ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΘΕΜΑ: Το “άνοιγμα” του ΠΑΣΟΚ στην Αριστερά
Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης ήταν από τους πρώτους που πυροδότησαν τη συζήτηση για ένα ευρύτερο προοδευτικό άνοιγμα. Η συμμετοχή του στις 13 Φεβρουαρίου του 2024 στο πάνελ με Αχτσιόγλου, Τεμπονέρα και «guest star» Κασσελάκη, με τον άκρως χαρακτηριστικό τίτλο «Απέναντι στον Μητσοτάκη ποιος;», είχε δημιουργήσει πολιτικούς κραδασμούς στο ΠΑΣΟΚ. Σήμερα, ο ίδιος εμφανίζεται να μετατοπίζεται πιο κοντά στη γραμμή της «αυτόνομης πορείας», την ώρα που το κόμμα συνολικά βρίσκεται ξανά μπροστά στο ίδιο ερώτημα: πώς και με ποιους οικοδομείται η επόμενη μέρα στον προοδευτικό χώρο;
Το τοπίο έχει αλλάξει αισθητά από τότε. Μετά τις εσωκομματικές κάλπες, ο Νίκος Ανδρουλάκης βγήκε ενισχυμένος στην ηγεσία, παρά τις αντιστάσεις στο εσωτερικό. Και ενώ οι συσχετισμοί μετακινήθηκαν, η ανάγκη για επαναξιολόγηση των σχέσεων της Κεντροαριστεράς επανέρχεται με ένταση.
Τον τελευταίο χρόνο υπήρξαν κινήσεις που έσπασαν το παλιό μοτίβο: η κοινή πρόταση δυσπιστίας των προοδευτικών κομμάτων, το κείμενο για την Παλαιστίνη, η συνυπογραφή για την COP30. Όλα αυτά έδειξαν ότι η Χαριλάου Τρικούπη όχι μόνο δεν φοβάται τις συμπράξεις, αλλά όταν το κρίνει σκόπιμο, τις επιλέγει.
Στο Σεράφειο, η εικόνα ήταν αποκαλυπτική: Φάμελλος, Χαρίτσης και ο Χάρης Δούκας στο ίδιο πάνελ, με τον Ανδρουλάκη –έστω ψηφιακά– να δίνει παρουσία. Μια στιγμή που πολλοί διάβασαν ως «νέα συνθήκη» στις σχέσεις του ΠΑΣΟΚ με την Αριστερά, παρότι η ηγεσία κρατά τις γνωστές διακριτές αποστάσεις από ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά.
Η συζήτηση όμως δεν είναι μονοκόμματη. Στο ΠΑΣΟΚ υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις. Ο Χάρης Δούκας έχει προ πολλού μιλήσει για ανάγκη ενισχυμένου διαλόγου σε όλο το προοδευτικό τόξο, ακόμα και με τον Αλέξη Τσίπρα. Από την άλλη, πρόσωπα όπως η Άννα Διαμαντοπουλου (με μεταστροφή θετική τελευταία) και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης έχουν επιλέξει πιο συγκρουσιακή στάση απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό, βάζοντάς τον στο πολιτικό κάδρο με τρόπο που δείχνει δυσπιστία για οποιαδήποτε συμπόρευση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και οι εκλογές του 2027. Η ηγεσία επιμένει ότι η αυτόνομη πορεία δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Στον σχεδιασμό της, η προϋπόθεση για ήττα της Νέας Δημοκρατίας είναι η ηγεμονία του ΠΑΣΟΚ στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Παρ’ όλα αυτά, κοινές κοινοβουλευτικές ή θεσμικές πρωτοβουλίες με κόμματα της Αριστεράς θα συνεχιστούν όπου είναι κρίσιμες.
Η παράμετρος Τσίπρα αποτελεί ειδική υπόθεση. Η επιστροφή του αλλάζει τις ισορροπίες και για πολλούς στη Χαριλάου Τρικούπη λειτουργεί ως «εμπόδιο» στην προσπάθεια διαμόρφωσης μιας νέας αρχιτεκτονικής στον προοδευτικό χώρο. Παρά τις εντάσεις, το ΠΑΣΟΚ δεν δείχνει διατεθειμένο να μπει σε διμέτωπο· διατηρεί έναν καθαρό προσανατολισμό: ο βασικός πολιτικός αντίπαλος είναι η Νέα Δημοκρατία. Οι «προκλήσεις» από την πλευρά Τσίπρα θα απαντώνται, αλλά δεν θα γίνουν στρατηγικός άξονας.
Και κάπως έτσι, με το τοπίο να παραμένει ρευστό, οι γέφυρες παραμένουν μισοχτισμένες. Ο Ανδρουλάκης κρατά την πόρτα μισάνοιχτη προς τα αριστερά, την ώρα που η βάση του κόμματος ετοιμάζεται για το συνέδριο όπου όλα τα παραπάνω θα κριθούν ξανά – αυτή τη φορά σε ένα περιβάλλον όπου το βασικό ερώτημα επιστρέφει ακριβώς όπως τέθηκε σε εκείνη την εκδήλωση του Φεβρουαρίου: απέναντι στον Μητσοτάκη, ποιος;
