Στο Μικροσκόπιο:Οι «ακροκεντρώοι» ανακάλυψαν ξανά τους θεσμούς: Το βούλευμα για τα Τέμπη και η δύσκολη ώρα της ταύτισης με τον Μητσοτάκη

Κάτι σαν νευρικότητα επικρατεί στον λεγόμενο «ακροκεντρώο» χώρο μετά το βούλευμα για την υπόθεση των Τεμπών. Και είναι μάλλον αναμενόμενο. Γιατί όταν επί χρόνια έχεις επενδύσει πολιτικά στη «θεσμικότητα», στην «κανονικότητα» και στην υποτιθέμενη υπεροχή της διακυβέρνησης Μητσοτάκη απέναντι στους «λαϊκιστές», κάποια στιγμή έρχεται η ώρα που πρέπει να αντιμετωπίσεις τους θεσμούς και όταν αυτοί δεν βολεύουν το αφήγημά σου.

Το βούλευμα παραπέμπει τον Χρήστο Τριαντόπουλο στο Ειδικό Δικαστήριο για παράβαση καθήκοντος, μαζί με ακόμη τέσσερα πρόσωπα, για όσα συνέβησαν στον χώρο της τραγωδίας μετά τη σύγκρουση των τρένων. Η ενοχή ή η αθωότητά τους θα κριθεί από το δικαστήριο. Πολιτικά, όμως, υπάρχει πλέον ένα δεδομένο που δεν μπορεί να εξαφανιστεί με επικοινωνιακές ακροβασίες: η υπόθεση έχει περάσει από τις καταγγελίες και την κομματική σύγκρουση σε δικαστική διαδικασία ενώπιον Ειδικού Δικαστηρίου.

Όταν η «θεσμικότητα» ήταν εύκολη υπόθεση

Για χρόνια, οι λεγόμενοι «ακροκεντρώοι» εμφανίζονταν περίπου ως οι αποκλειστικοί ιδιοκτήτες του ορθολογισμού, της ευρωπαϊκής κανονικότητας και του κράτους δικαίου. Ένα τμήμα του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, της ανανεωτικής Αριστεράς και του φιλελεύθερου Κέντρου μετακινήθηκε πολιτικά προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη και δεν περιορίστηκε απλώς στο να τον ψηφίσει.

Έδωσε ιδεολογική νομιμοποίηση στο εγχείρημά του.

Η Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη παρουσιάστηκε ως η παράταξη των «σοβαρών», των «μεταρρυθμιστών», των «ευρωπαϊστών» και των «θεσμικών», απέναντι σε όλους τους υπόλοιπους που εύκολα στοιβάζονταν στην κατηγορία του λαϊκισμού.

Τώρα, όμως, υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα: οι θεσμοί δεν είναι à la carte.

Δεν μπορείς να τους επικαλείσαι με στόμφο όταν στρέφονται εναντίον του πολιτικού σου αντιπάλου και να αναζητάς αστερίσκους όταν μια δικαστική εξέλιξη δημιουργεί σοβαρό πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση που επί χρόνια υπερασπίζεσαι.

Το βούλευμα χαλάει το αφήγημα

Αυτό είναι που κάνει το βούλευμα για τα Τέμπη ιδιαίτερα ενοχλητικό για τον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο.

Δεν πρόκειται πλέον μόνο για όσα καταγγέλλουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Δεν πρόκειται μόνο για δημοσιεύματα, κοινοβουλευτικές συγκρούσεις ή τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις.

Υπάρχει μια δικαστική κρίση που οδηγεί πρώην μέλος της κυβέρνησης ενώπιον Ειδικού Δικαστηρίου.

Αυτό δεν αποδεικνύει ενοχή. Ακυρώνει, όμως, την ευκολία με την οποία κάθε σοβαρό ερώτημα γύρω από τους κυβερνητικούς χειρισμούς μπορούσε να απορρίπτεται ως αντιπολιτευτικός θόρυβος.

Και κάπου εδώ η περίφημη «θεσμικότητα» παύει να είναι σύνθημα για τα social media και γίνεται πραγματική πολιτική δοκιμασία.

Οι περαστικοί της ΝΔ και η πολιτική τους επένδυση

Υπάρχει άλλωστε μια ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στον παραδοσιακό ψηφοφόρο της Νέας Δημοκρατίας και στους «ακροκεντρώους» που προσχώρησαν πολιτικά στο εγχείρημα Μητσοτάκη.

Ο πρώτος ήταν Νέα Δημοκρατία.

Οι δεύτεροι έπρεπε να εξηγήσουν γιατί έγιναν Νέα Δημοκρατία.

Και η εξήγηση ήταν επί χρόνια περίπου η ίδια: δεν πήγαμε εμείς στη Δεξιά, άλλαξε η Νέα Δημοκρατία. Έγινε κεντρώα, φιλελεύθερη, ευρωπαϊκή, θεσμική, μεταρρυθμιστική.

Αυτό ήταν το πολιτικό άλλοθι της μετακόμισης.

Μόνο που όσο περνά ο χρόνος, το ερώτημα γίνεται όλο και πιο δύσκολο: πόσες κυβερνητικές υποθέσεις μπορούν να συσσωρευτούν μέχρι η «θεσμική κανονικότητα» να χρειάζεται περισσότερες εξηγήσεις από όσες υποτίθεται ότι έλυνε;

Από το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο στη δύσκολη επόμενη μέρα

Το «ακροκέντρο» βρήκε την πολιτική συγκολλητική του ουσία στην εποχή του αντιΣΥΡΙΖΑ μετώπου. Εκεί συναντήθηκαν άνθρωποι με εντελώς διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες κάτω από έναν κοινό στόχο.

Αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ του 2015 δεν υπάρχει πια ως κυβερνητικός αντίπαλος.

Και όταν εξαφανίζεται ο αντίπαλος γύρω από τον οποίο οικοδομήθηκε μια πολιτική ταυτότητα, μένει το δύσκολο ερώτημα: τι ακριβώς υπερασπίζεσαι σήμερα;

Το βούλευμα για τα Τέμπη κάνει αυτή τη συζήτηση ακόμη πιο άβολη.

Γιατί τώρα δεν αρκεί να δηλώνεις «με τους θεσμούς».

Πρέπει να είσαι με τους θεσμούς και όταν οι εξελίξεις που παράγουν δεν είναι πολιτικά βολικές.

Το Ειδικό Δικαστήριο θα αποφασίσει για τις ποινικές ευθύνες. Εκεί δεν χωρούν ούτε κομματικές καταδίκες ούτε προκαταβολικές αθωώσεις.

Στο πολιτικό πεδίο, όμως, οι «ακροκεντρώοι» έχουν ήδη μπροστά τους έναν διαφορετικό λογαριασμό: να εξηγήσουν εάν η περίφημη «θεσμικότητα» ήταν πράγματι αρχή ή απλώς το περιτύλιγμα μιας πολιτικής ταύτισης με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Γιατί οι θεσμοί έχουν ένα ενοχλητικό χαρακτηριστικό.

Δεν υπάρχουν μόνο όταν μας συμφέρουν.