ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ
Δικαστική δικαίωση 312 συμβασιούχων του Δήμου Αθηναίων – “Άνοιξε το δρόμο”δημοτική αρχή του Χάρη Δούκα!- Η συγκινητική ανάρτηση των εργαζομένων
Γράφει ο Γαβρής Άγγελος
Μια απόφαση με σαφές νομικό και πολιτικό αποτύπωμα εξέδωσε το Πρωτοδικείο Αθηνών, δικαιώνοντας 312 συμβασιούχους εργαζόμενους του Δήμου Αθηναίων και αναγνωρίζοντας ότι ο πραγματικός χαρακτήρας των συμβάσεών τους είναι ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Με την υπ’ αριθμ. 1679/17-12-2025 απόφασή του, το Δικαστήριο έθεσε τέλος σε μια μακρόχρονη εργασιακή εκκρεμότητα, επιβεβαιώνοντας αυτό που οι εργαζόμενοι βιώνουν καθημερινά στην πράξη: ότι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες του Δήμου και όχι πρόσκαιρες ή εποχικές ανάγκες, όπως προσχηματικά υποστηρίζεται επί χρόνια από την κεντρική διοίκηση.
Η απόφαση στηρίζεται ευθέως στην Οδηγία 1999/70/ΕΚ και καταρρίπτει το αφήγημα περί «αντικειμενικού λόγου» για τη χρήση συμβάσεων ορισμένου χρόνου. Το δικαστήριο έκρινε ότι οι εργαζόμενοι συνδέονται με τον Δήμο Αθηναίων με μία ενιαία σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, καθώς η εργασία τους είναι απολύτως αναγκαία για τη στοιχειώδη λειτουργία των υπηρεσιών, ειδικά στον κρίσιμο τομέα της καθαριότητας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στη στάση της δημοτικής αρχής, στοιχείο που, σύμφωνα με τον δικηγόρο των εργαζομένων Παναγιώτη Καμπίτη, συνεκτιμήθηκε από το Δικαστήριο. Η δημοτική αρχή δεν έκρυψε την πραγματικότητα, ούτε προσποιήθηκε ότι οι εργαζόμενοι είναι «αναλώσιμοι». Αντίθετα, ανέδειξε το πραγματικό δεδομένο της έλλειψης τακτικού προσωπικού και τον αυξημένο όγκο απορριμμάτων που παράγει μια μητρόπολη με εκατομμύρια κατοίκους και επισκέπτες, με άμεσες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
Και εδώ ακριβώς προκύπτει το πολιτικό ερώτημα που βαραίνει το Υπουργείο Εσωτερικών. Πώς είναι δυνατόν η ίδια η Δικαιοσύνη να αναγνωρίζει με τόσο καθαρό τρόπο τις πραγματικές ανάγκες των Δήμων και την ίδια στιγμή το ΥΠΕΣ να επιμένει στη διατήρηση – και μάλιστα στην αυστηροποίηση – της περιβόητης «διάταξης Βορίδη»; Μιας διάταξης που επιχειρεί να αφαιρέσει από τα αιρετά όργανα των Δήμων κάθε ουσιαστικό λόγο στις υποθέσεις των συμβασιούχων, μεταφέροντας μονομερώς τη δυνατότητα άσκησης ενδίκων μέσων στις νομικές υπηρεσίες, ακόμη και κόντρα σε αποφάσεις Δημοτικών Συμβουλίων.
Η επιλογή αυτή δεν είναι απλώς πολιτικά προβληματική. Εγείρει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, καθώς προσβάλλει ευθέως το αυτοδιοίκητο των ΟΤΑ, μετατρέποντας τους Δήμους σε παθητικούς εκτελεστές κεντρικών εντολών, ακόμη και όταν η κοινωνική και υπηρεσιακή πραγματικότητα τους διαψεύδει.
