Elif Eralp: Η γυναίκα που μπορεί να κάνει το Βερολίνο , πρωτεύουσα της Προόδου στη Γερμανία

Έναν μήνα πριν από τις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου, ένα πολιτικό σενάριο που μέχρι πρότινος θα έμοιαζε τολμηρό αποκτά πλέον πραγματικές πιθανότητες: η Elif Eralp, μια 45χρονη νομικός τουρκικής καταγωγής και υποψήφια της Die Linke, να βρεθεί επικεφαλής της γερμανικής πρωτεύουσας.

Η τελευταία δημοσκόπηση της Forsa, που δημοσιοποιήθηκε στις 22 Αυγούστου, τοποθετεί τη Die Linke στην πρώτη θέση με 22%, αφήνοντας CDU και AfD στο 18%, τους Πράσινους στο 16% και το SPD μόλις στο 12%. Πρόκειται ασφαλώς για δημοσκοπική φωτογραφία και όχι για πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Ωστόσο, αποτυπώνει μια ανατροπή με ιδιαίτερη πολιτική σημασία: η γερμανική Αριστερά διεκδικεί πλέον με αξιώσεις την πρωτιά στη μεγαλύτερη πόλη της χώρας.

Και στο επίκεντρο αυτής της ανατροπής βρίσκεται η Elif Eralp.

Από την οικογένεια των πολιτικών προσφύγων στη διεκδίκηση του Κόκκινου Δημαρχείου

Η Eralp γεννήθηκε το 1981 στο Μόναχο. Οι γονείς της, σοσιαλιστές και συνδικαλιστικά ενεργοί, είχαν εγκαταλείψει την Τουρκία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του Σεπτεμβρίου του 1980 και την πολιτική δίωξη που ακολούθησε. Η μητέρα της ήταν ήδη σε προχωρημένη εγκυμοσύνη όταν η οικογένεια έφθασε στη Γερμανία και ζήτησε άσυλο με τη συνδρομή της Amnesty International.

Η Eralp μεγάλωσε αρχικά στο Μόναχο, στη συνέχεια στο Ντόρτμουντ και από την ηλικία των οκτώ ετών στο Αμβούργο. Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, με έμφαση στην εγκληματολογία, ενώ κατά τη διάρκεια της νομικής της άσκησης ασχολήθηκε ιδιαίτερα με ζητήματα μεταναστευτικού δικαίου. Από το 2010 εργάστηκε ως σύμβουλος νομικής πολιτικής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Die Linke στην Bundestag.

Το 2021 εξελέγη στο κοινοβούλιο του Βερολίνου, σήμερα είναι αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς, ενώ από το 2025 κατέχει και θέση αντιπροέδρου της Die Linke στο Βερολίνο. Τον Σεπτέμβριο του 2025 το κόμμα την επέλεξε ως επικεφαλής για τις εκλογές του 2026 και επισήμως ως την πολιτική του πρόταση για τη θέση της Regierende Bürgermeisterin, της κυβερνώσας δημάρχου του Βερολίνου.

Το Βερολίνο που δεν αντέχει πλέον τα ενοίκιά του

Στην καρδιά της πολιτικής της πρότασης βρίσκεται ένα ζήτημα που έχει μετατραπεί σε υπαρξιακό πρόβλημα για μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής μεσαίας και εργατικής τάξης: η κατοικία.

Η Eralp και η Die Linke επιχειρούν να μετατρέψουν την έκρηξη του κόστους στέγασης σε κεντρικό πολιτικό διακύβευμα. Η ίδια έχει συνδέσει ευθέως την υποψηφιότητά της με τη δυνατότητα των Βερολινέζων να εξακολουθήσουν να ζουν στην πόλη τους, δηλώνοντας ότι κατεβαίνει στη μάχη για τη δημαρχία επειδή θέλει οι άνθρωποι να μπορούν να αντέχουν οικονομικά το ίδιο τους το σπίτι.

Πρόκειται για μια πολιτική ατζέντα που μετακινεί το κέντρο βάρους από τη γενική συζήτηση περί ανάπτυξης σε ένα πολύ πιο συγκεκριμένο ερώτημα: ποιος τελικά έχει δικαίωμα στην πόλη.

Η Die Linke επιδιώκει ένα Βερολίνο στο οποίο η κατοικία αντιμετωπίζεται περισσότερο ως κοινωνικό αγαθό και λιγότερο ως χρηματοοικονομικό προϊόν. Και αυτή ακριβώς η σύγκρουση με την αγορά ακινήτων μπορεί να αποδειχθεί ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες της κάλπης.

Μετανάστευση, αντιρατσισμός και μια διαφορετική γερμανική ταυτότητα

Η πολιτική φυσιογνωμία της Eralp δεν περιορίζεται στην κοινωνική πολιτική. Το μεταναστευτικό, η πολιτική συμμετοχή των ανθρώπων με μεταναστευτική καταγωγή, η αντιμετώπιση του ρατσισμού και των διακρίσεων αποτελούν σταθερούς άξονες της δράσης της.

