Γαλλία: Μόνο αν οι Προοδευτικές δυνάμεις ενώσουν δυνάμεις μπορεί να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για την ανατροπή της Λεπέν

Η νέα δημοσκόπηση της Elabe για τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027 εκπέμπει ένα διπλό πολιτικό μήνυμα. Το πρώτο είναι εξαιρετικά ανησυχητικό: η Μαρίν Λεπέν παραμένει μακράν πρώτη, συγκεντρώνοντας 34,5% στον πρώτο γύρο. Το δεύτερο, όμως, δείχνει ότι η επικράτηση της Ακροδεξιάς δεν είναι αναπόφευκτη. Οι δυνάμεις της Αριστεράς, της Οικολογίας και της σοσιαλδημοκρατίας, αν μπορούσαν να ξεπεράσουν τον κατακερματισμό τους, θα διέθεταν αθροιστικά μια εκλογική βάση ικανή να αλλάξει τα δεδομένα.

Στο σενάριο που εξέτασε η Elabe, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν και ο Ραφαέλ Γκλικσμάν βρίσκονται ισόπαλοι στη δεύτερη θέση με 14%. Ο Γκλικσμάν καταγράφει μάλιστα άνοδο τριών μονάδων σε σχέση με τη μέτρηση του Ιουλίου, ενώ ο Μελανσόν υποχωρεί κατά μισή μονάδα.

Ακολουθούν ο Γκαμπριέλ Ατάλ με 12%, ο υποψήφιος της παραδοσιακής Δεξιάς Μπρουνό Ρεταγιό με 9,5%, ο Ερίκ Ζεμούρ με 4%, η επικεφαλής των Οικολόγων Μαρίν Τοντελιέ και ο κομμουνιστής Φαμπιέν Ρουσέλ με 3% αντίστοιχα.

Ο κατακερματισμός ανοίγει τον δρόμο στην Ακροδεξιά

Η αριθμητική του πρώτου γύρου είναι αποκαλυπτική. Εάν προστεθούν τα ποσοστά Μελανσόν, Γκλικσμάν, Τοντελιέ, Ρουσέλ και Αρτό, ο ευρύτερος χώρος της Αριστεράς φτάνει θεωρητικά το 35,5% – μία μονάδα πάνω από το 34,5% της Λεπέν.

Αυτό το άθροισμα δεν αποτελεί αυτομάτως κοινό εκλογικό ποσοστό. Οι ψηφοφόροι δεν μεταφέρονται μηχανικά από τον έναν υποψήφιο στον άλλον, ενώ ανάμεσα στην Ανυπότακτη Γαλλία, τους Σοσιαλιστές, τους Οικολόγους και τους Κομμουνιστές υπάρχουν πραγματικές πολιτικές και στρατηγικές διαφορές.

Αποδεικνύει, όμως, κάτι θεμελιώδες: η Λεπέν κυριαρχεί επειδή το εκλογικό της ακροατήριο είναι σε μεγάλο βαθμό ενοποιημένο, ενώ οι αντίπαλοί της κατεβαίνουν κατακερματισμένοι.

Με πέντε διαφορετικές υποψηφιότητες στον προοδευτικό χώρο, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος διαθέτει το ισχυρότερο πρόγραμμα. Είναι ποιος θα προλάβει να περάσει στον δεύτερο γύρο της 2ας Μαΐου. Στον πρώτο γύρο, που θα διεξαχθεί στις 18 Απριλίου 2027, ακόμη και λίγες μονάδες μπορεί να κρίνουν ποιος θα αντιμετωπίσει την Ακροδεξιά. Οι ημερομηνίες έχουν ήδη ανακοινωθεί επισήμως από τη γαλλική κυβέρνηση.

Η άνοδος του Γκλικσμάν αλλάζει τη συζήτηση

Η σημαντικότερη μεταβολή της δημοσκόπησης είναι η άνοδος του Ραφαέλ Γκλικσμάν από το 11% στο 14%. Ο επικεφαλής της Place Publique εμφανίζεται πλέον ισόπαλος με τον Μελανσόν και πάνω από τον Ατάλ.

Η επίδοσή του έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία επειδή ο Γκλικσμάν μπορεί να απευθυνθεί τόσο σε ψηφοφόρους της δημοκρατικής Αριστεράς όσο και σε ένα τμήμα του κεντρώου ακροατηρίου που απομακρύνεται από τον μακρονισμό. Σύμφωνα με την Elabe, συγκεντρώνει το ένα τέταρτο περίπου των ψηφοφόρων του Νέου Λαϊκού Μετώπου, αλλά ταυτόχρονα προσελκύει έως και το 25% όσων είχαν ψηφίσει το προεδρικό στρατόπεδο.

Αντίθετα, ο Μελανσόν διατηρεί ισχυρότερη επιρροή στην αριστερή βάση, αλλά δυσκολεύεται πολύ περισσότερο να συγκεντρώσει ψήφους πέρα από αυτήν. Η ίδια έρευνα δείχνει ότι, σε ενδεχόμενο δεύτερο γύρο, θα έχανε από τη Λεπέν με 69,5% έναντι 30,5%, καθώς μεγάλα τμήματα των σοσιαλδημοκρατών και των κεντρώων θα επέλεγαν την αποχή.

Η ενότητα είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί

Η δημοσκόπηση δεν επιτρέπει εύκολους πανηγυρισμούς. Σε υποθετική αναμέτρηση δεύτερου γύρου, η Λεπέν προηγείται και απέναντι στον Γκλικσμάν με 57% έναντι 43%. Επομένως, μια ενωμένη Αριστερά δεν θα εξασφάλιζε από μόνη της τη νίκη.

Θα δημιουργούσε, όμως, τις βασικές προϋποθέσεις για να διεκδικηθεί: μια θέση στον δεύτερο γύρο χωρίς αλληλοεξουδετέρωση, κοινή πολιτική δυναμική, συσπείρωση των απογοητευμένων και των νέων, διεκδίκηση των κεντρώων και δημοκρατικών ψηφοφόρων και ένα πειστικό μέτωπο απέναντι στην Ακροδεξιά.

Το ζητούμενο, συνεπώς, δεν μπορεί να είναι μια απλή συμφωνία κορυφής ούτε μια αριθμητική συγκόλληση κομμάτων. Χρειάζεται ένα κοινό προοδευτικό σχέδιο για την αγοραστική δύναμη, την εργασία, τις δημόσιες υπηρεσίες, την κοινωνική προστασία, την οικολογική μετάβαση και τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών.

Χρειάζεται επίσης ένας υποψήφιος που να μπορεί να ενώσει την Αριστερά, αλλά και να διευρύνει το μέτωπο προς τους δημοκράτες του κέντρου. Διότι για να ηττηθεί η Λεπέν δεν αρκεί η συσπείρωση ενός μόνο πολιτικού χώρου· απαιτείται κοινωνική πλειοψηφία.

Η Λεπέν έχει ισχυρό προβάδισμα, όχι εξασφαλισμένη νίκη

Η Λεπέν εμφανίζεται σήμερα πρώτη σε όλα τα σενάρια του πρώτου γύρου, με ποσοστά μεταξύ 34% και 35,5%. Η Elabe τη δείχνει επίσης να επικρατεί σε όλες τις υποθετικές αναμετρήσεις του δεύτερου γύρου. Ακόμη και ο καλύτερα τοποθετημένος αντίπαλός της, Εντουάρ Φιλίπ, υπολείπεται με 47,5% έναντι 52,5%.

Όμως οι εκλογές απέχουν ακόμη περισσότερο από επτά μήνες και οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν τη σημερινή εικόνα, όχι το τελικό αποτέλεσμα. Η προεκλογική περίοδος, οι υποψηφιότητες, η συμμετοχή και κυρίως οι πολιτικές συμμαχίες μπορούν να μεταβάλουν τη δυναμική.

Η μεγάλη προειδοποίηση από τη Γαλλία είναι σαφής: αν η Αριστερά, οι Οικολόγοι και η σοσιαλδημοκρατία επιμείνουν να μετρούν χωριστά τις δυνάμεις τους, μπορεί στο τέλος να παρακολουθήσουν ενωμένη την επικράτηση της Λεπέν.

Αν, αντίθετα, συγκροτήσουν ένα κοινό σχέδιο με κοινωνική αξιοπιστία και δημοκρατική απεύθυνση, μπορούν να δημιουργήσουν πραγματικές προϋποθέσεις ανατροπής των σημερινών συσχετισμών. Η δημοσκόπηση της Elabe, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, δείχνει ότι το κρίσιμο πρόβλημα για τον προοδευτικό χώρο δεν είναι η απουσία εκλογικής βάσης, αλλά ο κατακερματισμός της.