Δεύτερη σύνταξη για αιρετούς: Η κυβερνητική ρύθμιση και τα ερωτήματα για κόστος και ίση μεταχείριση

Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης μπαίνει η ρύθμιση για τις συνταξιοδοτικές παροχές αιρετών της Αυτοδιοίκησης που είχαν παράλληλα την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου. Το άρθρο 41 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας προβλέπει, υπό προϋποθέσεις, δυνατότητα δεύτερης παροχής ή αυξημένης ανταποδοτικής σύνταξης, ανοίγοντας συζήτηση για τη δημοσιονομική επιβάρυνση και την ισότιμη αντιμετώπιση των ασφαλισμένων.

Το θέμα ανέδειξε η Εφημερίδα των Συντακτών, σε ρεπορτάζ της Λένας Κυριακίδη στις 9 Νοεμβρίου, χαρακτηρίζοντας την παρέμβαση προεκλογική εξυπηρέτηση αιρετών. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, παρουσιάζει τις αλλαγές ως επίλυση χρόνιων εκκρεμοτήτων και αξιοποίηση εισφορών που έχουν ήδη καταβληθεί. Η διάταξη βρίσκεται σε διαβούλευση έως τις 19 Νοεμβρίου και δεν παρουσιάζεται ως ήδη ισχύων νόμος.

Ποιους αφορά η δεύτερη παροχή

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, για όσους είχαν συνταξιοδοτηθεί από το Δημόσιο πριν από τον νόμο 4387/2016, προβλέπεται η δυνατότητα συνταξιοδοτικής παροχής λόγω της αιρετής ιδιότητας ακόμη και για χρόνο που συμπίπτει με την υπηρεσία για την οποία έχει ήδη απονεμηθεί σύνταξη. Απαραίτητες παραμένουν η καταβολή των αντίστοιχων εισφορών και η συνδρομή των προϋποθέσεων θεμελίωσης.

Για τις περιπτώσεις που υπάγονται στο πλαίσιο του νόμου 4387/2016, περιγράφονται δύο διαδρομές: μία ανταποδοτική σύνταξη με συνυπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών από τις δύο ιδιότητες από το 2002 και μετά ή δύο ανταποδοτικές συντάξεις, εφόσον ο χρόνος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 επαρκεί για τη θεμελίωση δεύτερου δικαιώματος. Συνεπώς, δεν πρόκειται για αυτόματη χορήγηση δύο συντάξεων σε κάθε πρώην δήμαρχο.

Η ίδια παρέμβαση αφορά και τη μηνιαία χορηγία για πρώην νομάρχες. Στο ρεπορτάζ περιγράφονται προϋποθέσεις συνολικής πραγματικής υπηρεσίας είκοσι ετών στις προβλεπόμενες αιρετές θέσεις, τουλάχιστον μίας πλήρους τετραετίας ως νομάρχη, δημάρχου ή προέδρου κοινότητας και συμπλήρωσης του 67ου έτους.

Η αναδρομικότητα και η εγκύκλιος του 2022

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η δυνατότητα επανεξέτασης απορριφθεισών αιτήσεων και οι προβλέψεις για οικονομικά αποτελέσματα. Η Εφ.Συν. συνδέει τη νέα ρύθμιση με την εγκύκλιο της 20ής Απριλίου 2022 και αναφέρει ότι προβλέπεται αναδρομική οικονομική ισχύς από την ημερομηνία αυτή, καθώς και αξιοποίηση της ημερομηνίας αρχικής αίτησης στις περιπτώσεις που περιγράφει.

Η εφημερίδα θέτει ζήτημα νομικής θεμελίωσης προηγούμενων απονομών και υπενθυμίζει τις αντιδράσεις που είχε προκαλέσει η εγκύκλιος. Το ερώτημα αυτό απαιτεί τεκμηριωμένες απαντήσεις από το υπουργείο και τον e-ΕΦΚΑ. Η ύπαρξη αναδρομικής ρύθμισης, πάντως, δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι έχουν εκδοθεί παράνομες συντάξεις.

Τι απαντά η κυβέρνηση και τι οφείλει να εξηγήσει

Παρουσιάζοντας τις παρεμβάσεις στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, η Νίκη Κεραμέως υποστήριξε ότι κατοχυρώνονται συνταξιοδοτικά δικαιώματα και διασφαλίζεται πως δεν χάνονται καταβληθείσες εισφορές. Όπως καταγράφηκε στο ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, που αναδημοσιεύθηκε στο iefimerida, η υπουργός δήλωσε επίσης ότι το υπουργείο είναι διαθέσιμο για παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ στη διαβούλευση.

Η αναγνώριση καταβληθεισών εισφορών είναι επιχείρημα που πρέπει να εξεταστεί με σαφείς κανόνες για όλους. Δεν υποκαθιστά, όμως, την ανάγκη να δημοσιοποιηθούν ο αριθμός των δυνητικών δικαιούχων, το συνολικό κόστος μαζί με τα αναδρομικά και η αιτιολόγηση της συγκεκριμένης αντιμετώπισης σε σχέση με άλλες κατηγορίες παράλληλα ασφαλισμένων.

Η κυβέρνηση οφείλει διαφάνεια και ενιαία μέτρα κρίσης. Η αποκατάσταση μιας ασφαλιστικής εκκρεμότητας κρίνεται από την τεκμηρίωση και τη συνέπειά της προς την αρχή της ισότητας. Όσο οι απαντήσεις περιορίζονται σε γενικές διαβεβαιώσεις, το πολιτικό ερώτημα για τις προτεραιότητες της παρέμβασης παραμένει ανοιχτό.

Πηγές: Εφημερίδα των Συντακτών, ρεπορτάζ Λένας Κυριακίδη, 9 Νοεμβρίου 2026. ΑΠΕ-ΜΠΕ μέσω iefimerida, παρουσίαση των δηλώσεων Νίκης Κεραμέως στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, 6 Νοεμβρίου 2026.