Η πολιτική συνέπεια έχει διάρκεια, η δημιουργία εντυπώσεων έχει στιγμές…

Η πολιτική μνήμη δεν είναι πολυτέλεια· είναι εργαλείο κρίσης. Και όταν αυτή η μνήμη ενεργοποιείται, η δημόσια σφαίρα παύει να συγχωρεί τις «ευέλικτες» αφηγήσεις που αλλάζουν με την ταχύτητα των εσωκομματικών συσχετισμών.

Έχει, πράγματι, μια δόση ειρωνείας να καταγγέλλει κανείς «κρυφές ατζέντες» ενόψει συνεδρίου, όταν ο ίδιος έχει επιδείξει μια αξιοσημείωτη κινητικότητα θέσεων το τελευταίο διάστημα—άλλη γραμμή πριν έναν χρόνο, διαφορετική πριν λίγους μήνες, ανανεωμένη σήμερα. Σε μια συγκυρία όπου η αξιοπιστία αποτελεί σπάνιο νόμισμα, τέτοιες μετατοπίσεις δεν περνούν απαρατήρητες.

Απέναντι σε αυτή την τακτική, υπάρχουν φωνές που επέλεξαν εξ αρχής τη σαφήνεια. Με δημόσιο λόγο καταγεγραμμένο, με πολιτική τοποθέτηση που δεν άλλαξε ανάλογα με το ακροατήριο ή τη συγκυρία, διαμόρφωσαν ένα συνεκτικό πλαίσιο στάσης. Και ακριβώς γι’ αυτό, η επίκληση περί «αναζήτησης ατζέντας» από εκείνους που έχουν ήδη τοποθετηθεί με διαύγεια, μοιάζει περισσότερο με αντιστροφή της πραγματικότητας παρά με σοβαρή πολιτική επιχειρηματολογία.

Το διακύβευμα, ωστόσο, υπερβαίνει τις εσωτερικές αιχμές. Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται η στρατηγική κατεύθυνση: ποιος είναι ο πραγματικός αντίπαλος και ποια πολιτική γραμμή μπορεί να τον αντιμετωπίσει. Η απάντηση, για ένα σημαντικό τμήμα του προοδευτικού χώρου, παραμένει σταθερή. Απέναντι δεν βρίσκονται φαντασιακοί εχθροί ούτε κατασκευασμένα διλήμματα, αλλά η εδραιωμένη νεοφιλελεύθερη Δεξιά, που επιχειρεί συστηματικά να ανασυστήσει τον εαυτό της μέσα από το περίβλημα ενός δήθεν ουδέτερου «κέντρου».

Η ρητορική αυτή δεν είναι καινούργια. Είναι, όμως, επίμονη. Επιδιώκει να απονευρώσει τις διαχωριστικές γραμμές, να θολώσει τις ιδεολογικές αντιθέσεις και τελικά να εμφανίσει ως μονόδρομο μια πολιτική που βαθαίνει τις ανισότητες και περιορίζει τον δημόσιο χώρο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επίκληση του «κέντρου» λειτουργεί ως επικοινωνιακό εργαλείο—ένα αφήγημα κανονικοποίησης που απευθύνεται περισσότερο στην κόπωση της κοινωνίας παρά στη συνειδητή της επιλογή

Ωστόσο, η κοινωνική εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι πολίτες δεν είναι τόσο ευεπίφοροι όσο ίσως υπολογίζεται. Η αποδόμηση του «κεντρώου» μύθου δεν γίνεται με συνθήματα, αλλά με πραγματικά δεδομένα: στην εργασία, στην υγεία, στην καθημερινότητα. Και εκεί, οι διαχωριστικές γραμμές επανεμφανίζονται με καθαρότητα.

Σε τελική ανάλυση, η πολιτική δεν είναι παιχνίδι εντυπώσεων αλλά πεδίο συνέπειας. Όσοι αλλάζουν ατζέντες, δύσκολα μπορούν να πείσουν ότι εντοπίζουν τις ατζέντες των άλλων. Και όσοι επενδύουν σε αφηγήματα χωρίς κοινωνικό αντίκρισμα, αργά ή γρήγορα έρχονται αντιμέτωποι με την πραγματικότητα που επιχειρούν να παρακάμψουν.

Η υπόλοιπη συζήτηση μπορεί να περιμένει. Γιατί, καμιά φορά, ακόμη και η πολιτική οξύτητα υποχωρεί μπροστά σε μια πιο απλή αλήθεια: ότι ο χρόνος, όπως και η συνέπεια, έχει τον δικό του ρυθμό—και δεν προσαρμόζεται στις περιστάσεις.