Ο Χάρης Δούκας θέτει στο επίκεντρο της διεύρυνσης την πολιτική ηθική και τις αξίες της προόδου

Γράφει η Μακρίνα-Ελένη Πάρης

Η πολιτική χωρίς αξίες είναι απλώς διαχείριση ισχύος..

Σε μια εποχή βαθιάς δυσπιστίας απέναντι στο πολιτικό σύστημα, η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από το τι υπόσχεται, αλλά κυρίως από το πώς στέκεται απέναντι στην κοινωνία. Η ηθική και οι αξίες δεν αποτελούν πολυτέλεια ή επικοινωνιακό περιτύλιγμα· είναι ο πυρήνας της πολιτικής νομιμοποίησης. Όταν απουσιάζουν, η πολιτική καταντά μια ψυχρή άσκηση αριθμητικής, μια τεχνική αναδιανομής εξουσίας χωρίς κοινωνικό νόημα.

Η δημόσια τοποθέτηση του Χάρη Δούκα για το ζήτημα των ανεξάρτητων βουλευτών και των ενδεχόμενων προσχωρήσεών τους στο ΠΑΣΟΚ λειτουργεί ως καθαρό αξιακό σήμα. Η θέση ότι όποιος βουλευτής επιθυμεί να ενταχθεί σε άλλο πολιτικό χώρο οφείλει πρώτα να παραιτηθεί από την έδρα του δεν είναι διαδικαστική λεπτομέρεια. Είναι πολιτική δήλωση ευθύνης απέναντι στους πολίτες που ψήφισαν με συγκεκριμένο πρόγραμμα, συγκεκριμένο κόμμα και συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου η μετακίνηση προσώπων συχνά αντιμετωπίζεται ως «φυσιολογική προσαρμογή» και η αρπαγή εδρών ως δείγμα πολιτικής ευφυΐας, η επιλογή αυτή πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα. Υπενθυμίζει ότι η έδρα δεν είναι προσωπικό λάφυρο, αλλά κοινωνική εντολή. Και ότι η πολιτική αξιοπιστία δεν χτίζεται με προσχωρήσεις της τελευταίας στιγμής, αλλά με συνέπεια και καθαρούς κανόνες.

Αυτή η στάση αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της συζήτησης για τη διεύρυνση του προοδευτικού χώρου. Η διεύρυνση δεν μπορεί να νοηθεί ως μηχανισμός απορρόφησης πολιτικού προσωπικού από κόμματα που βρίσκονται σε πτώση. Δεν είναι χρηματιστήριο εδρών ούτε παιχνίδι κοινοβουλευτικών συσχετισμών. Είναι κοινωνική διαδικασία, βαθιά πολιτική και αξιακή, που αφορά τη σχέση των κομμάτων με τα προοδευτικά κινήματα, τις κοινωνικές δυνάμεις, τους ανθρώπους που απέχουν γιατί δεν αναγνωρίζουν πια τον εαυτό τους στο πολιτικό σύστημα.

Ο Χάρης Δούκας μιλά για άνοιγμα στην κοινωνία, όχι για ανακύκλωση προσώπων. Για σύνδεση με τα αιτήματα της εποχής, όχι για ευκαιριακές συγκολλήσεις. Σε αυτό το σημείο, η διάκριση είναι κρίσιμη. Η πολιτική που επενδύει στις αξίες δημιουργεί δεσμούς εμπιστοσύνης και μακροπρόθεσμη δυναμική. Η πολιτική που επενδύει στο πλιάτσικο των εδρών δημιουργεί μόνο πρόσκαιρα αριθμητικά οφέλη και βαθύτερη κοινωνική απαξίωση.

Σε μια δημοκρατία που έχει πληγεί από τον κυνισμό, την αίσθηση ατιμωρησίας και τη σύγχυση ρόλων, η ηθική στάση δεν είναι ηθικολογία. Είναι προϋπόθεση ανασυγκρότησης. Όταν η πολιτική εκπέμπει αξίες, δίνει λόγο στην κοινωνία να ξανασυμμετάσχει. Όταν τις εγκαταλείπει, αφήνει το πεδίο ελεύθερο στην αποστράτευση, την αγανάκτηση και τελικά στον αυταρχισμό.

Η επιλογή, λοιπόν, δεν είναι τεχνική. Είναι βαθιά πολιτική. Και όσοι μιλούν σήμερα για προοδευτική προοπτική οφείλουν να αποφασίσουν αν αυτή θα χτιστεί πάνω σε κοινωνικές συμμαχίες και αξιακή δέσμευση ή πάνω σε ευκαιριακές μεταγραφές. Η κοινωνία παρακολουθεί και, αυτή τη φορά, θυμάται.