ΘΕΜΑ: Η αλήθεια για τα “πρωτογενή πλεονάσματα” στην Ελλάδα

Πρωτογενή Πλεονάσματα: Τα Μαθηματικά της Λιτότητας και της Υπερχρέωσης

Μπορεί η κυβέρνηση να επιμένει στη ρητορική περί «πρωτογενών πλεονασμάτων», όμως τα στοιχεία δείχνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα: το ελληνικό κράτος στη δεκαετία 2014–2023 δανείστηκε με ρυθμούς που ξεπερνούν κάθε προηγούμενο, ενώ η πραγματική του χρηματοοικονομική κατάσταση επιδεινώθηκε αισθητά.

Ακολουθούν τα βασικά οικονομικά μεγέθη όπως προκύπτουν από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2024:

• Δημόσιο Χρέος (τελικό 2023): 401,8 δισ. ευρώ
• ΑΕΠ (εκτίμηση 2023): 208,7 δισ. ευρώ
• Χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ (2023): 192,5%
• Σωρευτικά Καθαρά Πρωτογενή Πλεονάσματα (2014–2023): 25,3 δισ. ευρώ
• Ταμειακά Διαθέσιμα (2023): 35,7 δισ. ευρώ
• Αξία κρατικών ομολόγων στην κατοχή του Ευρωσυστήματος: 20,9 δισ. ευρώ
• Χρέος του Δημοσίου προς τους Φορείς Γενικής Κυβέρνησης (repos): 42,6 δισ. ευρώ
• Καθαρός δανεισμός κράτους από το 2014 ως το 2023 (σωρευτικά): 129,5 δισ. ευρώ

Η μεγάλη αντίφαση: Αν η Ελλάδα παρουσίαζε πραγματικά «πρωτογενή πλεονάσματα» (δηλαδή δεν χρειαζόταν νέο δανεισμό για να καλύψει τις ετήσιες δαπάνες της), τότε πώς δικαιολογείται ο καθαρός δανεισμός ύψους 129,5 δισ. ευρώ μέσα σε μια δεκαετία;

Η απάντηση είναι πολιτική – όχι λογιστική. Τα λεγόμενα «πρωτογενή πλεονάσματα» δεν αντιπροσωπεύουν πλεονάζον εισόδημα, αλλά είναι αποτέλεσμα δημοσιονομικής βίας: λιτότητα, περικοπές και φορολογική εξάντληση που οδήγησαν σε αποπληθωρισμένη ανάπτυξη και κρατική εξάρτηση από «έμμεσες» μορφές δανεισμού, όπως τα repos.

Η κυβέρνηση μπορεί να πανηγυρίζει για «πλεονάσματα», όμως η πραγματικότητα δείχνει: λιγότερο κράτος, περισσότερα δανεικά, μεγαλύτερη εξάρτηση.