικά επιλέγουν να αναλώνονται σε εσωτερικούς ανταγωνισμούς ηγεμονίας. Και όσο συμβαίνει αυτό, τόσο το Μαξίμου αποκτά πολιτικό οξυγόνο.

Η αντιπαράθεση που ξέσπασε με αφορμή τις δηλώσεις Τσουκαλά και την απάντηση Ζαχαριάδη αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα στρατηγικής. Το ερώτημα δεν είναι ποιος θα κυριαρχήσει στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα υπάρξει κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία απέναντι στη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη. Διότι η ιστορία των τελευταίων ετών στην Ευρώπη είναι απολύτως διδακτική. Στη Γερμανία, η διαρκής φθορά και η ιδεολογική σύγχυση της σοσιαλδημοκρατίας άνοιξαν διάδρομο στην ακροδεξιά AfD να μετατραπεί σε κυρίαρχο αντισυστημικό πόλο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η αποσύνδεση της κεντροαριστεράς από τα λαϊκά και νεανικά στρώματα άφησε χώρο στον εθνικισμό, στον κοινωνικό συντηρητισμό και στη βαθιά δυσπιστία απέναντι στην πολιτική.

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να επαναλάβει το ίδιο λάθος. Η κοινωνική κόπωση είναι ήδη εμφανής. Οι πολίτες δεν ζητούν άλλο ένα επεισόδιο εσωτερικής φθοράς μεταξύ κομματικών μηχανισμών. Ζητούν προοπτική, αξιοπιστία και σχέδιο ανατροπής μιας πολιτικής που έχει μετατρέψει την ανασφάλεια σε κανονικότητα. Όταν ο δημόσιος διάλογος στον προοδευτικό χώρο εξαντλείται στο ποιος “βολεύει” περισσότερο τη ΝΔ ή ποιος ευθύνεται για την επιστροφή Τσίπρα, η πραγματική αντιπολίτευση απέναντι στην κυβέρνηση αποδυναμώνεται. Και τότε, μέσα στη σύγχυση και την απογοήτευση, η ακροδεξιά βρίσκει έδαφος να εμφανιστεί ξανά ως δήθεν αντισυστημική λύση.

Η διεθνής συγκυρία δείχνει ότι η ακροδεξιά ρητορική δεν εξαφανίζεται από μόνη της. Τρέφεται από τα αδιέξοδα, την ανασφάλεια και κυρίως από την αδυναμία των προοδευτικών δυνάμεων να συνεννοηθούν πάνω σε ένα κοινό κοινωνικό πρόγραμμα. Όπου η Κεντροαριστερά διασπάται, η Δεξιά αντέχει και η ακροδεξιά ενισχύεται. Αυτό δεν είναι θεωρία. Είναι η πολιτική πραγματικότητα που ήδη βιώνει η Ευρώπη.

Απέναντι σε αυτή τη συνθήκη, η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε προσωπικές στρατηγικές ούτε μικροκομματική περιχαράκωση. Η απάντηση μπορεί να είναι μόνο η πολιτική και κοινωνική συσπείρωση όλων των δημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων. Από τη σοσιαλδημοκρατία και την πολιτική οικολογία μέχρι την ανανεωτική αριστερά και τον κοινωνικό φιλελευθερισμό. Με κοινό στόχο την υπεράσπιση της κοινωνίας, του κοινωνικού κράτους, της δημοκρατίας και της αξιοπρέπειας.

Η προοδευτική αλλαγή δεν θα έρθει μέσα από αλληλοϋπονόμευση. Θα έρθει μόνο μέσα από ενότητα, πολιτική ωριμότητα και κοινωνική γείωση. Μόνο αν ενώσουμε δυνάμεις θα μπορέσει να επιστρέψει η ελπίδα στην καταταλαιπωρημένη Ελλάδα. Μόνο ενωμένοι, με καθαρό στόχο την πολιτική ήττα της ΝΔ και του συστήματος εξουσίας που εκπροσωπεί, μπορεί να ανοίξει ένας νέος δρόμος κοινωνικής δικαιοσύνης, δημοκρατίας και πραγματικής προοδευτικής διακυβέρνησης.