Τα “πολιτικά καρτέλ” “σπάνε” στις ΗΠΑ – Νίκη με μύνημα ΚΑΙ στην Φλόριντα με την Άντζι Νίξον

Κάτι αλλάζει στην αμερικανική πολιτική και αυτή τη φορά δεν αλλάζει από τα πάνω. Αλλά από τα κάτω.

Η νίκη της Άντζι Νίξον στη Φλόριντα δεν είναι απλώς μία ακόμη ανατροπή σε μια προκριματική εκλογή των Δημοκρατικών. Είναι ακόμη ένα επεισόδιο σε μια ευρύτερη πολιτική σύγκρουση που εξελίσσεται μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες: οι υποψηφιότητες που κατασκευάζονται από το κομματικό κατεστημένο, τα μεγάλα πολιτικά ταμεία και τους ισχυρούς μηχανισμούς επιρροής δεν είναι πλέον άτρωτες.

Και το ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ποιοι βρίσκονται απέναντί τους.

Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής.

Η Άντζι Νίξον, πολιτειακή βουλευτής και μέλος των DSA, κατάφερε να νικήσει τον Άλεξ Βίντμαν, έναν υποψήφιο με πολύ μεγαλύτερη οικονομική επιφάνεια και ισχυρότερη σύνδεση με το κατεστημένο της αμερικανικής πολιτικής. Η εκστρατεία του Βίντμαν είχε συγκεντρώσει περίπου 16 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η Νίξον κινήθηκε με ένα κλάσμα αυτού του ποσού.

Κι όμως, το φαβορί έχασε.

Αυτό είναι το πολιτικό μήνυμα που αξίζει να κρατήσουμε.

Το τέλος της εποχής του «ανίκητου» υποψηφίου

Για δεκαετίες, η αμερικανική πολιτική λειτουργούσε με μια σχεδόν αυτονόητη εξίσωση: περισσότερα χρήματα, περισσότερες διασυνδέσεις, μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα, ισχυρότερο κομματικό δίκτυο = μεγαλύτερες πιθανότητες νίκης.

Η εξίσωση αυτή δεν έχει εξαφανιστεί. Αλλά έχει αρχίσει να παρουσιάζει ρωγμές.

Οι προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών εξελίσσονται σε πεδίο μάχης ανάμεσα σε δύο διαφορετικές πολιτικές λογικές.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι υποψήφιοι που διαθέτουν πρόσβαση στους παραδοσιακούς μηχανισμούς χρηματοδότησης, στις μεγάλες οργανώσεις πολιτικής επιρροής και στην κομματική ελίτ.

Από την άλλη, μια νέα γενιά υποψηφίων επιχειρεί να οικοδομήσει πολιτική δύναμη από τα κάτω: μέσα από συνδικάτα, κοινωνικά κινήματα, μικρούς δωρητές, οργανώσεις γειτονιάς και ακτιβιστικές συλλογικότητες.

Η Νίξον ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.

Από τον Μπέρνι Σάντερς στη νέα γενιά

Δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο.

Η πολιτική διαδρομή του Μπέρνι Σάντερς άνοιξε εδώ και χρόνια έναν δρόμο που κάποτε έμοιαζε περιθωριακός: σοσιαλιστές υποψήφιοι μπορούν να διεκδικούν μαζική εκλογική νομιμοποίηση μέσα στην καρδιά του αμερικανικού πολιτικού συστήματος.

Στη συνέχεια, μια νέα γενιά προοδευτικών πολιτικών έδειξε ότι η εκλογική βάση των Δημοκρατικών δεν είναι υποχρεωμένη να επιλέγει διαρκώς ανάμεσα σε υποψηφίους που προκύπτουν από τους ίδιους μηχανισμούς.

Η εκλογή της Άντζι Νίξον εντάσσεται σε αυτή την αλυσίδα.

Και το κρίσιμο δεν είναι αν όλοι αυτοί οι υποψήφιοι έχουν την ίδια πολιτική ατζέντα.

Το κρίσιμο είναι ότι αμφισβητούν την ίδια δομή εξουσίας.

