Τα ΜΜΕ δημιουργούν «θέμα Δούκα» στο ΠΑΣΟΚ ως πολιτικό αντιπερισπασμό “με τις ευλογίες του Μαξίμου”: Η “μπάλα στην κερκίδα” όταν τίθεται θέμα σκανδάλων επί ΝΔ(VIDEO)

Η τηλεοπτική αντιπαράθεση στο Open με τη Μιλένα Αποστολάκη ανέδειξε κάτι πολύ ευρύτερο από μια εσωκομματική συζήτηση στο ΠΑΣΟΚ. Ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο ένα συγκεκριμένο πολιτικό και επικοινωνιακό σύστημα επιχειρεί να επιβάλει την ατζέντα του δημόσιου διαλόγου, μετατοπίζοντας διαρκώς το ενδιαφέρον από τα προβλήματα της κοινωνίας στις εσωτερικές διεργασίες της αντιπολίτευσης.

Για περισσότερο από δέκα λεπτά, η εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ προσπαθούσε να στρέψει τη συζήτηση σε ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες: στην έκθεση του ΙΟΒΕ που καταγράφει τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, στην ακρίβεια, στη συμπίεση των εισοδημάτων και στις συνέπειες της κυβερνητικής πολιτικής. Αντίθετα, οι ερωτήσεις επέστρεφαν μονότονα στο ίδιο θέμα: τον Χάρη Δούκα, τον Αλέξη Τσίπρα και τα σενάρια μετεκλογικών συνεργασιών.

VIDEO

Το γεγονός δεν είναι τυχαίο. Εδώ και εβδομάδες παρατηρείται μια συντονισμένη αναπαραγωγή του αφηγήματος περί εσωκομματικής κρίσης στο ΠΑΣΟΚ, με συγκεκριμένους δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης να επαναφέρουν καθημερινά το δίπολο «Ανδρουλάκης ή Δούκας», ανεξαρτήτως της επικαιρότητας. Πρόκειται για μια συζήτηση που παράγει θόρυβο, δημιουργεί εντυπώσεις και κυρίως απομακρύνει τη δημόσια προσοχή από τα ζητήματα που προκαλούν πολιτική φθορά στην κυβέρνηση.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά από υποθέσεις που θα μπορούσαν να κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο. Οι αποκαλύψεις γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι καταγγελίες για πελατειακές πρακτικές στη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων, οι εξελίξεις στις πολεοδομίες, οι ανοιχτές πληγές της τραγωδίας των Τεμπών και τα ευρήματα του ΙΟΒΕ για την εκρηκτική αύξηση των ανισοτήτων συνθέτουν μια ατζέντα εξαιρετικά δυσάρεστη για το Μέγαρο Μαξίμου.

Η Μιλένα Αποστολάκη το επισήμανε εμμέσως όταν επιχείρησε να επαναφέρει τη συζήτηση στην κοινωνία. Ωστόσο, η επιμονή των ερωτήσεων έδειξε ότι το ζητούμενο δεν ήταν η αποτύπωση των θέσεων του ΠΑΣΟΚ για τα προβλήματα της χώρας, αλλά η συντήρηση ενός εσωτερικού θέματος το οποίο εδώ και καιρό λειτουργεί ως πολιτικό υποκατάστατο της ουσιαστικής αντιπαράθεσης.

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Από τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ άρχισε να διεκδικεί με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση τον χώρο της αντιπολίτευσης, το ενδιαφέρον ενός μέρους του επικοινωνιακού συστήματος μετατοπίστηκε από την κριτική στην κυβέρνηση προς την αναζήτηση εσωτερικών αντιφάσεων στη Χαριλάου Τρικούπη. Πρόκειται για μια πρακτική που έχει εφαρμοστεί επανειλημμένα στην ελληνική πολιτική ιστορία: όταν η συζήτηση γίνεται επικίνδυνη για την εξουσία, η προσοχή στρέφεται στα προβλήματα των αντιπάλων της.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαρκής προσπάθεια επαναφοράς του Αλέξη Τσίπρα στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι το δίπολο «Μητσοτάκης ή Τσίπρας» υπήρξε το βασικό εργαλείο πολιτικής της κυριαρχίας τα προηγούμενα χρόνια. Η ανάδυση ενός διαφορετικού προοδευτικού πόλου, με αυτόνομη πολιτική παρουσία και χωρίς τις ιστορικές φθορές του ΣΥΡΙΖΑ, θα δημιουργούσε νέους όρους αντιπαράθεσης. Γι’ αυτό και κάθε συζήτηση που επαναφέρει το πολιτικό σκηνικό στο παρελθόν είναι εξ ορισμού πιο βολική για τη Νέα Δημοκρατία.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δηλώσεις του Νίκου Ανδρουλάκη για την τήρηση της κομματικής γραμμής παρουσιάστηκαν σχεδόν αποκλειστικά ως «απειλή διαγραφών», παρότι η ουσία της παρέμβασής του αφορούσε την εφαρμογή των αποφάσεων του συνεδρίου. Ακόμη και στελέχη που διατύπωσαν διαφορετικές αποχρώσεις προσέγγισης, όπως ο Νίκος Παπανδρέου, ο Στέφανος Παραστατίδης ή ο Μιχάλης Κατρίνης, αναγνώρισαν ότι η στρατηγική του κόμματος έχει καθοριστεί συλλογικά.

Το πραγματικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν υπάρχουν διαφορετικές φωνές στο ΠΑΣΟΚ. Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό σε ένα δημοκρατικό κόμμα. Το ερώτημα είναι γιατί αυτές οι φωνές μετατρέπονται καθημερινά σε κεντρικό πολιτικό θέμα, ενώ ζητήματα που αφορούν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τη διαπλοκή, τις κοινωνικές ανισότητες και την ποιότητα των θεσμών υποχωρούν στη δεύτερη γραμμή της επικαιρότητας.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι ένα μέρος του δημόσιου διαλόγου λειτουργεί ως μηχανισμός ανακύκλωσης ενός βολικού πολιτικού αφηγήματος: το ΠΑΣΟΚ να απαντά για τον Χάρη Δούκα,o οποίος υπερασπίστηκε δημόσια τις αποφάσεις του συνεδρίου ΠΑΣΟΚ μην αμφισβητώντας ποτέ την αυτόνομη πορεία του κόμματος στις εκλογές, αντί η κυβέρνηση να απαντά για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις πολεοδομίες, τα Τέμπη και την κοινωνική ανισότητα που καταγράφουν ακόμη και φορείς όπως το ΙΟΒΕ.

Και αυτό ίσως εξηγεί γιατί το «θέμα Δούκα» παραμένει πρώτο θέμα σε ορισμένα πάνελ, ακόμη και όταν η πραγματικότητα έξω από τα τηλεοπτικά στούντιο παράγει πολύ σοβαρότερα πολιτικά ερωτήματα για όσους κυβερνούν τη χώρα.