ΔΝΤ: Προειδοποίηση για «βουνό» χρέους στην Ευρώπη

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εκτίμηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για το μέλλον των δημόσιων οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη γενική διευθύντρια του οργανισμού, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, να προειδοποιεί ότι χωρίς νέες πολιτικές παρεμβάσεις το μέσο δημόσιο χρέος των κρατών μελών θα μπορούσε να εκτιναχθεί πάνω από το 130% του ΑΕΠ έως το 2040.

Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές οικονομίες καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα τη δημοσιονομική πίεση από τη γήρανση του πληθυσμού, τις αυξανόμενες δαπάνες για υγεία και συντάξεις, τις ανάγκες της πράσινης μετάβασης, αλλά και την ενίσχυση των αμυντικών προϋπολογισμών. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι επιπλέον αυτές υποχρεώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν συνολικά το 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2040.

Η επικεφαλής του Ταμείου υπογράμμισε ότι οι κυβερνήσεις με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα βρεθούν μπροστά σε δύσκολες επιλογές, είτε μέσω αύξησης φορολογικών εσόδων είτε μέσω περιορισμού άλλων δημόσιων δαπανών. Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη και θα μειώσουν την πίεση στα δημόσια οικονομικά.

Μέσα σε αυτό το δυσμενές ευρωπαϊκό περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζεται ως μία από τις λίγες εξαιρέσεις. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, το ελληνικό δημόσιο χρέος αναμένεται να συνεχίσει την καθοδική του πορεία, υποχωρώντας στο 110,9% του ΑΕΠ έως το 2031 από 145,7% το 2024.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο προβλέπεται να καταγράψουν υψηλότερους δείκτες χρέους από την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια, ενώ ακόμη και η Φινλανδία αναμένεται να δει το χρέος της να αυξάνεται σημαντικά.

Το ΔΝΤ αποδίδει τη βελτίωση της ελληνικής εικόνας στην ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, στα πρωτογενή πλεονάσματα, στο ευνοϊκό προφίλ δανεισμού του ελληνικού χρέους και στις κινήσεις πρόωρης αποπληρωμής δανείων που πραγματοποιήθηκαν την προηγούμενη δεκαετία.

Παράλληλα, το Ταμείο εκτιμά ότι η Ελλάδα δεν θα δεχθεί τις ίδιες πιέσεις με άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε δύο κρίσιμους τομείς. Από τη μία πλευρά, οι αμυντικές δαπάνες βρίσκονται ήδη σε υψηλό επίπεδο και δεν απαιτείται δραστική αύξησή τους. Από την άλλη, οι μεταρρυθμίσεις που έχουν εφαρμοστεί στο ασφαλιστικό σύστημα οδηγούν σε σταδιακή αποκλιμάκωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Οι προβλέψεις του ΔΝΤ αναδεικνύουν ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίλημμα. Την ώρα που η Ένωση συζητά την ενίσχυση της άμυνας, την τεχνολογική αυτονομία και τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, το ερώτημα που τίθεται είναι πώς θα χρηματοδοτηθούν οι νέες αυτές προτεραιότητες χωρίς να εκτροχιαστούν τα δημόσια οικονομικά. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την οικονομική και πολιτική πορεία της Ευρώπης κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες.