Χάρης Δούκας: Η ανάγκη μιας εθνικής αστικής ατζέντας στη ΔΕΘ

Μια σαφή πολιτική και αναπτυξιακή πρόταση για την αναβάθμιση του ρόλου των πόλεων στον εθνικό σχεδιασμό καταθέτει ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, με άρθρο του ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Στον πυρήνα της παρέμβασής του βρίσκεται η ανάγκη συγκρότησης μιας Εθνικής Αστικής Ατζέντας, με σταθερή χρηματοδότηση, σαφείς αρμοδιότητες και συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους.

Ο Χάρης Δούκας επισημαίνει ότι, ενώ στη ΔΕΘ κυριαρχούν παραδοσιακά οι συζητήσεις για φόρους, εισοδήματα, επενδύσεις, παραγωγικότητα και μεγάλα έργα, οι πόλεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται περίπου ως υποσημείωση. Κι όμως, όπως υπογραμμίζει, η κλιματική κρίση, η στεγαστική πίεση, το δημογραφικό, η ενεργειακή και η ψηφιακή μετάβαση δεν αποτελούν ζητήματα παράλληλα προς την ανάπτυξη, αλλά βρίσκονται πλέον στον ίδιο τον πυρήνα της.

Οι πόλεις στο επίκεντρο της ανάπτυξης

Η επιχειρηματολογία του δημάρχου Αθηναίων συνδέει ευθέως την ανθεκτικότητα των πόλεων με την οικονομική ανταγωνιστικότητα. Μια πόλη που υπερθερμαίνεται, πλημμυρίζει ή διαθέτει ανεπαρκείς υποδομές πολιτικής προστασίας δεν είναι απλώς λιγότερο ασφαλής, αλλά και λιγότερο ελκυστική για εργαζομένους και επενδύσεις. Αντίστοιχα, η αδυναμία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία και η δημογραφική αποδυνάμωση των μικρότερων πόλεων μετατρέπονται σε ευθέως οικονομικά προβλήματα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ενεργειακή μετάβαση των δήμων, μέσω της αναβάθμισης κτιρίων, των ενεργειακών κοινοτήτων, του σύγχρονου δημόσιου φωτισμού και των καθαρών μετακινήσεων, αλλά και στην ψηφιακή μετάβαση, η οποία δεν μπορεί να εξαντλείται στην ηλεκτρονική έκδοση πιστοποιητικών. Για τον Χάρη Δούκα, το πραγματικό στοίχημα είναι οι δήμοι να αποκτήσουν τα εργαλεία ώστε να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα κυκλοφορία, ενέργεια, απορρίμματα, νερό και πολιτική προστασία.

Ο δήμαρχος Αθηναίων ασκεί παράλληλα σαφή κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι, όσο πλησιάζουν οι εκλογές, επιλέγει την πεπατημένη των πρόσκαιρων παροχών και αφήνει τις δύσκολες μεταρρυθμίσεις στο περιθώριο. Η πραγματικότητα, όμως, όπως σημειώνει, «δεν περιμένει τις εκλογές», ιδιαίτερα μετά ακόμη ένα καλοκαίρι ακραίων θερμοκρασιών στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Η πολιτική διάσταση της παρέμβασης Δούκα

Η παρέμβαση του Χάρη Δούκα έχει σημασία που υπερβαίνει τα όρια μιας συζήτησης για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Εισάγει ουσιαστικά στη δημόσια ατζέντα μια διαφορετική αντίληψη για την ανάπτυξη: όχι μόνο μεγάλες επενδύσεις και κεντρικά σχεδιαζόμενα έργα, αλλά ισχυρές πόλεις, αποκεντρωμένες αρμοδιότητες, επαρκείς πόροι και λογοδοσία με μετρήσιμα αποτελέσματα. Πρόκειται για μια πολιτική προσέγγιση που μεταφέρει το κέντρο βάρους πιο κοντά στον πολίτη και αναδεικνύει την Αυτοδιοίκηση από διαχειριστή της καθημερινότητας σε ενεργό αναπτυξιακό θεσμό. Και σε μια περίοδο κατά την οποία η κεντρική εξουσία εξακολουθεί να σχεδιάζει σε μεγάλο βαθμό από πάνω προς τα κάτω, η διεκδίκηση μιας Εθνικής Αστικής Ατζέντας συνιστά και μια ευρύτερη πρόταση αλλαγής του μοντέλου διακυβέρνησης: περισσότερη δύναμη εκεί όπου εκδηλώνονται τα προβλήματα και κρίνονται στην πράξη οι δημόσιες πολιτικές.

Το μήνυμα του δημάρχου Αθηναίων προς τη ΔΕΘ είναι, τελικά, συγκεκριμένο: η ανάπτυξη είτε θα περάσει μέσα από τις πόλεις είτε θα μείνει στα χαρτιά. Η βιωσιμότητα, η κοινωνική συνοχή, η προσιτή κατοικία, η ενεργειακή αυτονομία και η κλιματική ανθεκτικότητα δεν αποτελούν πολυτέλειες μιας μελλοντικής πολιτικής ατζέντας. Είναι όροι για το αν οι ελληνικές πόλεις θα μπορούν να λειτουργούν, να παράγουν και να κρατούν τους ανθρώπους τους την επόμενη δεκαετία.