Δεν πρόκειται μόνο για ιδεολογική επιλογή. Είναι ένα κομμάτι της προσωπικής της διαδρομής.

Η κόρη δύο ανθρώπων που έφτασαν στη Γερμανία ως πολιτικοί πρόσφυγες βρίσκεται σήμερα ένα βήμα πριν διεκδικήσει την πολιτική ηγεσία της πρωτεύουσας της χώρας που τους υποδέχθηκε. Η ίδια δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια στο Kreuzberg σε αντιρατσιστικές πρωτοβουλίες, στην ενίσχυση της συμμετοχής ανθρώπων με μεταναστευτική ιστορία και στους αγώνες κατά του εκτοπισμού κατοίκων λόγω του αυξανόμενου κόστους στέγασης.

Και αυτό από μόνο του λέει πολλά για τη Γερμανία που αλλάζει.

Μια Αριστερά που επιχειρεί να επιστρέψει μέσα από την πόλη

Η περίπτωση Eralp αποκτά ευρύτερη ευρωπαϊκή σημασία επειδή συμπίπτει με την προσπάθεια μιας νέας Αριστεράς να επιστρέψει στο πολιτικό προσκήνιο όχι μέσα από αφηρημένες ιδεολογικές διακηρύξεις, αλλά μέσα από την καθημερινότητα της μητρόπολης.

Στέγη, κόστος ζωής, συγκοινωνίες, δημόσιες υπηρεσίες, κοινωνική προστασία, ισότητα και δικαίωμα συμμετοχής στην πόλη συγκροτούν ένα πολιτικό λεξιλόγιο πολύ διαφορετικό από εκείνο που κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά τις προηγούμενες δεκαετίες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Eralp έχει αναφερθεί θετικά στο πολιτικό παράδειγμα του Zohran Mamdani στη Νέα Υόρκη, υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι εάν μια καθαρά κοινωνική και αριστερή ατζέντα μπορεί να κερδίσει σε μια από τις ακριβότερες μητροπόλεις του κόσμου, μπορεί να διεκδικήσει την πλειοψηφία και στο Βερολίνο.

Η πρωτιά, πάντως, δεν σημαίνει αυτομάτως δημαρχία

Υπάρχει μια κρίσιμη θεσμική λεπτομέρεια. Στο Βερολίνο ο κυβερνών δήμαρχος δεν εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες. Η κάλπη της 20ής Σεπτεμβρίου θα αναδείξει το νέο Abgeordnetenhaus και στη συνέχεια η συγκρότηση πλειοψηφίας θα καθορίσει ποιος ή ποια θα αναλάβει την ηγεσία της πόλης-κρατιδίου.

Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό θρίλερ.

Με βάση την τρέχουσα δημοσκοπική εικόνα, καμία προφανής δικομματική συμμαχία δεν φαίνεται να εξασφαλίζει εύκολα πλειοψηφία. Ένας συνδυασμός Die Linke – Πρασίνων – SPD αποτελεί ένα από τα αριθμητικά και πολιτικά πιθανά σενάρια, απέναντι σε εναλλακτικούς συνασπισμούς με επίκεντρο τη CDU.

Άρα, ο δρόμος της Eralp προς το Rotes Rathaus περνά πρώτα από την πρωτιά και αμέσως μετά από τη δυσκολότερη ίσως μάχη: τη διαμόρφωση κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Μια γυναίκα, αριστερή και κόρη Τούρκων πολιτικών προσφύγων στην κορυφή του Βερολίνου;

Ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα, η ίδια η δυνατότητα αυτής της εξέλιξης έχει ισχυρό συμβολισμό.

Μια γυναίκα. Μια αριστερή πολιτικός. Μια Γερμανίδα τουρκικής καταγωγής. Η κόρη ανθρώπων που εγκατέλειψαν την πατρίδα τους κυνηγημένοι από ένα στρατιωτικό καθεστώς και που, τέσσερις δεκαετίες αργότερα, μπορεί να βρεθεί στην πολιτική κορυφή μιας από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Η ιστορία της Elif Eralp δεν αφορά επομένως μόνο τη Die Linke. Αφορά τη μετανάστευση, την ενσωμάτωση, την κοινωνική κινητικότητα, την εκπροσώπηση και τελικά το ερώτημα για το ποιος δικαιούται να θεωρείται κομμάτι της πολιτικής ταυτότητας μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας.

Στις 20 Σεπτεμβρίου, το Βερολίνο δεν θα αποφασίσει απλώς ποιος θα κυβερνήσει την πόλη τα επόμενα χρόνια. Μπορεί να δώσει ένα ακόμη μήνυμα για κάτι ευρύτερο: ότι μέσα στην κρίση του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος, οι μεγάλες πόλεις εξελίσσονται ξανά σε εργαστήρια πολιτικής αλλαγής.

Και αυτή τη φορά, στο Βερολίνο, το πρόσωπο αυτής της αλλαγής μπορεί να είναι μια γυναίκα που λέγεται Elif Eralp.