Γιώργος Παπανδρέου: «Για το Σύνταγμα των παιδιών μας» – Πρόταση για μια νέα θεμελίωση της Δημοκρατίας

Μια ευρεία πολιτική και θεσμική παρέμβαση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση καταθέτει ο Γιώργος Α. Παπανδρέου, μεταφέροντας τη συζήτηση πέρα από το στενό ερώτημα της κυβερνητικής εναλλαγής. Όπως επισημαίνει, η επόμενη κάλπη δεν αφορά μόνο το ποιος θα κυβερνήσει, αλλά πρωτίστως το πώς θα κυβερνηθεί η Ελλάδα.

Ο πρώην πρωθυπουργός απευθύνει την πρότασή του ευθέως στους πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, τις δυσκολίες στο ΕΣΥ και το αυξημένο κόστος βασικών αγαθών, αλλά και σε όσους διαπιστώνουν ότι η απαίτηση για λογοδοσία συχνά προσκρούει στις χρόνιες παθογένειες του πολιτικού και διοικητικού συστήματος.

«Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποιος κυβερνά»

Στον πυρήνα της παρέμβασης βρίσκεται η θέση ότι η κρίση δεν περιορίζεται στα πρόσωπα που κάθε φορά ασκούν την εξουσία. Ο Γιώργος Παπανδρέου στρέφει το ενδιαφέρον στο ίδιο το σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο περιγράφει ως συγκεντρωτικό, αδιαφανές και πελατειακό.

«Οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Μήπως όμως το σύστημα αναπαράγεται;», είναι το ερώτημα που θέτει, συνδέοντας την αδυναμία βαθύτερων μεταρρυθμίσεων με δομές εξουσίας που, όπως υποστηρίζει, εξαντλούν τις παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας και περιορίζουν τις δυνατότητες του πολίτη να ελέγχει ουσιαστικά την εξουσία.

Η απάντηση που προτείνει περνά μέσα από μια νέα θεσμική συμφωνία. Όχι απλώς αλλαγές σε επιμέρους άρθρα, αλλά μια επαναθεμελίωση της Δημοκρατίας, με επίκεντρο τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τη συμμετοχή και την ενίσχυση του πολίτη απέναντι σε ένα υπερσυγκεντρωτικό κράτος.

Η επόμενη Βουλή και η μεγάλη θεσμική ευκαιρία

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία αποκτά η παρέμβαση λόγω της επερχόμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης. Ο Γιώργος Παπανδρέου υπογραμμίζει ότι η επόμενη Βουλή θα έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τους θεμελιώδεις κανόνες λειτουργίας του πολιτεύματος, χαρακτηρίζοντας την περίοδο που ανοίγεται ως ευκαιρία που εμφανίζεται μόνο μία φορά κάθε δέκα και πλέον χρόνια.

Η συζήτηση, επομένως, κατά τον πρώην πρωθυπουργό δεν μπορεί να εξαντληθεί στους πολιτικούς συσχετισμούς της επόμενης ημέρας. Αφορά το μοντέλο κράτους και Δημοκρατίας που θα παραδοθεί στην επόμενη γενιά.

Εκεί βρίσκεται και το πολιτικό βάρος της πρότασης για το «Σύνταγμα των παιδιών μας»: στην επιδίωξη η επόμενη αναθεωρητική διαδικασία να μην αποτελέσει μια ακόμη διαπραγμάτευση μεταξύ κομμάτων και πολιτικών ηγεσιών, αλλά μια ουσιαστική συζήτηση για τους θεσμούς, τη λογοδοσία και τη θέση του πολίτη απέναντι στην εξουσία.