7 χρόνια κυβέρνηση ΝΔ: 5 εκατομμύρια στρέμματα έχουν γίνει στάχτη!

Από τον Ιούλιο του 2019 έως τις 13 Αυγούστου 2026, η Ελλάδα έχει χάσει περίπου 4,8 εκατομμύρια στρέμματα από πυρκαγιές, σύμφωνα με τον υπολογισμό που αποτυπώνει τη μέχρι σήμερα εικόνα της περιόδου. Καθώς το 2026 βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, η αναγωγή για το σύνολο της περιόδου οδηγεί πρακτικά στο όριο των 5 εκατομμυρίων στρεμμάτων.

Είναι ένας αριθμός που δεν χωρά επικοινωνιακή διαχείριση. Δεν είναι ποσοστό δημοσκόπησης, ούτε κυβερνητική εκτίμηση. Είναι η αποτύπωση μιας τεράστιας απώλειας δασών, αγροτικών εκτάσεων, περιουσιών και παραγωγικού πλούτου. Και πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που έχασαν σπίτια, επιχειρήσεις, καλλιέργειες και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και τη ζωή τους.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κυβερνά από το καλοκαίρι του 2019. Σε αυτά τα επτά χρόνια η Ελλάδα έχει περάσει από διαδοχικές αντιπυρικές περιόδους με διαφορετική ένταση, αλλά με ένα σταθερό μοτίβο: η καταστροφή έρχεται, οι κάμερες μεταφέρονται στα μέτωπα, ακολουθούν κυβερνητικές ανακοινώσεις, εξαγγελίες, σχέδια ανασυγκρότησης και διαβεβαιώσεις ότι «αυτό δεν θα ξανασυμβεί» και λίγους μήνες αργότερα η ίδια συζήτηση επιστρέφει.

Το 2021 ήταν η χρονιά που η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές των τελευταίων δεκαετιών. Η Βόρεια Εύβοια υπέστη τεράστια οικολογική και οικονομική καταστροφή, ενώ οι πυρκαγιές έπληξαν πολλές περιοχές της χώρας. Τα επίσημα στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί για εκείνη τη χρονιά καταγράφουν περισσότερα από 1,3 εκατομμύρια στρέμματα καμένης έκτασης.

Το 2023 ήρθε ο Έβρος, η Ρόδος, η Αττική και άλλες περιοχές. Η πυρκαγιά στον Έβρο εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη και η συνολική εικόνα της χρονιάς προστέθηκε στον ήδη βαρύ απολογισμό. Δημοσιεύματα με βάση στοιχεία της περιόδου κατέγραψαν για το 2023 περίπου 1,44 εκατομμύρια στρέμματα καμένης έκτασης.

Κάθε καλοκαίρι, όμως, η κυβέρνηση είχε και μια νέα επικοινωνιακή απάντηση.

Ήρθαν οι δασοκομάντος, παρουσιάστηκαν ως σημαντική ενίσχυση της αντιπυρικής προστασίας και πράγματι οι συγκεκριμένες ομάδες επιχειρούν σε δύσβατα σημεία και έχουν σημαντικό επιχειρησιακό ρόλο. Όμως η ύπαρξη μιας ειδικής επιχειρησιακής μονάδας δεν μπορεί από μόνη της να αποτελεί αποδεικτικό επιτυχίας μιας συνολικής πολιτικής πολιτικής προστασίας.

Ακολούθησαν τα διαγγέλματα, οι έκτακτες συσκέψεις, τα κυβερνητικά κλιμάκια, οι εξαγγελίες για αντιπυρικές ζώνες και καθαρισμούς, οι νέοι σχεδιασμοί, τα κονδύλια και οι υποσχέσεις για καλύτερη πρόληψη.

Και κάθε χρόνο η κοινωνία περίμενε να δει τι άλλαξε στην πράξη.

Το 2024 η φωτιά στη βορειοανατολική Αττική έδειξε ξανά πόσο γρήγορα ένα μέτωπο μπορεί να φτάσει στον αστικό ιστό. Το 2025 η κυβέρνηση επιχείρησε να παρουσιάσει την εικόνα ως καλύτερη από τον ιστορικό μέσο όρο, επικαλούμενη στοιχεία του EFFIS για περίπου 477.000 καμένα στρέμματα.

