“Μάχη” του Δήμου Αθηναίων για περισσότερο πράσινο και δημόσιους χώρους για τους πολίτες – “Να δοθούν στους πολίτες εκτάσεις στρατοπέδων εντός του αστικού ιστού”

Σε μια περίοδο όπου η Αθήνα ασφυκτιά από το τσιμέντο, τις θερμικές νησίδες και τη διαρκή πίεση της εμπορικής εκμετάλλευσης κάθε ελεύθερου τετραγωνικού, ο Δήμος Αθηναίων επιχειρεί να ανοίξει μια ευρύτερη πολιτική συζήτηση για το μέλλον του αστικού χώρου. Με ομόφωνο ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου, η δημοτική αρχή ζητά να μπει φρένο στη λογική της ανεξέλεγκτης δόμησης και να παραχωρηθούν στους Δήμους όλοι οι χώροι στρατοπέδων εντός αστικού ιστού ώστε να μετατραπούν σε πάρκα και κοινόχρηστους χώρους.

Η παρέμβαση έρχεται με φόντο τις έντονες αντιδράσεις κατοίκων στην περιοχή των Ελληνορώσων για τη δημιουργία νέου συγκροτήματος γραφείων της ΔΕΗ σε έκταση περίπου 20 στρεμμάτων, σε μια από τις πλέον επιβαρυμένες περιβαλλοντικά περιοχές της πρωτεύουσας. Η υπόθεση αποκτά πλέον ευρύτερο πολιτικό και πολεοδομικό χαρακτήρα, καθώς αγγίζει τον πυρήνα ενός κρίσιμου ερωτήματος: ποιος σχεδιάζει τελικά τις ελληνικές πόλεις και με ποιο κοινωνικό πρόσημο.

Ο Δήμος Αθηναίων παίρνει σαφή θέση υπέρ της προστασίας των ελάχιστων εναπομεινάντων ελεύθερων χώρων, τονίζοντας ότι περιοχές με τόσο κομβική σημασία για την κλιματική ισορροπία του Λεκανοπεδίου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως επενδυτικά ακίνητα. Η αναφορά στη συνέχεια του Υμηττού με το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για έναν από τους τελευταίους φυσικούς αεραγωγούς της πόλης, σε μια Αθήνα που κάθε καλοκαίρι δοκιμάζεται όλο και πιο βίαια από τα κύματα καύσωνα.

Στο ψήφισμα αποτυπώνεται και μια σαφής αιχμή προς την κεντρική εξουσία για το μοντέλο ανάπτυξης που κυριάρχησε τα τελευταία χρόνια. Η δημοτική αρχή επισημαίνει ότι οι δημόσιες εκτάσεις οφείλουν να αξιοποιούνται για πράσινο και κοινωνικές υποδομές και όχι να μετατρέπονται σταδιακά σε νέες εστίες υπερσυγκέντρωσης γραφειακών και επιχειρηματικών χρήσεων.

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η αναφορά του Δήμου στην ανάγκη νομοθετικής πρωτοβουλίας για την παραχώρηση όλων των στρατοπέδων εντός αστικού ιστού στους Δήμους. Πρόκειται για μια πρόταση που επαναφέρει στο προσκήνιο μια παλιά αλλά διαρκώς αναβαλλόμενη συζήτηση για τον δημόσιο χώρο στην Ελλάδα. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, πρώην στρατόπεδα και ανενεργές κρατικές εκτάσεις μετατράπηκαν τα τελευταία χρόνια σε μητροπολιτικά πάρκα, κοινωνικές κατοικίες και πολιτιστικούς πυρήνες. Στην Αθήνα, αντίθετα, η συζήτηση συχνά εξαντλείται γύρω από νέους συντελεστές δόμησης και επενδυτικές αξιοποιήσεις.

Η δημοτική αρχή ζητά επίσης να απαλλοτριωθεί από τον Δήμο Αθηναίων το οικόπεδο απέναντι από το εργοτάξιο της ΔΕΗ που ανήκει στην Τράπεζα της Ελλάδος και παραμένει χαρακτηρισμένο ως χώρος πρασίνου. Το αίτημα δεν αφορά μόνο μια γειτονιά. Αφορά συνολικά το αν η Αθήνα θα συνεχίσει να χάνει δημόσιο χώρο προς όφελος της οικοδομικής πίεσης ή αν θα υπάρξει, έστω και καθυστερημένα, μια στρατηγική ανάκτησης ζωτικού αστικού χώρου για τους κατοίκους.

Το πολιτικό μήνυμα της παρέμβασης είναι σαφές. Σε μια πόλη που καταγράφει ήδη ακραίες θερμοκρασίες, στεγαστική πίεση και διαρκή υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, η συζήτηση για το πράσινο και τους ελεύθερους χώρους παύει να είναι πολυτέλεια ή αισθητική επιλογή. Γίνεται ζήτημα κοινωνικής επιβίωσης και κλιματικής ανθεκτικότητας.

Και ίσως για πρώτη φορά μετά από χρόνια, τίθεται ανοιχτά το ερώτημα που απέφευγε διαχρονικά το πολιτικό σύστημα: θα σχεδιαστεί η Αθήνα για τους κατοίκους της ή για τις επόμενες επενδυτικές μπροσούρες;