Πώς με το «παρών» στην τροπολογία Μητσοτάκη – Πλεύρη το ΠΑΣΟΚ βγήκε διπλά χαμένο!

Πολιτική ανάλυση του CEO της Metadynamics, Γαβρή Άγγελου, με αφορμή το σχόλιο του Γιώργου Σιακαντάρη

Η τοποθέτηση του Γιώργου Σιακαντάρη σχετικά με τη στάση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στην τροπολογία Μητσοτάκη – Πλεύρη για το μεταναστευτικό αποκαλύπτει με ακρίβεια τις ιδεολογικές και στρατηγικές συνέπειες αυτής της επιλογής. Η απόφαση του κόμματος να δηλώσει «παρών» σε μια τροπολογία που συνιστά σαφή υποχώρηση απέναντι στο ακροδεξιό ακροατήριο της Νέας Δημοκρατίας, δεν ανέδειξε απλώς έλλειμμα πολιτικής τόλμης, αλλά και στρατηγικό αδιέξοδο ανάμεσα σε αντικρουόμενα εκλογικά ακροατήρια.

Χάνοντας και τα δύο κοινά

Όπως σημειώνει δηκτικά ο Σιακαντάρης, το ΠΑΣΟΚ με αυτή του τη στάση δεν κέρδισε τους «μεταναστατοφάγους», δηλαδή τους συντηρητικούς πολίτες που υιοθετούν φοβικά αφηγήματα περί «απειλής» από τους μετανάστες. Το κοινό αυτό εμπιστεύεται την αυθεντική έκφραση αυτών των ιδεών, είτε μέσω του Θάνου Πλεύρη είτε μέσω του Κυριάκου Μητσοτάκη. Δεν θα στραφεί στο ΠΑΣΟΚ, ακόμη και αν αυτό υιοθετήσει αποχρώσεις της ίδιας ρητορικής.

Ταυτόχρονα, το κόμμα αποξενώθηκε από την προοδευτική του βάση, τους πολίτες της «ανοιχτής κοινωνίας» που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ένταξη και την κοινωνική συνοχή. Αυτή η δεξαμενή στήριξης υπήρξε ιστορικά πιο κοντά στο εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ και, σε μεγάλο βαθμό, στήριξε την πολιτική του διαδρομή μετά τη δεκαετία του 2000. Με το «παρών», το κόμμα φάνηκε να αναζητά έναν ενδιάμεσο δρόμο, ο οποίος όμως ούτε πολιτικά πείθει, ούτε ηθικά εμπνέει.

Το κοινό των «πειθήνιων»

Αυτό που απομένει, κατά τον Σιακαντάρη, είναι ένα τμήμα του εκλογικού σώματος που συμφωνεί με οποιαδήποτε θέση υιοθετεί ο εκάστοτε αρχηγός του κόμματος – ακόμη κι αν την αναιρέσει την επομένη. Πρόκειται για έναν σκληρό πυρήνα οπαδικής στήριξης, ο οποίος όμως δεν επαρκεί για να στηρίξει την προοπτική μιας σοβαρής πολιτικής αναγέννησης ή να καταστήσει το ΠΑΣΟΚ ρυθμιστή των εξελίξεων.

Η ουδετερότητα ως ήττα

Η κριτική του Σιακαντάρη αναδεικνύει τον υπαρξιακό εγκλωβισμό του κόμματος: την απουσία μιας καθαρής στρατηγικής τοποθέτησης μεταξύ Κέντρου και Κεντροαριστεράς, μεταξύ συναίνεσης και αντίστασης. Το «παρών» στην τροπολογία δεν ήταν μια έντιμη ουδετερότητα – ήταν μια άρνηση σύγκρουσης και, ταυτόχρονα, μια παραίτηση από την πολιτική διαφοροποίηση. Σε ένα πολιτικό τοπίο που πολώνεται ανάμεσα στον αυταρχικό λαϊκισμό και τη φιλελεύθερη δημοκρατία, η αμηχανία καταλήγει να ισοδυναμεί με συνενοχή.

Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να ελπίζει σε ανασυγκρότηση, εάν συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση, αντί να τις διαμορφώνει. Το σχόλιο του Σιακαντάρη δεν είναι απλώς μια καυστική φράση – είναι ένας καθρέφτης που αντανακλά την κρίσιμη καμπή στην οποία βρίσκεται σήμερα η παράταξη.