Θέουτα: Όταν η προπαγάνδα νικά τη γεωγραφία και το μεταναστευτικό γίνεται πολιτικό όπλο

Οι εικόνες από τη Θέουτα με χιλιάδες μετανάστες να περνούν τα σύνορα προκάλεσαν νέο κύμα αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε αρκετά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης. Δεν άργησαν να εμφανιστούν οι γνωστές κραυγές περί «εισβολής στην Ευρώπη», συνοδευόμενες από επιθέσεις κατά της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ και της μεταναστευτικής της πολιτικής.

Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από τα συνθήματα.

Η Θέουτα βρίσκεται στην Αφρική

Η Θέουτα δεν βρίσκεται στη γεωγραφική ήπειρο της Ευρώπης. Πρόκειται για ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική, στις ακτές του Μαρόκου, απέναντι από το Γιβραλτάρ.

Αυτό σημαίνει ότι όσοι μιλούν για «εισβολή στην Ευρώπη» παραλείπουν ένα βασικό γεωγραφικό δεδομένο. Η Θέουτα είναι γεωγραφικά αφρικανικό έδαφος, παρότι αποτελεί κυρίαρχη περιοχή της Ισπανίας.

Το μεταναστευτικό ως πολιτικό εργαλείο

Η νέα μεταναστευτική κρίση αξιοποιήθηκε αμέσως από κύκλους που επιχειρούν να συνδέσουν τις αφίξεις με τις επιλογές της κυβέρνησης Σάντσεθ. Η συζήτηση μετατοπίστηκε γρήγορα από τα πραγματικά αίτια της μετανάστευσης σε μια πολιτική αντιπαράθεση που επαναφέρει τη γνωστή ρητορική περί «Ευρώπης που δέχεται εισβολή».

Την ίδια στιγμή, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι παράτυπες αφίξεις στην Ισπανία εμφανίζουν μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που δεν συμβαδίζει με την εικόνα μιας γενικευμένης «κατάρρευσης» των συνόρων.

Οι πραγματικές αιτίες δεν εξαφανίζονται

Οι πόλεμοι, η φτώχεια, οι διώξεις, οι δικτατορίες, αλλά και η κλιματική κρίση συνεχίζουν να ωθούν εκατομμύρια ανθρώπους στην αναζήτηση ασφαλέστερης ζωής. Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί πολιτικές λύσεις και διεθνή συνεργασία, όχι απλουστευτικά συνθήματα.

Η δημόσια συζήτηση γύρω από το μεταναστευτικό γίνεται συχνά πεδίο πολιτικής εκμετάλλευσης. Όταν όμως η πολιτική αντιπαράθεση αγνοεί ακόμη και τη γεωγραφία, τότε ο δημόσιος διάλογος απομακρύνεται από τα γεγονότα και πλησιάζει περισσότερο την προπαγάνδα παρά την ενημέρωση.