Η Ισπανία δείχνει τον δρόμο– Ο Σάντσεθ διαψεύδει τις δημοσκοπήσεις και εκθέτει τον μύθο της «αναπόφευκτης δεξιάς στροφής»

Την ώρα που σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης η Κεντροαριστερά καταρρέει μέσα σε συμβιβασμούς και πολιτική ασάφεια, η περίπτωση της Ισπανία λειτουργεί ως ηχηρή εξαίρεση. Ο Πέδρο Σάντσεθ δεν ακολούθησε τον εύκολο δρόμο της προσαρμογής. Επέλεξε σύγκρουση. Και δικαιώθηκε.

Η ανατροπή των δημοσκοπικών προβλέψεων στις περιφερειακές εκλογές στην Καστίλλη και Λεόν δεν είναι απλώς ένα εκλογικό αποτέλεσμα. Είναι πολιτικό μήνυμα. Ένα μήνυμα που διαψεύδει το αφήγημα ότι οι κοινωνίες μετακινούνται «μοιραία» προς τα δεξιά. Δεν μετακινούνται μοιραία. Μετακινούνται όταν η προοδευτική παράταξη παραιτείται.

Το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα, κόντρα σε όλα τα προγνωστικά, όχι μόνο απέφυγε την ήττα αλλά αύξησε τη δύναμή του. Και αυτό δεν συνέβη τυχαία. Η καθαρή αντιπολεμική στάση του Πέδρο Σάντσεθ, η ευθεία αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ και η επιμονή σε πολιτικές κοινωνικής προστασίας λειτούργησαν κινητοποιητικά. Όχι αποτρεπτικά, όπως συχνά υποστηρίζεται από τα συντηρητικά κέντρα.

Την ίδια στιγμή, η συγκράτηση της ακροδεξιάς του Vox κάτω από τις προβλέψεις επιβεβαιώνει μια κρίσιμη αλήθεια: η ακροδεξιά δεν ηττάται με μίμηση της ατζέντας της, αλλά με πολιτική αντιπαράθεση και κοινωνικές απαντήσεις. Όταν η προοδευτική πολιτική μιλά καθαρά για εργασία, κοινωνικό κράτος και ειρήνη, αποδυναμώνει τον φόβο που τροφοδοτεί τον ακραίο λόγο.

Η επιμονή του συντηρητικού Λαϊκό Κόμμα να παραμένει πρώτο χωρίς αυτοδυναμία αποκαλύπτει επίσης το όριο της δεξιάς ηγεμονίας. Χωρίς την ακροδεξιά, δεν κυβερνά. Με την ακροδεξιά, χάνει αξιοπιστία και σταθερότητα. Αυτό το αδιέξοδο δεν είναι τεχνικό – είναι βαθιά πολιτικό.

Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου η Κεντροαριστερά εγκλωβίζεται σε «μεγάλους συνασπισμούς» και διαχειριστικές ισορροπίες, ο Πέδρο Σάντσεθ επιλέγει να ορίσει το πεδίο της σύγκρουσης. Να θέσει διλήμματα. Να κινητοποιήσει κοινωνικά ακροατήρια που αλλού παραμένουν απογοητευμένα και αδρανή.

Το συμπέρασμα είναι σαφές και ενοχλητικό για όσους επενδύουν στην «πολιτική του μέσου όρου». Η προοδευτική πολιτική δεν χάνει όταν είναι ξεκάθαρη. Χάνει όταν φοβάται να είναι. Και όταν επιλέγει να μοιάσει με τους αντιπάλους της, τότε απλώς τους ενισχύει.

Η ισπανική εμπειρία δείχνει ότι υπάρχει άλλος δρόμος. Ένας δρόμος που δεν περνά από τον συμβιβασμό με τη Δεξιά, αλλά από τη σύγκρουση με τις ανισότητες, την υπεράσπιση της κοινωνίας και την πολιτική με καθαρό πρόσημο. Σε μια Ευρώπη που αναζητά κατεύθυνση, αυτό το παράδειγμα δεν είναι απλώς ενδιαφέρον. Είναι αναγκαίο.