ΔΙΕΘΝΗ
Ζόραν Μαμντάνι: Ο επόμενος Δήμαρχος της Νέας Υόρκης σπάει τα κομματικά στερεότυπα και είναι σοσιαλιστής
Ζόραν Μαμντάνι για την προοδευτική ανατροπή – Γράφει ο Γαβρής Αγγελος
Την 24η Ιουνίου 2025, η πολιτική σκηνή της Νέας Υόρκης έγραψε μια κεφαλαία τομή: ο 33χρονος Ζόραν Κουάμε Μαμντάνι, αυτοπροσδιοριζόμενος ως «δημοκρατικός σοσιαλιστής», κέρδισε την προκριματική ψηφοφορία των Δημοκρατικών, αφήνοντας πίσω του έναν πολιτικό βετεράνο, τον Αντριου Κούμο, ο οποίος προσπαθούσε να αναβιώσει την καριέρα του μετά το σκάνδαλο και την αποχώρησή του από τον θώκο του κυβερνήτη της Νέας Υόρκης . Το αποτέλεσμα επικυρώθηκε και επισήμως από την εκλογική επιτροπή της πόλης: ο Μαμντάνι συγκέντρωσε 56 % στις τελευταίες φάσεις της καταμέτρησης με σύστημα ranked choice, και εξασφάλισε το χρίσμα του κόμματος .
Η νίκη αυτή δεν είναι απλώς το αποτέλεσμα μιας εκλογικής αναμέτρησης· είναι το σύμβολο μιας «πολιτικής αναγέννησης» — της δυνατότητας να επανέλθει στο προσκήνιο η ριζοσπαστική αριστερά, να αναστηθεί η πίστη ότι η πολιτική μπορεί να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του κόσμου της εργασίας. Σε μια πόλη που ασφυκτιά υπό το βάρος της ακρίβειας, των ενοικίων που εκτοξεύονται, της ιδιωτικοποίησης βασικών αγαθών και της αστυνομικής αυθαιρεσίας, η υποψηφιότητά του θέτει ένα εναλλακτικό σχέδιο ζωής.
Η «πλατφόρμα των αναγκών»: τι υπόσχεται ο Μαμντάνι
Η εκστρατεία του Μαμντάνι βασίζεται σε μια σειρά σοσιαλιστικών και προοδευτικών προτάσεων που απευθύνονται στην καθημερινότητα του κόσμου:
- Πάγωμα των ενοικίων για όσες κατοικίες υπάγονται σε καθεστώς «rent-stabilized».
- Δωρεάν συγκοινωνίες: προτεραιότητα στο «free buses», ώστε ο πολίτης να μην πληρώνει εισιτήριο για τη βασική μεταφορά.
- Δημιουργία δημοτικών παντοπωλείων (city-owned grocery stores) που θα προμηθεύουν βασικά αγαθά σε τιμές χονδρικής — για να αντιμετωπιστεί η «μάστιγα» του υπερτιμημένου κόστους διαβίωσης.
- Καθολική δημόσια παιδική φροντίδα (public child care) για παιδιά έως 6 ετών.
- Οικονομικές παρεμβάσεις όπως αύξηση του κατώτατου μισθού σε 30 δολάρια έως το 2030
- Φορολόγηση των μεγάλων πλουσίων και των εταιρειών με στόχο τη χρηματοδότηση των κοινωνικών προγραμμάτων.
- Ριζική αναθεώρηση της δημόσιας ασφάλειας: αστυνομία υπό λογοδοσία, επενδύσεις στις κοινωνικές δομές που αποτρέπουν το έγκλημα και όχι κατασταλτικά «μεγέθη».
- Δέσμευση για χρηματοδότηση της υγείας των τρανς ατόμων, δημιουργία «Access Hub» για πρόσβαση σε υπηρεσίες, και πρόβλεψη δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων για υποστήριξη υπηρεσιών gender-affirming care .
Αυτές οι προτάσεις δεν είναι μόνο ρητορικές διακηρύξεις, αλλά καρπός εμπειρίας: ο Μαμντάνι έχει υπηρετήσει ως σύμβουλος στέγασης για νοικοκυριά που κινδύνευαν με έξωση, δουλεύοντας στα προάστια της Νέας Υόρκης ώστε άνθρωποι να διατηρήσουν τα σπίτια τους.
Η πολιτική αποδόμηση των κομμάτων: μήνυμα προς τη συντήρηση
Η άνοδός του Μαμντάνι δεν είναι προσωπικό επίτευγμα, αλλά πολιτικός«σεισμός». Αναδεικνύει ότι τα δύο μεγάλα κόμματα — οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικάνοι — έχουν εγκλωβιστεί σε μια πολιτική αδυναμία: απέτυχαν να δώσουν νόημα στην καθημερινή ζωή των πολιτών.
Οι Δημοκρατικοί, σε αυτό το προσκλητήριο της Νέας Υόρκης, φοβούνται ότι το κεντρικό αφήγημα μιας «κεντρώας διαχείρισης» ακυρώνεται. Ο Μαμντάνι, με το θάρρος να υπερασπιστεί την ταξική ισότητα — χωρίς προσχήματα — τους αναγκάζει να έρθουν αντιμέτωποι με τις δικές τους επιλογές: να παραμείνουν συγκρατημένοι και συμβιβασμένοι ή να τοποθετηθούν ξεκάθαρα στο πλευρό των πολλών.
