Οι “αποκαλύψεις” και η “ΙΘΑΚΗ” του Αλέξη Τσίπρα – Οι αποστάσεις από την ίδια την κυβέρνηση και το κόμμα του πρώην Πρωθυπουργού

Η «Ιθάκη» Τσίπρα, οι αποκαλύψεις και η απόσταση από το ίδιο του το παρελθόν

Η πρώτη δημοσίευση για τα όσα περιλαμβάνει η «Ιθάκη» έγινε από το News247, ανοίγοντας μια συζήτηση που αγγίζει όχι μόνο το πολύκροτο 2015 αλλά και τη σημερινή πολιτική στάση του Αλέξη Τσίπρα. Η καταγραφή των τηλεφωνημάτων και των συναντήσεων με Ομπάμα, Πούτιν, Σόιμπλε και Ολάντ έφερε ξανά στο προσκήνιο τη διαπραγμάτευση εκείνης της περιόδου. Αυτό όμως που προκαλεί εντύπωση είναι η πολιτική απόσταση που παίρνει ο πρώην πρωθυπουργός από τις δικές του αποφάσεις και την ίδια τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, σαν να επιχειρεί να ξαναγράψει το αποτύπωμα της εποχής μέσα από μια πιο αποστασιοποιημένη, σχεδόν εξωτερική ματιά.

Η «Ιθάκη» δεν παρουσιάζει αδυναμία ανάληψης ευθύνης· καταγράφει όμως έναν αφηγητή που δείχνει να θέλει να επανατοποθετηθεί στη δημόσια σφαίρα περισσότερο ως αναλυτής της κρίσης παρά ως ο πολιτικός που σήκωσε το βάρος των γεγονότων. Το βιβλίο φωτίζει διαλόγους και στιγμιότυπα που πράγματι αποκαλύπτουν το σκληρό ευρωπαϊκό πλαίσιο, αλλά ταυτόχρονα αφήνει ένα ερώτημα για το κατά πόσο ο πρώην πρωθυπουργός αναγνωρίζει τον ρόλο που είχε η δική του στρατηγική στη διαμόρφωση αυτού του πλαισίου.

Η συνομιλία με τον Μπαράκ Ομπάμα παρουσιάζει έναν Αμερικανό πρόεδρο που έβλεπε την Ελλάδα να παλεύει με ασφυκτικά όρια. Η περιγραφή, όμως, αφήνει να εννοηθεί ότι η τότε κυβέρνηση είχε ενημερωθεί για τους κινδύνους πολύ νωρίτερα απ’ όσο το ίδιο το αφήγημα παραδέχεται. Στη συνομιλία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος κατέστησε ξεκάθαρο ότι δεν επρόκειτο να στηρίξει οικονομικά την Ελλάδα, αναδεικνύεται η αδυναμία της κυβέρνησης να χτίσει πραγματικές εναλλακτικές. Κι όμως, ο Τσίπρας επιλέγει να παρουσιάζει εκείνη τη στιγμή περισσότερο ως διεθνές αδιέξοδο και λιγότερο ως συνέπεια μιας στρατηγικής που χτισμένη σε εικασίες δεν βρήκε πολιτική γείωση.

Η αντιπαράθεση με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, όπως περιγράφεται στο βιβλίο, αποκαλύπτει το μέγεθος της σύγκρουσης. Η απόδοση των διαλόγων αποτυπώνει τις ευρωπαϊκές πιέσεις, αλλά την ίδια στιγμή αναδεικνύεται μια προσπάθεια του συγγραφέα να μετατοπίσει την ευθύνη από το τραπέζι της διαπραγμάτευσης στη συμπεριφορά των δανειστών, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τα λάθη της ελληνικής πλευράς. Το γεγονός ότι σήμερα ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίζεται πολιτικά αποστασιοποιημένος από τον ΣΥΡΙΖΑ ενισχύει αυτή την αίσθηση: γράφει για μια κυβέρνηση στην οποία ο ίδιος ηγήθηκε, αλλά την αντιμετωπίζει εδώ με τη ματιά ενός εξωτερικού παρατηρητή.

Στις αναφορές για τον Γιάνη Βαρουφάκη, η περιγραφή είναι ουσιαστικά μια δικαστική αποτίμηση ενός χαοτικού εξαμήνου. Ένα εξαμήνο στο οποίο ο Τσίπρας παρουσιάζει τον εαυτό του ως τον ηγέτη που συγκρούστηκε τελικά με τον υπουργό του για να προστατεύσει την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Το βιβλίο αποτυπώνει ότι η σχέση τους είχε διαρραγεί πριν από την τελική αποχώρηση του Βαρουφάκη, όμως η αφήγηση αφήνει και εδώ υπαινιγμούς ότι η σύγκρουση δεν ήταν μόνο προσωπική αλλά και εσωτερική προσπάθεια του Τσίπρα να αποστασιοποιηθεί από μια στρατηγική που αρχικά είχε ο ίδιος επιλέξει.

Η «Ιθάκη» λειτουργεί ως χρονικό μιας εποχής αλλά και ως εργαλείο πολιτικής επανατοποθέτησης. Ο συγγραφέας παρουσιάζει γεγονότα που, πράγματι, φωτίζουν το διεθνές παρασκήνιο. Παράλληλα όμως δείχνει να επιδιώκει ένα νέο πολιτικό αφήγημα που τον τοποθετεί σε έναν διαφορετικό ρόλο· όχι τόσο ως πρωταγωνιστή μιας κρίσιμης περιόδου, αλλά ως σχολιαστή ενός πολύκροτου ιστορικού επεισοδίου.