Γιώργος Ελενόπουλος: Χρειάζεται συνοχή και συνέχεια η εθνική εξωτερική πολιτική – Το ΠΑΣΟΚ με Γιώργο Παπανδρέου διαμόρφωνε τις εξελίξεις δεν τις ακολουθούσε

Το άρθρο του Γιώργου Ελενόπουλου στο Ποντίκι καταγράφει με καθαρό τρόπο ένα πολιτικό έλλειμμα που δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί. Την αποσύνδεση της σημερινής κυβερνητικής πρακτικής από μια εξωτερική πολιτική με στρατηγικό βάθος και θεσμική μνήμη.

Στο επίκεντρο μπαίνει η στάση της κυβέρνησης απέναντι στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την οποία επικαλέστηκε πρόσφατα ο Εμανουέλ Μακρόν, χωρίς όμως να αναδειχθεί ο ρόλος της Ελλάδας στη διαμόρφωσή της. Το άρθρο υπενθυμίζει ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη, που ενσωματώθηκε στη Συνθήκη της Λισαβόνας, δεν ήταν αυτονόητη. Ήταν αποτέλεσμα πολιτικής επιμονής και διαπραγμάτευσης σε μια περίοδο που η χώρα είχε λόγο και επιρροή.

Εδώ αναδεικνύεται ο ρόλος του Γιώργος Παπανδρέου ως Υπουργού Εξωτερικών. Η παρέμβασή του στις διαπραγματεύσεις για το ευρωπαϊκό συνταγματικό πλαίσιο καταγράφεται ως καθοριστική για την υιοθέτηση της ρήτρας. Δεν πρόκειται για προσωπική αποτίμηση, αλλά για πολιτικό γεγονός που επιβεβαιώνεται από τη θεσμική εξέλιξη της Ένωσης.

Το άρθρο συνδέει αυτή την εξέλιξη με μια συνολικότερη στρατηγική της περιόδου διακυβέρνησης του Κώστας Σημίτης. Μια στρατηγική που οδήγησε και στην ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο ασφάλειας και πολιτικής ισχύος που σήμερα θεωρείται δεδομένο. Τότε, όμως, αντιμετώπιζε αντιδράσεις και απαιτούσε συστηματική διπλωματική δουλειά.

Η σύγκριση με το σήμερα είναι ευθεία. Καταγράφεται αδυναμία αξιοποίησης αυτού του θεσμικού οπλοστασίου, ακόμη και σε κρίσιμες συγκυρίες για την Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή. Η επίκληση παλαιότερων δογμάτων χωρίς προσαρμογή στα νέα ευρωπαϊκά δεδομένα παρουσιάζεται ως ένδειξη πολιτικής προχειρότητας.

Το βασικό πολιτικό σημείο που αναδεικνύεται είναι ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί αποσπασματικά. Απαιτεί συνέχεια, γνώση των θεσμών και αξιοποίηση των εργαλείων που έχουν ήδη κατακτηθεί. Σε αυτή τη βάση, η αναφορά στον Γιώργο Παπανδρέου λειτουργεί ως υπενθύμιση μιας περιόδου όπου η Ελλάδα διαμόρφωνε εξελίξεις αντί να τις ακολουθεί.