Αθήνα, δυόμισι χρόνια μετά: Το αποτύπωμα Δούκα και η πόλη που άρχισε να αλλάζει

Ίσως είναι η πρώτη φορά που μια δημοτική αρχή βρίσκεται σε πορεία υλοποίησης σχεδόν του 100% των προεκλογικών δεσμεύσεών της απέναντι στους πολίτες..

Γράφει ο Γαβρής Άγγελος-Δημοσιογράφος/Μέλος ΕΣΗΕΜ-Θ

Τον Ιανουάριο του 2024, όταν ο Χάρης Δούκας ανέλαβε τη διοίκηση του μεγαλύτερου δήμου της χώρας, παρέλαβε μια πόλη επιβαρυμένη από χρόνιες παθογένειες, έργα με ελλιπή σχεδιασμό, καθυστερήσεις σε κομβικές παρεμβάσεις και μια κοινωνία κουρασμένη από την πολιτική της εικόνας. Σχεδόν δυόμισι χρόνια αργότερα, η αποτίμηση της δημοτικής θητείας δεν μπορεί να γίνει με όρους εντυπώσεων ή επικοινωνιακών τίτλων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο κεντρικός κορμός των δεσμεύσεων με τις οποίες εξελέγη έχει περάσει σε φάση υλοποίησης, σε βαθμό που επιτρέπει στη δημοτική αρχή να υποστηρίζει πως το 98% των βασικών της προγραμματικών εξαγγελιών έχει είτε ολοκληρωθεί είτε βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο εφαρμογής.

Η πιο ηχηρή ίσως απόδειξη αφορά τη Διπλή Ανάπλαση, ένα έργο που για χρόνια έμοιαζε εγκλωβισμένο σε γραφειοκρατικές εμπλοκές και πολιτικές αντιπαραθέσεις. Μέσα σε λιγότερο από 21 μήνες, η διοίκηση Δούκα προχώρησε στην απαλλοτρίωση 86 στρεμμάτων στον Ελαιώνα, τη μεγαλύτερη αστική απαλλοτρίωση που έχει πραγματοποιηθεί στη χώρα, ξεμπλοκάροντας ουσιαστικά το project και επιταχύνοντας την έκδοση κρίσιμων αδειοδοτήσεων. Η ομόφωνη έγκριση των σχεδίων από το ΚΕΣΑ και η διατήρηση του χρονοδιαγράμματος συνιστούν σαφή ένδειξη ότι ένα έργο που επί προηγούμενης διοίκησης έμενε στάσιμο, πλέον κινείται με θεσμική συνέπεια.

Στο πεδίο της καθημερινότητας, το αποτύπωμα είναι εξίσου ορατό. Η αναβάθμιση του δημόσιου χώρου έχει πάψει να είναι συνώνυμη αποσπασματικών αισθητικών παρεμβάσεων. Από την αρχή της θητείας έχουν παραδοθεί 24 νέες ή πλήρως ανακατασκευασμένες παιδικές χαρές, μία σχεδόν κάθε μήνα, με πλήρη προσβασιμότητα και σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας. Παράλληλα, προχωρούν εκτεταμένες εργολαβίες αποκατάστασης πεζοδρομίων, ραμπών και οδικών υποδομών, ενώ έχει δρομολογηθεί πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης δημοτικών κτιρίων και σχολικών μονάδων. Το νέο κτίριο για το 64ο Νηπιαγωγείο, που εντάχθηκε σε χρηματοδότηση έπειτα από συντονισμένες παρεμβάσεις του Δήμου, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της μετατόπισης από τη διαχείριση συμβολισμών στην παραγωγή μετρήσιμου έργου.

Η πράσινη ατζέντα, που αποτέλεσε βασικό πυλώνα της προεκλογικής δέσμευσης του δημάρχου, επίσης προχωρά με συγκεκριμένα βήματα. Οι δενδροφυτεύσεις επιταχύνθηκαν, τα προγράμματα βιοαποβλήτων και καφέ κάδου επεκτάθηκαν, ενώ η στρατηγική για την ανθεκτικότητα της Αθήνας απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα συνδέθηκε με έργα καθαρισμού φρεατίων, νέες τεχνικές παρεμβάσεις απορροής και μικρές αστικές αναπλάσεις ψυχρών υλικών. Πρόκειται για παρεμβάσεις που δεν έχουν την ευκολία της φωτογραφίας, αλλά επηρεάζουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κοινωνική διάσταση της διοίκησης. Η ενεργοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής στέγασης, η ενίσχυση των λεσχών φιλίας, η διεύρυνση κοινωνικών υπηρεσιών και η θεσμική στήριξη των εργαζομένων στους παιδικούς σταθμούς αποτυπώνουν μια δημοτική φιλοσοφία που αντιλαμβάνεται τον Δήμο ως πυλώνα κοινωνικής συνοχής και όχι ως διαχειριστή βιτρίνας. Η δημόσια παρέμβαση του Δημάρχου απέναντι σε κυβερνητικές επιλογές που απειλούν τον δημόσιο χαρακτήρα κρίσιμων κοινωνικών δομών καταδεικνύει και ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτικής παρουσίας.

Το πολιτικό συμπέρασμα είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Η διοίκηση του Κώστα Μπακογιάννη επένδυσε δυσανάλογα στην επικοινωνία, σε έργα υψηλού συμβολισμού αλλά περιορισμένης κοινωνικής ανταποδοτικότητας, αφήνοντας πίσω ανοιχτές εκκρεμότητες και σοβαρές δημοσιονομικές επιβαρύνσεις. Η διοίκηση Δούκα κινείται στον αντίποδα: λιγότερος θόρυβος, περισσότερη τεχνική προετοιμασία, περισσότερη λογοδοσία. Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί, για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, καταγράφεται σταθερή ανάκτηση εμπιστοσύνης των πολιτών προς τον Δήμο.

Η Αθήνα, δυόμισι χρόνια μετά την πολιτική αλλαγή του Οκτωβρίου 2023, δεν έχει λύσει όλα τα προβλήματά της. Έχει όμως αποκτήσει ξανά σχέδιο, προσανατολισμό και διοίκηση που κρίνεται από το αποτέλεσμα. Και αυτό, για μια πόλη που είχε μάθει να ακούει πολλά και να βλέπει λίγα, συνιστά ήδη μια βαθιά τομή.

Η πολιτική εικόνα του πρώτου μισού της θητείας

Στα πρώτα σχεδόν δυόμισι χρόνια, η δημοτική αρχή του Χάρη Δούκα παρουσιάζει ένα σαφές στοιχείο διοικητικής συνέπειας: οι δεσμεύσεις που αποτέλεσαν τον πυρήνα της εκλογικής εντολής του 2023 δεν έμειναν σε επίπεδο εξαγγελιών, αλλά μεταφράζονται σε μετρήσιμες παρεμβάσεις. Η Αθήνα εμφανίζει πλέον ένα πιο συγκροτημένο μοντέλο διοίκησης, με έμφαση στη βιωσιμότητα, την κοινωνική συνοχή και την ουσιαστική αναβάθμιση της καθημερινότητας των πολιτών.