ΙΟΒΕ: Καταρρέει το κυβερνητικό αφήγημα της ευημερίας – 7 στους 10 Έλληνες δεν βγάζουν τον μήνα

Η πραγματικότητα που βιώνουν εκατομμύρια πολίτες απέχει δραματικά από την εικόνα οικονομικής ευημερίας που επιχειρεί να προβάλει η κυβέρνηση, σύμφωνα με τα ευρήματα της νέας μελέτης του ΙΟΒΕ για τις ανισότητες στην Ελλάδα. Παρά τους δείκτες ανάπτυξης και τη μείωση της ανεργίας, το 68% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα, ποσοστό υπερτριπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η έρευνα αποτυπώνει μια κοινωνία όπου η ακρίβεια, το στεγαστικό κόστος, οι ανισότητες στην υγεία και η περιορισμένη κοινωνική κινητικότητα ακυρώνουν στην πράξη τα οφέλη της οικονομικής μεγέθυνσης. Παρότι ο δείκτης ανισότητας Gini έχει υποχωρήσει σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης, η καθημερινότητα των πολιτών παραμένει ασφυκτική, με τη στατιστική βελτίωση να μην μεταφράζεται σε πραγματική ανακούφιση για τα περισσότερα νοικοκυριά.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα για τους νέους, τα μονογονεϊκά νοικοκυριά και τις πολύτεκνες οικογένειες, που εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με τον υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό αυτοαπασχολούμενων στην ΕΕ και το τρίτο χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ανέργους παραμένουν εγκλωβισμένοι στη μακροχρόνια ανεργία.

Στο πεδίο της εκπαίδευσης, η κοινωνική προέλευση εξακολουθεί να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις ευκαιρίες ανέλιξης. Η εξάρτηση από την παραπαιδεία παραμένει κυρίαρχη, ενώ η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τη χαμηλότερη διαγενεακή εκπαιδευτική κινητικότητα στην Ευρώπη. Μόλις το 12% των παιδιών από χαμηλά εκπαιδευτικά στρώματα καταφέρνει να φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης.

Ακόμη πιο σκληρή είναι η εικόνα στην υγεία. Η υψηλή εξάρτηση από ιδιωτικές δαπάνες μεταφέρει το βάρος στα νοικοκυριά, με το 32% των πολιτών στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα να δηλώνει ότι έχει ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας. Παράλληλα, οι δημόσιες δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα παραμένουν από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη, αποκαλύπτοντας ένα σημαντικό έλλειμμα κοινωνικής προστασίας.

Το μεγαλύτερο όμως αγκάθι παραμένει η στέγη. Η εκρηκτική άνοδος των ενοικίων μετά το 2018 έχει μετατρέψει την κατοικία σε είδος πολυτελείας για χιλιάδες νέους και χαμηλόμισθους εργαζόμενους. Η ιδιοκατοίκηση υποχωρεί, οι ενεργειακές και στεγαστικές υποχρεώσεις γίνονται ολοένα πιο δυσβάσταχτες και το χάσμα ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές διευρύνεται.

Η μελέτη του ΙΟΒΕ καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: η ανάπτυξη από μόνη της δεν αρκεί όταν τα οφέλη της δεν φτάνουν στην κοινωνική πλειοψηφία. Και όσο η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση και οι ανισότητες παραμένουν ανοιχτές πληγές, οι πανηγυρισμοί για τις μακροοικονομικές επιδόσεις θα προσκρούουν στην καθημερινή εμπειρία των πολιτών.