Όταν το πολιτικό καρτέλ χάνει τον έλεγχο της παραγωγής υποψηφίων

Η λέξη «καρτέλ» εδώ δεν χρησιμοποιείται με την οικονομική έννοια ενός παράνομου συμφώνου μεταξύ επιχειρήσεων. Περιγράφει ένα πολιτικό φαινόμενο: ένα περιορισμένο σύστημα μηχανισμών, χρηματοδοτών και κομματικών δικτύων που για χρόνια είχε δυσανάλογη επιρροή στο ποιοι μπορούν να φτάσουν στην κορυφή της εκλογικής διαδικασίας.

Και αυτό ακριβώς το σύστημα αρχίζει να αμφισβητείται.

Όταν ένας υποψήφιος με πολλαπλάσια οικονομική υποστήριξη μπορεί να ηττηθεί από έναν υποψήφιο που στηρίζεται περισσότερο σε grassroots οργάνωση, τότε κάτι έχει αλλάξει.

Όχι επειδή εξαφανίστηκε το πολιτικό χρήμα.

Αλλά επειδή το πολιτικό χρήμα δεν αρκεί πλέον από μόνο του για να εγγυηθεί το αποτέλεσμα.

Και αυτό είναι δυνητικά πολύ σημαντικότερο.

Η Αριστερά μαθαίνει να κερδίζει εκλογές

Για χρόνια, η αμερικανική Αριστερά είχε ένα πρόβλημα που δεν αντιμετωπίζεται μόνο με ιδεολογία: μπορούσε να οργανώνει διαμαρτυρίες, αλλά δυσκολευόταν να μετατρέπει την κοινωνική κινητοποίηση σε εκλογική εξουσία.

Αυτό αλλάζει.

Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές δεν περιορίζονται πλέον στην καταγγελία του συστήματος. Επιχειρούν να τοποθετήσουν δικούς τους ανθρώπους μέσα στους θεσμούς που αποφασίζουν για τη φορολογία, την εργασία, την υγεία, τη στέγαση, την παιδεία και την εξωτερική πολιτική.

Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα.

Να μετατραπεί η κοινωνική δυσαρέσκεια σε οργανωμένη πολιτική δύναμη.

Να μετατραπεί η οργή σε ψήφο.

Και τελικά, η ψήφος σε θεσμική εξουσία.

Η Φλόριντα είναι μόνο η αρχή

Η Νίξον θα πρέπει τώρα να δώσει μια πολύ δυσκολότερη μάχη στις γενικές εκλογές. Η Φλόριντα παραμένει μια εξαιρετικά δύσκολη πολιτεία για τους Δημοκρατικούς και η νίκη στις προκριματικές δεν σημαίνει ότι έχει εξασφαλιστεί η έδρα.

Αλλά αυτό δεν μειώνει τη σημασία της ανατροπής.

Γιατί οι προκριματικές είναι εκεί όπου αλλάζουν πρώτα οι πολιτικοί συσχετισμοί.

Και αυτό που βλέπουμε στις ΗΠΑ είναι μια ολοένα πιο καθαρή σύγκρουση ανάμεσα σε μια παλιά πολιτική τάξη και σε μια νέα προοδευτική βάση που απαιτεί εκπροσώπηση.

Η σύγκρουση αυτή δεν αφορά μόνο την Άντζι Νίξον.

Αφορά το ερώτημα ποιος έχει δικαίωμα να παράγει πολιτική στην Αμερική.

Οι μεγάλες δωρεές ή οι μικροί δωρητές;

Οι κομματικοί μηχανισμοί ή οι οργανώσεις βάσης;

Οι λομπίστες ή τα συνδικάτα;

Οι πολιτικές ελίτ ή οι γειτονιές;

Η απάντηση δεν έχει ακόμη κριθεί.

Όμως ένα πράγμα είναι πλέον δύσκολο να αμφισβητηθεί:

Τα πολιτικά καρτέλ των ΗΠΑ δεν είναι άτρωτα. Και η νέα γενιά των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών έχει αρχίσει να σπάει την πόρτα.