Προοδευτική ανατροπή στη Σουηδία – Τι δείχνουν τα polls πριν τις εκλογές

Μια σημαντική πολιτική ανατροπή βρίσκεται προ των πυλών στη Σουηδία, καθώς λίγα εικοσιτετράωρα πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 13 Σεπτεμβρίου, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις διατηρούν την κεντροαριστερή και προοδευτική αντιπολίτευση μπροστά από το κυβερνητικό μπλοκ της Δεξιάς.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρώην πρωθυπουργός και επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών Magdalena Andersson, η οποία διεκδικεί την επιστροφή στην εξουσία απέναντι στον συντηρητικό πρωθυπουργό Ulf Kristersson. Η αναμέτρηση, ωστόσο, υπερβαίνει τα όρια μιας συνηθισμένης εναλλαγής κυβέρνησης: αφορά και το κατά πόσο οι ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες θα περάσουν από τη σημερινή θέση κοινοβουλευτικού στηρίγματος της κυβέρνησης σε μια άμεση συμμετοχή στην εκτελεστική εξουσία.

Μπροστά η αντιπολίτευση – Στο 50,7% το προοδευτικό μπλοκ

Η τελευταία μέτρηση της Novus, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 6 έως τις 8 Σεπτεμβρίου, καταγράφει την αντιπολίτευση στο 50,7%, έναντι 48,1% του δεξιού μπλοκ που στηρίζει την κυβέρνηση Kristersson.

Οι Σοσιαλδημοκράτες παραμένουν καθαρά πρώτη πολιτική δύναμη με 26,6%, ενώ ακολουθούν οι ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες με 19,3% και οι Moderates του πρωθυπουργού με μόλις 16,6%. Στον χώρο της αντιπολίτευσης, οι Πράσινοι καταγράφονται στο 8,8%, το Κόμμα του Κέντρου στο 7,8% και το Αριστερό Κόμμα στο 7,5%.

Η διαφορά των δύο πολιτικών στρατοπέδων βρίσκεται πάντως εντός του στατιστικού περιθωρίου σφάλματος, γεγονός που καθιστά την τελική ευθεία εξαιρετικά αμφίρροπη.

Το μεγάλο στοίχημα της Ακροδεξιάς

Η σημασία της κάλπης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη από τη θέση των Σουηδών Δημοκρατών. Το κόμμα, που έχει τις ιστορικές του ρίζες στην άκρα Δεξιά και εδώ και τέσσερα χρόνια στηρίζει κοινοβουλευτικά την κυβέρνηση, διεκδικεί πλέον υπουργικές θέσεις εφόσον το δεξιό μπλοκ διατηρήσει την πλειοψηφία.

Ο Kristersson εμφανίζεται διατεθειμένος να προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται μια σταθερή πλειοψηφική κυβέρνηση. Στην απέναντι πλευρά, η κεντροαριστερή αντιπολίτευση προειδοποιεί για τις συνέπειες μιας περαιτέρω θεσμικής ενίσχυσης της Ακροδεξιάς, ιδιαίτερα σε ζητήματα δικαιωμάτων και μεταναστευτικής πολιτικής.

Η εκλογική αναμέτρηση αποκτά έτσι χαρακτήρα πολιτικού ορόσημου: από τη μία βρίσκεται η πιθανότητα επιστροφής των Σοσιαλδημοκρατών και από την άλλη η προοπτική πρώτης άμεσης συμμετοχής των Sweden Democrats στη σουηδική κυβέρνηση.

Κοινωνικό κράτος, ανισότητες και πράσινη μετάβαση

Η Magdalena Andersson και οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν τοποθετήσει στο κέντρο της προεκλογικής τους στρατηγικής την προστασία του σουηδικού κοινωνικού κράτους, την οικονομική ανάπτυξη και την πράσινη μετάβαση.

