Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Διπλωματικό πλήγμα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη – Σφοδρά πυρά από την αντιπολίτευση

Σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής προκαλεί η αναφερόμενη κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, στη Βεγγάζη. Η εξέλιξη ανατρέπει τις προσδοκίες που είχε καλλιεργήσει η Αθήνα για τη στάση της ανατολικής λιβυκής ηγεσίας και ενισχύει τον προβληματισμό για τη διεύρυνση της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε επενδύσει διπλωματικά στις σχέσεις με την πλευρά του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, επιδιώκοντας να αποτρέψει την αποδοχή της συμφωνίας του 2019 μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης. Η αναφερόμενη μεταστροφή της ανατολικής Λιβύης αποτελεί, συνεπώς, σημαντική πολιτική και διπλωματική εξέλιξη, ανεξάρτητα από το ζήτημα της νομικής ισχύος του μνημονίου.

Γεραπετρίτης: Δεν παράγει έννομα αποτελέσματα

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, διαβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει τους διαθέσιμους διπλωματικούς μηχανισμούς για να αποτρέψει την εφαρμογή του.

Η νομική αυτή θέση της Αθήνας, ωστόσο, δεν αναιρεί το διπλωματικό πρόβλημα που δημιουργεί η στάση της λιβυκής πλευράς. Η Τουρκία εμφανίζεται να διευρύνει τα ερείσματά της σε μια χώρα με την οποία η Ελλάδα επιδιώκει να διαμορφώσει κοινό πλαίσιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. καταγγέλλουν αποτυχία της κυβερνητικής στρατηγικής

Ο υπεύθυνος Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, έκανε λόγο για «κυβερνητική αποτυχία διαρκείας», ασκώντας κριτική στην απουσία συνεκτικής στρατηγικής και στην επικοινωνιακή διαχείριση των ελληνοτουρκικών. Έθεσε μάλιστα ζήτημα πολιτικής λογοδοσίας για την αδυναμία της Αθήνας να αποτρέψει τη σύγκλιση των δύο αντίπαλων λιβυκών πλευρών με την Τουρκία.

Αντίστοιχα, ο τομεάρχης Εξωτερικών της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.), Χάρης Τζήμητρας, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να υποβαθμίσει τη σημασία της εξέλιξης, κάνοντας λόγο για τακτική που «βαφτίζει το ψάρι κρέας» προκειμένου να μην αναγνωρίσει τις συνέπειες της εξωτερικής της πολιτικής.

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε και ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος υποστήριξε ότι τα γεγονότα στη Λιβύη εκθέτουν τόσο τον Γιώργο Γεραπετρίτη όσο και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας ουσιαστικά την απομάκρυνση του υπουργού Εξωτερικών.

Πολιτική πίεση σε ένα από τα ισχυρότερα πεδία της κυβέρνησης

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η εξωτερική πολιτική αποτελεί παραδοσιακά έναν από τους τομείς στους οποίους η κυβέρνηση επιδιώκει να προβάλλει εικόνα αποτελεσματικότητας και διεθνούς αξιοπιστίας. Η εξέλιξη στη Λιβύη δίνει πλέον στην αντιπολίτευση συγκεκριμένο πεδίο άσκησης κριτικής, ενώ οι αντιδράσεις από τον χώρο της Δεξιάς αναδεικνύουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της συντηρητικής παράταξης.

Για την Αθήνα, το άμεσο ζητούμενο παραμένει η διπλωματική αντιμετώπιση των τουρκολιβυκών διεκδικήσεων και η διασφάλιση των ελληνικών θέσεων βάσει του διεθνούς δικαίου. Για την κυβέρνηση, παράλληλα, τίθεται το ζήτημα της αποτίμησης μιας στρατηγικής που είχε στηριχθεί στην προσδοκία ότι η ανατολική Λιβύη θα αποτελούσε αντίβαρο στις επιδιώξεις της Άγκυρας.