Σε πλήρη αντίθεση με αυτή τη λογική, ο Δήμος Αθηναίων άνοιξε συνειδητά τον δρόμο της θεσμικής ευθύνης. Τις προηγούμενες ημέρες δεν προχώρησε σε ένδικα μέσα σε αντίστοιχες πρωτόδικες αποφάσεις για 318 συμβασιούχους, αποδεχόμενος τις κρίσεις των δικαστηρίων και αξιοποιώντας τη γνωμοδότηση του εργατολόγου Αλέξη Καζάκου. Η δέσμευση του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα ότι η ίδια στάση θα τηρηθεί και σε επόμενες υποθέσεις εργαζομένων που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, αποτυπώνει μια σαφή πολιτική επιλογή: υπέρ της εργασιακής ασφάλειας, υπέρ της κοινωνικής συνοχής, υπέρ της εύρυθμης λειτουργίας της πόλης.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι προχώρησαν σε δημόσια δήλωση ευχαριστιών προς το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας, τον δήμαρχο Χάρη Δούκα και την τότε αντιδήμαρχο Καθαριότητας Ρωξάνη Μπεή:
“Δημόσια δήλωση ευχαριστιών προς το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας, από τους συμβασιούχους
Σε μια συγκινητική και ενωτική πρωτοβουλία, οι 318 συμβασιούχοι εργαζόμενοι στη Διεύθυνση Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων προχώρησαν σε δημόσια δήλωση ευχαριστιών προς το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας, αναγνωρίζοντας την έμπρακτη στήριξή του στον νομικό τους αγώνα για παραμονή στην εργασία.
Οι εργαζόμενοι, οι οποίοι καλύπτουν επί σειρά μηνών ανάγκες ζωτικής σημασίας για την καθημερινή λειτουργία της πόλης, εκφράζουν ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη προς τον Δήμαρχο Αθηναίων, κ. Χάρη Δούκα, για την πρωτοβουλία του να εισαγάγει το ζήτημα στο Συμβούλιο, καθώς και για τη σαφή και τεκμηριωμένη στήριξή του στο αίτημά τους.
Θερμές ευχαριστίες απευθύνονται επίσης στην Αντιδήμαρχο Καθαριότητας, κ. Ρωξάνη Μπεή, για την ουσιαστική της συμβολή, τη διαρκή υποστήριξη και τη σταθερή της παρουσία στο πλευρό των εργαζομένων καθ’ όλη τη διάρκεια της προσπάθειάς τους.
«Δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να υπηρετούμε με αφοσίωση και επαγγελματισμό τον κρίσιμο τομέα της καθαριότητας, με μοναδικό μας στόχο την εξυπηρέτηση των πολιτών και τη διατήρηση μιας καθαρής και ανθρώπινης πόλης», αναφέρουν χαρακτηριστικά στη δήλωσή τους.
Η στάση του Δήμου Αθηναίων και των πολιτικών του εκπροσώπων αναγνωρίζεται από τους εργαζομένους ως υπόδειγμα κοινωνικής ευθύνης και στήριξης της εργασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σταθερές θέσεις απασχόλησης στον δημόσιο τομέα κρίνονται πιο απαραίτητες από ποτέ για την εύρυθμη λειτουργία των βασικών υπηρεσιών.”
Σε μια περίοδο όπου η επισφαλής εργασία τείνει να κανονικοποιηθεί και η Τοπική Αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση περισσότερο ως λογιστικό μέγεθος παρά ως ζωντανός θεσμός, η υπόθεση των συμβασιούχων του Δήμου Αθηναίων λειτουργεί ως πολιτικός καθρέφτης. Από τη μία, μια δημοτική αρχή που αναλαμβάνει κόστος και στέκεται δίπλα στους εργαζόμενους. Από την άλλη, ένα Υπουργείο που επιμένει σε ρυθμίσεις αποκομμένες από την πραγματικότητα των πόλεων και των ανθρώπων τους.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι νομικό. Είναι βαθιά πολιτικό και θεσμικό. Και αφορά το αν η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα συνεχίσει να λειτουργεί με ευθύνη και δημοκρατική νομιμοποίηση ή αν θα μετατραπεί οριστικά σε διοικητικό παράρτημα αποφάσεων που λαμβάνονται ερήμην της κοινωνίας.
