Φαραντούρης: «Η λογική του κατευνασμού δεν απέδωσε» – Πυρά για τα «ήρεμα νερά» και τη στάση στο Αιγαίο

Σαφή κριτική στη στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση απέναντι στην Τουρκία άσκησε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης, με αφορμή την τουρκική απόφαση για την ανακήρυξη δύο «θαλάσσιων πάρκων» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Μιλώντας στον Αθήνα 9,84 και στον Γιάννη Λαυράνο, υποστήριξε ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» δεν απέδωσε, ζητώντας «στιβαρή ελληνική παρουσία» στο Αιγαίο, διεθνοποίηση των τουρκικών ενεργειών και έμπρακτη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η παρέμβασή του έρχεται μετά την κοινή γραπτή ερώτηση των τεσσάρων ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, Νίκου Παπανδρέου, Σάκη Αρναούτογλου και Νικόλα Φαραντούρη, προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλλας, με την οποία ζητούν σαφή τοποθέτηση για τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να αντιδράσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στις τουρκικές κινήσεις.

«Η Γαλάζια Πατρίδα είναι αναθεωρητικό αφήγημα»

Ο Νικόλας Φαραντούρης συνέδεσε ευθέως τις τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει σταδιακά τις διεκδικήσεις της από το επίπεδο της ρητορικής στο πεδίο της εφαρμοσμένης πολιτικής.

«Η Γαλάζια Πατρίδα είναι ένα αναθεωρητικό αφήγημα. Δεν βασίζεται σε νόμιμες διεκδικήσεις αλλά σε ψυχολογικές και ιστορικές αναφορές που καμία σχέση δεν έχουν με τη θεσμική και την κανονιστική πραγματικότητα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία «διεκδικεί, υλοποιεί το αφήγημά της και χωρίζει το Αιγαίο στη μέση με την παράνομη NAVTEX του Ιανουαρίου».

Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή, η τουρκική στρατηγική δεν περιορίζεται πλέον στις γνωστές ελληνοτουρκικές διαφορές, αλλά επιχειρεί να ενσωματώσει περιβαλλοντικές πολιτικές, αλιευτικές δραστηριότητες και θαλάσσιες ζώνες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αμφισβήτησης.

Αιχμές και για τους ελληνικούς χειρισμούς στα θαλάσσια πάρκα

Ο κ. Φαραντούρης άσκησε κριτική και στους ελληνικούς χειρισμούς, επισημαίνοντας ότι η δημιουργία και οριοθέτηση των θαλάσσιων πάρκων αποτελούσε ευρωπαϊκή υποχρέωση της Ελλάδας, η υλοποίηση της οποίας καθυστέρησε.

Όπως ανέφερε, η εκκρεμότητα τελικά αντιμετωπίστηκε, αλλά «εκ του προχείρου», καθώς, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένουν ζητήματα και δεν υπάρχει πλήρης οριοθέτηση των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων.

Η θέση του είναι ότι η Αθήνα δεν μπορεί να αφήνει κενά τα οποία αξιοποιούνται πολιτικά από την Άγκυρα, ιδιαίτερα όταν η τουρκική πλευρά εμφανίζεται, κατά την εκτίμησή του, να απαιτεί λόγο ακόμη και για ελληνικές ενέργειες εντός περιοχών ελληνικής κυριαρχίας.

Στο επίκεντρο η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι αντί να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενου έργου, αναζητά νέους μετόχους και επικαλείται την ανάγκη αναβάθμισης τεχνικών μελετών.

«Το έργο είχε μετόχους το Δημόσιο, είχε έτοιμες μελέτες και το μόνο που χρειαζόταν ήταν να πέσει το καλώδιο στη θάλασσα», υποστήριξε.

Για τον ίδιο, το ζήτημα υπερβαίνει κατά πολύ τις τεχνικές παραμέτρους ενός ενεργειακού project. Αφορά το κατά πόσον η Ελλάδα μπορεί να υλοποιεί έργα που θεωρεί ότι εμπίπτουν στα κυριαρχικά της δικαιώματα χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι απαιτείται προηγούμενη τουρκική συναίνεση.

