Ν.Υ Times: Eurovision υπό πολιορκία: Όταν η πολιτιστική διπλωματία γίνεται εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής – Τι αναφέρει για το Ισραηλ

Η αποκάλυψη των The New York Times για τη συστηματική αξιοποίηση της Eurovision Song Contest από την κυβέρνηση του Benjamin Netanyahu ως εργαλείου «ήπιας ισχύος» δεν αποτελεί απλώς ένα παρασκήνιο γύρω από έναν μουσικό διαγωνισμό. Φωτίζει έναν βαθύτερο μετασχηματισμό της διεθνούς πολιτικής επικοινωνίας, όπου ακόμη και οι πιο μαζικές πολιτιστικές διοργανώσεις μετατρέπονται σε πεδία μάχης για τη διεθνή εικόνα κρατών, κυβερνήσεων και γεωπολιτικών αφηγημάτων. Και όσο η Γάζα παραμένει στο επίκεντρο διεθνούς κατακραυγής, τόσο το Τελ Αβίβ φαίνεται να αναζητά διαύλους νομιμοποίησης μέσα από την pop κουλτούρα, την τηλεοπτική συγκίνηση και τη μαζική ψυχαγωγία.

Το ρεπορτάζ περιγράφει μια οργανωμένη εκστρατεία πίεσης, lobbying και προώθησης, με κρατική χρηματοδότηση, διπλωματικές παρεμβάσεις και συντονισμένες καμπάνιες στα social media. Το ερώτημα όμως είναι βαθύτερο: μπορεί ένας θεσμός που επί δεκαετίες διαφημίζει την «ουδετερότητα» και την «ένωση των λαών μέσω της μουσικής» να παραμένει αμέτοχος όταν μετατρέπεται σε όχημα κρατικής στρατηγικής; Η European Broadcasting Union εμφανίζεται εγκλωβισμένη ανάμεσα στην οικονομική βιωσιμότητα του θεσμού και στην πολιτική πίεση που ασκούν κράτη, δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς και διεθνείς συμμαχίες. Η μυστικοπάθεια γύρω από τα δεδομένα ψηφοφορίας και οι καταγγελίες περί παρασκηνιακών παρεμβάσεων εντείνουν την κρίση αξιοπιστίας.

Την ίδια στιγμή, η υπόθεση αναδεικνύει και μια ευρύτερη παγκόσμια τάση. Οι κυβερνήσεις πλέον δεν περιορίζονται στη διπλωματία των υπουργείων Εξωτερικών. Επενδύουν στη λεγόμενη soft power: στον αθλητισμό, στον κινηματογράφο, στη μουσική, στις πλατφόρμες streaming, στα κοινωνικά δίκτυα. Η εικόνα ενός κράτους διαμορφώνεται πλέον εξίσου από μια συναυλία, έναν τελικό τραγουδιού ή μια viral καμπάνια όσο και από μια επίσημη διεθνή σύνοδο. Σε αυτό το περιβάλλον, η Eurovision έπαψε να είναι «απλώς ένας διαγωνισμός τραγουδιού». Είναι μια αρένα συμβολισμών, επιρροής και διεθνούς επικοινωνιακού ανταγωνισμού.

Το πολιτικό κόστος για τη διοργάνωση είναι ήδη ορατό. Μποϊκοτάζ, εσωτερικές συγκρούσεις, αντιδράσεις τηλεοπτικών φορέων και οικονομικές πιέσεις απειλούν το κύρος ενός θεσμού που για δεκαετίες παρουσιαζόταν ως η ευρωπαϊκή γιορτή της πολυπολιτισμικότητας. Και όσο οι διοργανωτές επιμένουν πως «η πολιτική δεν έχει θέση στη Eurovision», τόσο περισσότερο η πραγματικότητα τούς διαψεύδει δημόσια. Διότι όταν κυβερνήσεις επενδύουν εκατομμύρια για να επηρεάσουν αφηγήματα και συνειδήσεις μέσα από ένα τηλεοπτικό υπερθέαμα, η πολιτική όχι μόνο υπάρχει, αλλά βρίσκεται ήδη πάνω στη σκηνή, κάτω από τους προβολείς.