“Μόνος αντίπαλος του ΠΑΣΟΚ είναι η Δεξιά” – Ο επίκαιρος Ανδρέας Παπανδρέου και το “case study” του Δήμου Αθηναίων

Γράφει ο Γαβρής Άγγελος

Ο «διμέτωπος» ξαναγυρίζει (αδικαιολόγητα και ανεξηγητα) την στιγμή που ο Δούκας δείχνει τον δρόμο του προοδευτικού διαλόγου

Την ώρα που το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει και ο προοδευτικός χώρος αναζητά νέο προσανατολισμό, στην Χαριλάου Τρικούπη επικρατεί έντονη κινητικότητα — και, ταυτόχρονα, ανησυχία. Οι πρώτες δημοσκοπήσεις GPO, Opinion Poll, μετά την αποχώρηση Τσίπρα και την προετοιμασία ενός νέου πολιτικού φορέα, δείχνουν ένα ΠΑΣΟΚ στάσιμο στα όρια του 14%-15%, με μικρά περιθώρια ανόδου. Στην ίδια στιγμή, κορυφαία στελέχη της Τρικούπη επαναφέρουν –ανεξήγητα και επικίνδυνα– τη ρητορική του «διμέτωπου», εγκλωβίζοντας το κόμμα σε μια λογική “κέντρου” που ιστορικά πάντα, το ΠΑΣΟΚ δεν ήταν ποτέ κόμμα Κεντρώων αποκλειστικά. Παραθέτουμε εδώ αυτούσια τα όσα είχε πει ο Ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Παπανδρέου το 1985: “Η βασική σύγκρουση ειναι αναμεσα στο ΠΑΣΟΚ και στην δεξια αυτό είναι το επίκαιρο και ιστορικό νόημα αυτών των εκλογών της 2ης Ιούνη του 1985 .Δεν πρεπει κανεις και δεν μπορει κανεις να παρερμηνευσει αυτό το νόημα, κανένα άλλοθι στη Δεξιά”

Είναι αδιανόητο, σε μια τόσο κρίσιμη συγκυρία για την προοδευτική παράταξη, να ανασύρονται από την ναφθαλίνη σχήματα που αποξενώνουν τους πολίτες αντί να τους εμπνέουν. Η κοινωνία ζητά ελπίδα, σχέδιο και προοδευτική ενότητα — όχι εσωτερικές φράξιες και πολιτικούς τακτικισμούς που χαράσσονται πίσω από κλειστές πόρτες.

Οι δημοσκοπήσεις της Opinion Poll και της GPO δείχνουν πως, παρά τις κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού, ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει δυναμική νέου πολιτικού φορέα. Αντίθετα, ενισχύεται το «αντί-Τσίπρας» κλίμα που συσπειρώνει τη Νέα Δημοκρατία και επιβεβαιώνει την πολιτική στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ. Όμως το πραγματικό ζήτημα δεν είναι τα ποσοστά – είναι η κατεύθυνση. Και προς το παρόν, το Κίνημα δεν δείχνει να έχει πειστεί για το πού θέλει να πάει.

Το ΠΑΣΟΚ, επιτέλους πρέπει να πάρει μια γενναία απόφαση πολιτικά. Με όρους κοινωνικούς και αποφάσεις συνεδρίου. Η “Αμφίπλευρη διεύρυνση” ως ζητούμενο είναι σωστή, με την έννοια οτι το ΠΑΣΟΚ εκτείνεται από την Αριστερά μέχρι το επονομαζόμενο “Κέντρο”. Σε καμία περίπτωση η αμφίπλευρη διεύρυνση δεν μπορεί να γίνει “κολυμβήθρα του Σιλωάμ” για κεντροδεξιές λογικές απαρχαιωμένου εκσυγχρονισμού. Πρόσωπα τα οποία έχουν βγει απέναντι από τα λαϊκά Κινήματα που ζητούν δικαιοσύνη, δεν μπορεί να εκφράζουν το “κέντρο” μα δικαιολογούν ένα “Λοβερδισμό” που ρέει πολιτικά στις φλέβες μειοψηφίας της παράταξης και αυτό, σε πρώτη βάση, εξηγείται με την παρερμηνεία της “αντι-συριζα” τάσης που εκείνο το διάστημα, εκφράστηκε εντονότερα ως επιβράβευση στον Κυριάκο Μητσοτάκη που κέρδισε εκλογές απέναντι στον Τσίπρα, δημιουργώντας μια τάση στελεχιακή που στην απέχθεια που έχουν προς τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ όπως εκφραζόταν τοξικά και αρνητικά προς το ΠΑΣΟΚ – καθώς διεκδικούσε και πήρε τον ίδιο σχεδόν ψηφοφορικό χώρο -τελικά κατέληξαν να είναι “συμπαθούντες του Μητσοτάκη”. Να το ξεκαθαρίσουμε λοιπόν, πέρα από το προσωποπαγές της υπόθεσης: Ο νεοφιλελευθερισμός είναι εχθρός της σοσιαλδημοκρατίας και πάνω σε αυτό το πλαίσιο, με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης και προοδευτικού σχεδιασμού διακυβέρνησης της χώρας με πατριωτικό πρόσημο, θα πρέπει να τοποθετηθεί με σαφήνεια το ΠΑΣΟΚ αν θέλει να αποτελέσει κυρίαρχη κυβερνητική επιλογή! Η Διοίκηση του Δήμου Αθηναίων υπό τον Χάρη Δούκα, μπορεί να λειτουργήσει ως “case study” για την Προοδευτική Αλλαγή με ξεκάθαρο πολιτικό ιδεολογικό προοδευτικό πρόσημο.

Η πρόσφατη παρέμβασή του, έναν χρόνο μετά τις εσωκομματικές εκλογές, άνοιξε τη συζήτηση που η Χαριλάου Τρικούπη προσπαθεί επίμονα να αποφύγει: τη συζήτηση για την ενότητα του χώρου και τη διαμόρφωση μιας ισχυρής προοδευτικής πλειοψηφίας αλλαγής. Η απάντηση των στελεχών της ηγετικής ομάδας –ότι «δεν είμαστε σε διαδικασία εκλογών»– δείχνει περισσότερο αμηχανία παρά πολιτική αυτοπεποίθηση.

Όσο η κοινωνία αναζητά μια νέα σοβαρή προοδευτική φωνή απέναντι στη δεξιά μονοκρατορία, το ΠΑΣΟΚ οφείλει να αποφασίσει:
θα είναι η ραχοκοκαλιά μιας ευρύτερης συμμαχίας αλλαγής ή θα εγκλωβιστεί στην εσωστρέφεια και τις παλαιοκομματικές του έξεις;

Ο Χάρης Δούκας, με λόγο μετρημένο αλλά βαθιά πολιτικό, μοιάζει να εκφράζει τη μόνη ρεαλιστική προοπτική: ένα ΠΑΣΟΚ ανοιχτό, κοινωνικά παρόν, προγραμματικά ριζοσπαστικό και στρατηγικά ενωτικό. Ένα ΠΑΣΟΚ που δεν φοβάται τη συνεργασία, γιατί γνωρίζει πως η αλλαγή δεν θα έρθει με αποκλεισμούς αλλά με συνθέσεις.

Το συνέδριο που έρχεται ίσως αποδειχθεί καθοριστικό: αν θα είναι πεδίο ανανέωσης ή το τελευταίο επεισόδιο μιας παρατεταμένης αμηχανίας.