Οι Ρεπουμπλικάνοι και οι κύκλοι του συντηρητισμού επιτίθενται με μύθους: «κομμουνιστής», «ριζοσπάστης», «ακραίος». Ο Ντόναλντ Τραμπ, για παράδειγμα, τον χαρακτήρισε «100 % κομμουνιστικό» και «τρελό» μετά τη νίκη της προκριματικής. Είναι η ίδια ρητορική που χρησιμοποιείται παγκοσμίως όταν ένα προοδευτικό κύμα αμφισβητεί τα κατεστημένα.
Αλλά ο Μαμντάνι δεν υποκύπτει στο φόβο. Επιδιώκει να αποκαταστήσει την έννοια της πολιτικής ως πεδίο συλλογικής δράσης, όχι ως πεδίο διαπλοκής. Θέλει να δηλώσει ότι η ατζέντα της κοινωνικής δικαιοσύνης δεν είναι «πολύ αριστερά» — είναι πρέπουσα για την εποχή που γεννιέται μέσα από κρίσεις, ανισότητες και διαλυμένα κοινωνικά συμβόλαια.
Το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπει προς τα συστημικά κόμματα είναι σαφές: ή θα συμπορευτείτε με τις ανάγκες των πολλών ή θα χάσετε τη δυνατότητα να μιλάτε στο μέλλον. Η συντήρηση δεν μπορεί πλέον να κρύβεται πίσω από ψήγματα κεντρισμού όταν καθημερινά πετάχτηκαν οι ζωές των ανθρώπων εκτός ορίων.
Οι προκλήσεις μπροστά: αντίσταση, πολυφωνία, επικοινωνία
Ο δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Ο Μαμντάνι βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με αμφισβητήσεις: κατά πόσο η πολιτική του περιθωριοποιεί τις αφροαμερικανικές κοινότητες της Νέας Υόρκης, αν τα μηνύματά του μπορούν να εξαπλωθούν εκτός των «πυρήνων» των προοδευτικών ψηφοφόρων , αν η γλώσσα που χρησιμοποιεί (π.χ. «globalize the intifada») θα χρησιμοποιηθεί ως όπλο εναντίον του (κάποιοι τον κατηγόρησαν ότι παίζει με όρους που παρερμηνεύονται) , και αν οι θεσμικές κόντρες, οι δυνάμεις του μεγάλου κεφαλαίου και τα μέσα ενημέρωσης θα σταθούν εμπόδιο.
Αλλά εδώ ο Μαμντάνι δεν υποχωρεί. Η στρατηγική του στηρίζεται σε δύο πυλώνες:
- Ριζική επικοινωνία: απευθύνεται στους ανθρώπους χωρίς φόβο του τεχνικού πολιτικού λόγου, με εικόνα, όραμα και ευθύτητα.
- Οικοδόμηση συμμαχιών: δεν έχει την ψευδαίσθηση ότι θα κυβερνήσει μοναχικά. Έχει ήδη συνεργαστεί με προοδευτικά κινήματα, έχει λάβει την υποστήριξη της NYC-DSA (Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της πόλης) και του Working Families Party , και έχει ευρύ δίκτυο εθελοντών που τον προωθούν μέσα από κάθε γωνιά των συνοικισμών.
Σε αυτή τη συγκυρία, η νίκη του — αν ολοκληρωθεί με εκλογή — θα είναι πολιτικά σεισμική: θα δώσει ένα παράδειγμα για πόλεις που ασφυκτιούν στον νεοφιλελευθερισμό, ένα υπόδειγμα ότι η δημοκρατία μπορεί να ανασχεδιαστεί.
Μια πρόταση για το μέλλον: «η πόλη των πολλών»
Αν ο Μαμντάνι γίνει δήμαρχος, δεν θα είναι απλώς ο “σοσιαλιστής δήμαρχος της Νέας Υόρκης”. Θα είναι το σημάδι μιας νέας πολιτικής εποχής — όπου η πόλη δεν ανήκει στους λίγους επενδυτές, αλλά στους πολλούς που ζουν, δουλεύουν και αγωνιούν. Η Νέα Υόρκη μπορεί να γίνει πρότυπο για τον κόσμο: μια πόλη όπου οι δημόσιες υπηρεσίες δεν καταργούνται, αλλά ενισχύονται, όπου η μετακίνηση δεν τιμολογείται ως πολυτέλεια αλλά παρέχεται ως δικαίωμα, όπου η στέγη δεν είναι εμπόρευμα αλλά κατοχυρωμένο κοινωνικό αγαθό.
Το μήνυμα που στέλνει ο Μαμντάνι στα στείρα, αποξενωμένα και στερεοτυπικά πολιτικά κόμματα είναι: δεν σας φοβόμαστε. Δεν πρόκειται να αναζητήσουμε «σοφές ισορροπίες». Θα αντιπαρατεθούμε στον πολιτικό συμβιβασμό με ριζοσπαστική συνέπεια. Θα δώσουμε στην πολιτική την έννοια που της έκλεψαν: υπηρεσία στο δημόσιο καλό.
Όταν η Νέα Υόρκη — η πόλη της μεγαλοσύνης αλλά και των ανισοτήτων — μπορεί να αλλάξει, τότε κάθε πόλη στον κόσμο διεκδικεί να κάνει το ίδιο. Ο Μαμντάνι δεν είναι «εσωτερική επιλογή» — είναι διεθνής υπόδειγμα: ένας σοσιαλιστής που μπορεί να κερδίσει — και όχι μόνο να κερδίσει, αλλά να κυβερνήσει — σε μια από τις πιο απαιτητικές και ανταγωνιστικές μητροπόλεις του κόσμου.
Υπογραφή:
Γαβρής Άγγελος
The Socialist