Οι υπόλοιπες δυνάμεις της αντιπολίτευσης συμπληρώνουν μια ευρύτερη προοδευτική ατζέντα. Οι Πράσινοι δίνουν έμφαση στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ η Αριστερά προτάσσει μεγαλύτερες επενδύσεις σε Υγεία, Παιδεία και κοινωνικές υπηρεσίες, με μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση των υψηλότερων εισοδημάτων.

Η συγκρότηση κυβέρνησης, πάντως, δεν θα είναι αυτονόητη ακόμη και σε περίπτωση επικράτησης της αντιπολίτευσης. Οι τέσσερις δυνάμεις που συνθέτουν το αντικυβερνητικό στρατόπεδο δεν έχουν συμφωνήσει σε ένα ενιαίο κυβερνητικό σχήμα, ενώ το Κόμμα του Κέντρου έχει αποκλείσει συνεργασία τόσο με την Αριστερά όσο και με τους Sweden Democrats.

Η Δεξιά μείωσε τη διαφορά – Το «κλειδί» των Φιλελευθέρων

Υπάρχει, ωστόσο, ένας παράγοντας που μετατρέπει την εκλογική βραδιά σε πραγματικό ντέρμπι. Η Δεξιά έχει μειώσει αισθητά τη διαφορά που τη χώριζε από την αντιπολίτευση. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, δημοσκόπηση έδινε στην Κεντροαριστερά προβάδισμα περίπου δέκα ποσοστιαίων μονάδων.

Καθοριστική αποδεικνύεται η ανάκαμψη των Φιλελευθέρων, οι οποίοι στην τελευταία Novus φτάνουν στο 5,8%, ξεπερνώντας με ασφάλεια το κρίσιμο όριο του 4% για την είσοδο στο Κοινοβούλιο. Εάν επιβεβαιωθεί αυτή η επίδοση στην κάλπη, πολύτιμες έδρες παραμένουν στο δεξιό στρατόπεδο και η μάχη για την πλειοψηφία γίνεται πολύ πιο δύσκολη για την αντιπολίτευση.

Ταυτόχρονα, η ίδια δημοσκόπηση καταγράφει μια ιδιαίτερα αρνητική εικόνα για τους Moderates του πρωθυπουργού: με 16,6% βρίσκονται αισθητά πίσω ακόμη και από τους Sweden Democrats, οι οποίοι εμφανίζονται πλέον ως η ισχυρότερη δύναμη στο δεξιό στρατόπεδο.

Μια ευρωπαϊκή κάλπη με ιδιαίτερη πολιτική σημασία

Η Σουηδία προσέρχεται επομένως στις κάλπες με δύο διαφορετικές πολιτικές προοπτικές μπροστά της. Η μία οδηγεί στην περαιτέρω ενσωμάτωση της ριζοσπαστικής Δεξιάς στην κυβερνητική εξουσία και η άλλη στην επιστροφή των Σοσιαλδημοκρατών, με αιχμή το κοινωνικό κράτος, τις δημόσιες υπηρεσίες, την αντιμετώπιση των ανισοτήτων και την πράσινη μετάβαση.

Για την ευρωπαϊκή προοδευτική παράταξη, το αποτέλεσμα αποκτά συνεπώς σημασία που ξεπερνά τα σουηδικά σύνορα. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ακροδεξιά επιχειρεί να διευρύνει την πολιτική και κυβερνητική επιρροή της σε ολόκληρη την Ευρώπη, μια επικράτηση του μπλοκ υπό τη Magdalena Andersson θα αποτελούσε μια σημαντική αντιστροφή αυτής της τάσης.

Μέχρι στιγμής, οι αριθμοί δίνουν στην αντιπολίτευση το προβάδισμα. Όμως η διαφορά των 2,6 μονάδων δεν επιτρέπει ασφαλείς προβλέψεις. Η τελική απάντηση θα δοθεί την Κυριακή, όταν περισσότεροι από οκτώ εκατομμύρια Σουηδοί ψηφοφόροι θα αποφασίσουν εάν η χώρα θα συνεχίσει με την κυβέρνηση Kristersson ή εάν θα ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή της Magdalena Andersson και των Σοσιαλδημοκρατών στην εξουσία.