Όμως το 2026 δεν άργησε να επαναφέρει την πραγματικότητα στο προσκήνιο. Μέσα σε λίγες ημέρες, μεγάλες πυρκαγιές σε διαφορετικές περιοχές της χώρας προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές. Οι πρώτες δορυφορικές εκτιμήσεις που δημοσιοποιήθηκαν στις αρχές Αυγούστου έκαναν λόγο για περισσότερα από 180.000 στρέμματα στις μεγαλύτερες πυρκαγιές της περιόδου, με την τελική έκταση να αναμένεται ακόμη μεγαλύτερη μετά την ολοκλήρωση των χαρτογραφήσεων.

Κάπου εδώ τελειώνει η χρησιμότητα των επικοινωνιακών συνθημάτων.

Η κλιματική κρίση είναι πραγματική. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ξηρασία, οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι ακραίες συνθήκες αυξάνουν τον κίνδυνο και δυσκολεύουν το έργο της πυρόσβεσης. Αυτό όμως δεν απαλλάσσει καμία κυβέρνηση από την ευθύνη για την πρόληψη, την ετοιμότητα, τη διαχείριση και την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού.

Δεν μπορεί κάθε αποτυχία να μετατρέπεται αυτομάτως σε «ακραίο φαινόμενο» και κάθε επιτυχία σε προσωπικό κυβερνητικό επίτευγμα.

Η ίδια η κυβέρνηση έχει περιγράψει την κλιματική κρίση ως μια νέα πραγματικότητα που απαιτεί προετοιμασία και συγκεκριμένα, μετρήσιμα αποτελέσματα. Το ζήτημα είναι ακριβώς αυτό: ποια είναι τα μετρήσιμα αποτελέσματα μετά από επτά χρόνια;

Πόσα στρέμματα σώθηκαν εξαιτίας των πολιτικών πρόληψης; Πόσες αντιπυρικές ζώνες ολοκληρώθηκαν; Πόσα δάση καθαρίστηκαν εγκαίρως; Πόσο ενισχύθηκαν πραγματικά οι υπηρεσίες δασοπροστασίας; Πόσο αποτελεσματικός αποδείχθηκε ο σχεδιασμός όταν η φωτιά πέρασε από το δάσος στον οικιστικό ιστό;

Και κυρίως, πόσες φορές μπορεί να επαναλαμβάνεται το «ποτέ ξανά» πριν χάσει κάθε πολιτικό νόημα;

Γιατί το «ποτέ ξανά» ειπώθηκε μετά τις μεγάλες καταστροφές και η χώρα συνέχισε να μετρά καμένα στρέμματα. Η φράση έχει καταγραφεί ακόμη και σε δημόσιες τοποθετήσεις του πρωθυπουργού, έστω σε διαφορετικό πολιτικό πλαίσιο.

Το πρόβλημα δεν είναι να αναζητηθεί ένας πολιτικός ένοχος πίσω από κάθε φωτιά. Αυτό θα ήταν απλοϊκό και επιστημονικά αβάσιμο. Το πολιτικό ερώτημα, όμως, είναι απολύτως θεμιτό: μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, μπορεί το κράτος να αποδείξει ότι διαθέτει ένα σύστημα πρόληψης και αντιμετώπισης των πυρκαγιών που λειτουργεί καλύτερα από εκείνο που παρέλαβε;

Γιατί οι 4,8 εκατομμύρια καμένα στρέμματα, με την αναλογική προβολή του 2026 να φέρνει τον απολογισμό κοντά στα 5 εκατομμύρια, δεν είναι επικοινωνιακό μέγεθος. Είναι το αποτύπωμα μιας επταετίας πάνω στον φυσικό πλούτο της χώρας.

Και όταν πίσω από τα στρέμματα υπάρχουν κατεστραμμένες περιουσίες, χαμένες παραγωγές, ξεριζωμένες οικογένειες και ανθρώπινες απώλειες, οι πολίτες δικαιούνται κάτι περισσότερο από ακόμη μία τηλεοπτική σύσκεψη, ακόμη μία παρουσία στο μέτωπο και ακόμη μία διαβεβαίωση ότι «φέτος είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι».

Η επόμενη αντιπυρική περίοδος δεν χρειάζεται άλλο επικοινωνιακό σχέδιο. Χρειάζεται κράτος που να προλαβαίνει τη φωτιά πριν γίνει εθνικός απολογισμός.