Η αλήθεια για την ένταξη της Ελλάδας στα Μνημόνια – “Οι αριθμοί ήταν ψευδείς, τα στοιχεία μαγειρεμένα”

Ο Γιούνκερ, το «μαγειρεμένο» έλλειμμα, η διάλυση της οικονομίας επί ΝΔ και η αλήθεια για τον Παπανδρέου: Ήταν η προσφυγή στο ΔΝΤ επιλογή ή μονόδρομος;

Το δημόσιο αφήγημα σχετικά με την πορεία της Ελλάδας προς τα Μνημόνια αναζωπυρώθηκε μετά τη χθεσινή παρέμβαση του πρώην υπουργού Οικονομίας Νίκου Χριστοδουλάκη στο Open, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι η προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης και το Μνημόνιο του 2010 ήταν «πολιτική επιλογή της κυβέρνησης Παπανδρέου». Την ίδια στιγμή, όμως, ευρωπαίοι αξιωματούχοι –με πρώτον τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ– και διεθνή μέσα αποδίδουν την ευθύνη για την οικονομική κατάρρευση στην περίοδο 2004–2009, επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή.

Τα «μαγειρεμένα» στοιχεία και ο εκτροχιασμός

Όταν το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας το φθινόπωρο του 2009, αποκαλύφθηκε ότι το έλλειμμα της χώρας δεν ήταν 3,7% του ΑΕΠ – όπως ανέφερε η κυβέρνηση Καραμανλή – αλλά ξεπερνούσε το 12% και τελικά προσέγγισε το 15,6%, σύμφωνα με την αναθεώρηση της Eurostat. Η κατάσταση περιγράφηκε από την ίδια την Κομισιόν ως μια οικονομία εκτός ελέγχου, με παραποιημένα στατιστικά στοιχεία και χαμένο χρόνο στις μεταρρυθμίσεις.

Ο ίδιος ο Γιούνκερ, τότε πρόεδρος του Eurogroup, ήταν ξεκάθαρος:

«Χάσαμε πολύτιμο χρόνο την περίοδο του Κώστα Καραμανλή. Προσπαθήσαμε να τον πείσουμε να εφαρμόσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, αλλά δεν υπήρξε ανταπόκριση. Οι αριθμοί ήταν ψευδείς. Τα στοιχεία, μαγειρεμένα».

Σημειώνεται ότι η περίοδος αυτή, από το 2004 έως το 2009, χαρακτηρίζεται από τεράστια αύξηση δαπανών, δημοσιονομικά ελλείμματα, φούσκωμα του δημόσιου τομέα, αύξηση του εξωτερικού χρέους και τεράστιο εμπορικό έλλειμμα.

Η σκληρή ευρωπαϊκή ετυμηγορία

Το γαλλικό περιοδικό Marianne, σε αφιέρωμά του στα «7 καθάρματα της κρίσης», τοποθέτησε τον Κώστα Καραμανλή στην κορυφή, κατηγορώντας τον για πολιτική ανικανότητα και απόκρυψη της αλήθειας από τους πολίτες και τους ευρωπαίους εταίρους. Ο όρος «καθάρματα της κρίσης» προκάλεσε σοκ, αλλά απηχούσε τον ευρωπαϊκό εκνευρισμό για τον ελληνικό δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

Το ευρώ, τα δάνεια και η μοιραία πορεία

Μετά την ένταξη στο ευρώ το 2001, η Ελλάδα επωφελήθηκε από χαμηλότοκο δανεισμό και εύκολη πρόσβαση στις αγορές. Όμως αντί να χρησιμοποιήσει την ευρωπαϊκή ασφάλεια για διαρθρωτικές αλλαγές, προχώρησε σε μαζικό δανεισμό χωρίς επενδύσεις παραγωγικής φύσης. Τα Ολυμπιακά Έργα, οι αλόγιστες προσλήψεις, και οι πολιτικές παροχές δημιούργησαν μια επίπλαστη ευημερία που κατέρρευσε με την παγκόσμια κρίση του 2008.

Η κυβέρνηση Παπανδρέου το 2009-2010 βρέθηκε μπροστά σε μια πραγματικότητα που δεν είχε προηγούμενο: μηδενική αξιοπιστία στις αγορές, παντελής απώλεια εμπιστοσύνης από την ΕΕ, και κίνδυνος άτακτης χρεοκοπίας.

Ήταν επιλογή τα Μνημόνια;

Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη από όσο υπονοούν όσοι αναζητούν «εύκολους ενόχους». Ναι, η κυβέρνηση Παπανδρέου επέλεξε να προσφύγει στον μηχανισμό στήριξης και να υπογράψει Μνημόνιο με ΕΕ και ΔΝΤ. Αλλά η επιλογή αυτή έγινε υπό καθεστώς ασφυκτικής πίεσης και διεθνούς απομόνωσης, με τις αγορές κλειστές και τους ευρωπαίους εταίρους να απαιτούν δραστικά μέτρα.

Η εναλλακτική θα ήταν άτακτη χρεοκοπία. Η χώρα δεν είχε αποθέματα, δεν είχε σχέδιο Β, και δεν είχε διεθνή στήριξη εκτός της ΕΕ/ΔΝΤ. Άλλωστε, η αρχική άρνηση των ευρωπαίων να αναλάβουν δράση οδήγησε και στη δημιουργία του μηχανισμού στήριξης μετά από πιέσεις της Ελλάδας.

Συμπέρασμα:

Οι ευθύνες για την κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας βαραίνουν κυρίως την περίοδο Καραμανλή, όπως πιστοποιούν οι ίδιοι οι ευρωπαίοι ηγέτες και οι ανεξάρτητοι θεσμοί. Ο Παπανδρέου βρέθηκε να διαχειρίζεται μια έκρηξη που ήδη είχε πυροδοτηθεί και έλαβε αποφάσεις που –αν και σκληρές– φαίνεται να ήταν αναπόφευκτες.

Οι δηλώσεις του Νίκου Χριστοδουλάκη ότι η προσφυγή στα Μνημόνια ήταν πολιτική επιλογή, παραβλέπουν το γεγονός ότι η Ελλάδα ήταν ήδη στον γκρεμό. Η απόφαση Παπανδρέου δεν ήταν αυθαιρεσία, αλλά απόκριση σε μια εθνική κρίση πρωτοφανούς μεγέθους.

Γράφει ο Άγγελος Γαβρής
Για το The Socialist – www.thesocialist.gr