«Χρειάζεται στιβαρή παρουσία στο Αιγαίο»

Στο σημείο αυτό ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ ανέβασε τους τόνους, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επί μακρόν απόσχει από πράξεις που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως έμπρακτη άσκηση εθνικής κυριαρχίας.

«Αυτό που χρειάζεται αυτή τη στιγμή για τη χώρα μας είναι μια στιβαρή παρουσία και άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο. Να δηλώνεις την παρουσία σου με πράξεις άσκησης εθνικής κυριαρχίας», σημείωσε.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα εθνικά ζητήματα δεν προσφέρονται για μικροκομματική εκμετάλλευση, ζητώντας όμως «τη μέγιστη δυνατή διεθνοποίηση του ζητήματος» και θεσμικά διαβήματα, αντί, όπως είπε, για «Δελτία Τύπου για εσωτερική κατανάλωση».

Σκληρή κριτική στα «ήρεμα νερά»

Η αιχμηρότερη πολιτικά αναφορά του αφορούσε τη συνολική στρατηγική της κυβέρνησης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο Νικόλας Φαραντούρης χαρακτήρισε λανθασμένη τη μεθοδολογία του κατευνασμού, τοποθετώντας στο επίκεντρο της κριτικής του τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023.

«Η κυβέρνηση ξεκίνησε με μια λογική κατευνασμού, η κορωνίδα της οποίας ήταν τα “ήρεμα νερά” και η Διακήρυξη των Αθηνών το 2023», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική αυτή «αποδείχθηκε στην πράξη» ανεπαρκής.

Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα αξιοποίησε την περίοδο αποκλιμάκωσης προκειμένου να βελτιώσει τη διεθνή εικόνα της και τις σχέσεις της με την Ευρώπη, χωρίς να εγκαταλείψει τις πάγιες θέσεις και διεκδικήσεις της στο Αιγαίο.

Η αντιπαράθεση μεταφέρεται στην Ευρώπη

Η κοινή πρωτοβουλία των τεσσάρων ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί πλέον να μεταφέρει το ζήτημα στο ευρωπαϊκό θεσμικό πεδίο. Το πολιτικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσον οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν τις τουρκικές κινήσεις ως μια διμερή ελληνοτουρκική διαφορά ή ως ζήτημα που αφορά ευθέως κράτος-μέλος, τα εξωτερικά σύνορα και τα στρατηγικά συμφέροντα της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε αυτήν ακριβώς τη διάσταση επιμένει ο Νικόλας Φαραντούρης: λιγότερη διαχείριση μέσω επικοινωνιακής αποκλιμάκωσης και περισσότερη θεσμική, ευρωπαϊκή και επιχειρησιακή παρουσία της Ελλάδας. Η θέση του συμπυκνώνεται στην εκτίμηση ότι η διατήρηση ανοικτών διαύλων με την Άγκυρα δεν μπορεί να μετατρέπεται σε αυτοπεριορισμό της Αθήνας όταν τίθενται ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Από το Αιγαίο στη Μονή Σινά

Στη συνέντευξή του ο ευρωβουλευτής αναφέρθηκε και στη Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά, αποδίδοντάς της σημασία που υπερβαίνει τη θρησκευτική και πολιτιστική της αξία. Τη χαρακτήρισε «εξαιρετικά γεωπολιτικά κρίσιμο σημείο για τον Ελληνισμό», συνδέοντας την παρουσία της με τη μακραίωνη ελληνική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Το μήνυμα που εκπέμπει συνολικά η παρέμβασή του είναι σαφές: απέναντι σε μια Τουρκία που, κατά την ανάγνωσή του, μετατρέπει σταδιακά τη «Γαλάζια Πατρίδα» από αφήγημα σε εφαρμοσμένη στρατηγική, η ελληνική εξωτερική πολιτική οφείλει να απαντήσει όχι με μεγαλύτερη αδράνεια, αλλά με διεθνείς συμμαχίες, ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και έμπρακτη άσκηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο.

Πηγή: Αθήνα 9,84