“Όχι στη βιομηχανία του πολέμου”: Παρέμβαση Μαργαρίτη που θέτει στο κάδρο των ευθυνών της την Ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία

Με μια ανάρτηση που δεν αφήνει περιθώρια για μισόλογα, ο Θοδωρής Μαργαρίτης, μέλος της ΚΠΕ του ΠΑΣΟΚ και Γραμματέας της Ανανεωτικής Αριστεράς, θέτει ευθέως στο τραπέζι το ζήτημα της «βιομηχανίας του πολέμου» και της κούρσας εξοπλισμών που εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη. Πρόκειται για μια πολιτική παρέμβαση που συγκρούεται με το κυρίαρχο αφήγημα και καλεί τη σοσιαλιστική οικογένεια να αναλάβει σαφή θέση, αντί να ακολουθεί τις εξελίξεις ως ουρά των ισχυρών.

Ο Μαργαρίτης υποστηρίζει ότι η κλιμάκωση των εξοπλισμών δεν αποτελεί απλώς αμυντική επιλογή, αλλά εντάσσεται σε μια νέα, κερδοφόρα διεθνή μπίζνα του καπιταλισμού. Η «οικονομία του πολέμου», όπως τη χαρακτηρίζει, δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά συγκεκριμένη πολιτική που προϋποθέτει διαρκή ένταση, δοκιμή οπλικών συστημάτων και, τελικά, νέες αιματοχυσίες. Σε αυτό το πλαίσιο, η υπερμεγέθυνση της ρωσικής απειλής στην Ευρώπη εμφανίζεται, κατά την ανάλυσή του, ως εργαλείο νομιμοποίησης αυτής της πορείας.

Χωρίς να θολώνει τις γραμμές, ο Μαργαρίτης διαχωρίζει τη σαφή καταδίκη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία από την πολιτική εργαλειοποίηση του φόβου. Άλλο η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και άλλο η καλλιέργεια ενός μόνιμου κλίματος απειλής που εξυπηρετεί συγκεκριμένα συμφέροντα, με αιχμή –όπως επισημαίνει– τη γερμανική πολεμική βιομηχανία. Δεν είναι τυχαίο, σημειώνει, ότι τμήματα της αριστερής πτέρυγας του SPD στη Γερμανία αρνούνται να στοιχηθούν πίσω από αυτή την προπαγάνδα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η επισήμανση ότι, για την Ελλάδα, ο βασικός κίνδυνος ασφαλείας δεν προέρχεται από τη Ρωσία αλλά από την Τουρκία. Μια παρατήρηση που αναδεικνύει την αντίφαση ανάμεσα στις γενικευμένες ευρωπαϊκές αφηγήσεις και στις πραγματικές γεωπολιτικές ανάγκες της χώρας, οι οποίες συχνά εργαλειοποιούνται χωρίς εθνικό σχέδιο και χωρίς κοινωνική λογοδοσία.

Στον πυρήνα της παρέμβασης βρίσκεται το κοινωνικό κόστος. Οι αυξημένες πολεμικές δαπάνες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογραμμίζει, διαλύουν το κοινωνικό κράτος και παρατείνουν τη λιτότητα με άλλο όνομα. Πόροι που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στην υγεία, την παιδεία και την κοινωνική συνοχή διοχετεύονται σε εξοπλιστικά προγράμματα, ενώ οι πολιτικές ηγεσίες επιχειρούν να ισορροπήσουν με ασαφείς διατυπώσεις και «ίσες αποστάσεις» χωρίς πραγματικό περιεχόμενο.

Η ιστορική υπενθύμιση με την οποία κλείνει η τοποθέτησή του είναι ωμή και γι’ αυτό πολιτικά ενοχλητική. Στα πολεμικά μέτωπα, το αίμα το χύνουν διαχρονικά τα παιδιά των φτωχών και της εργατικής τάξης, ενώ τα παιδιά των οικονομικά και πολιτικά ισχυρών παραμένουν στα μετόπισθεν. Ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται, όσο κι αν αλλάζουν οι σημαίες και τα προσχήματα.

Η παρέμβαση Μαργαρίτη δεν φιλοδοξεί να είναι εύπεπτη. Θέτει, όμως, ένα καθαρό πολιτικό δίλημμα για το ΠΑΣΟΚ και τη σοσιαλδημοκρατία συνολικά: κριτική στάση απέναντι στη βιομηχανία του πολέμου και υπεράσπιση του κοινωνικού κράτους ή σιωπηρή αποδοχή μιας νέας κανονικότητας, όπου οι εξοπλισμοί βαφτίζονται αναγκαιότητα και η κοινωνία πληρώνει τον λογαριασμό.